Πασχαλινό τραπέζι γεμάτο διατροφικές βόμβες

MIA ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΛΩΝ ΟΣΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΥΜΕ ΙΣΩΣ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙ ΝΑ «ΕΛΑΦΡΥΝΟΥΜΕ» ΛΙΓΟ ΤΟ ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΟ ΜΕΝΟΥ

Η αντίστροφη μέτρηση για την προετοιμασία των φλαούνων, των τσουρεκιών, των αβγών, των κρεάτων, της παραδοσιακής σούπας και όλων των κατά τα άλλα εύγευστων εδεσμάτων, έχει αρχίσει και η όρεξή μας ανοίγει όταν απλώς τα σκεφτόμαστε

Όλα τα πασχαλινά εδέσματα εκτός του ότι είναι πλούσια σε θερμίδες, τα περισσότερα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λίπος και χοληστερόλη, ως αποτέλεσμα να επιβαρύνεται εξαιρετικά το πεπτικό σύστημα και πολλοί άνθρωποι να υποφέρουν από δυσπεψία, βαρυστομαχιά και γαστρεντερικά προβλήματα

Το αρνί σε σύγκριση με το κατσίκι περιέχει περισσότερες θερμίδες και λίπος, κυρίως κορεσμένο λίπος, το οποίο συνδέεται με καρδιαγγειακές παθήσεις. Επίσης, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το αρνί έχει αρκετά μεγάλη περιεκτικότητα σε «πουρίνες», οι οποίες αυξάνουν το ουρικό οξύ στο αίμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για ουρική αρθρίτιδα

Η περίοδος των νηστειών σιγά-σιγά οδεύει προς το τέλος της. Η αντίστροφη μέτρηση για την προετοιμασία των φλαούνων, των τσουρεκιών, των αβγών, των κρεάτων, της παραδοσιακής σούπας και όλων των κατά τα άλλα εύγευστων εδεσμάτων έχει αρχίσει, και η όρεξή μας ανοίγει όταν απλώς τα σκεφτόμαστε. Κάθε χρόνο αποτελεί είδηση, από τη μια, η προετοιμασία του πασχαλινού τραπεζιού και, από την άλλη, πόσοι προσέτρεξαν στα κοντινότερα ιατρικά κέντρα και νοσοκομεία μετά την υπερκατανάλωση διαφόρων εορταστικών λιχουδιών!

Αν και γνωρίζουμε τους κινδύνους από τις διατροφικές βόμβες που καταναλώνουμε κατά την εορταστική περίοδο, εντούτοις δεν φαίνεται να βάζουμε μυαλό, «αφού το θέλει το έθιμο»! Μια ανάλυση των όσων τρώμε από τη διατροφολόγο και κλινική διαιτολόγο Χρίστια Χειμώνα είναι απαραίτητη, όχι για να τρομάξουμε, ωστόσο να μάθουμε καλύτερα τι γίνεται με την εισβολή τόσο «πλούσιων» τροφών στον οργανισμό μας, ώστε να βρούμε τρόπους να ελαφρύνουμε τα εδέσματά μας, κάνοντάς τα πιο υγιεινά.

Δυσπεψία, βαρυστομαχιά και γαστρεντερικά προβλήματα

Είναι γεγονός ότι μόνο με τη σκέψη της γιορτής του Πάσχα, το πρώτο που μας έρχεται στο μυαλό είναι το φαΐ! «Γιορτινά τραπέζια με σούβλα, κόκκινα αβγά, φλαούνες, τσουρέκια, μαγειρίτσα, καθώς και πασχαλινά κουλουράκια γυροφέρνουν στο μυαλό μας αλλά και στην κουζίνα μας. Όλα αυτά τα πασχαλινά εδέσματα, εκτός του ότι είναι πλούσια σε θερμίδες, τα περισσότερα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λίπος (ζωικής προέλευσης) και χοληστερόλη, ως αποτέλεσμα να επιβαρύνεται εξαιρετικά το πεπτικό σύστημα και πολλοί άνθρωποι να υποφέρουν από δυσπεψία, βαρυστομαχιά και γαστρεντερικά προβλήματα». Η κ. Χειμώνα προχώρησε σε μια ανάλυση των πιο γνωστών πασχαλινών εδεσμάτων, ώστε να αντιληφθούμε όλα όσα κερδίζουμε αλλά και χάνουμε από την κατανάλωσή τους.

«Η δυσπεψία αποτελεί το κύριο πρόβλημα που αρκετά άτομα θα νιώσουν μετά το πασχαλινό φαγοπότι. Επιπρόσθετα, άτομα με γαστρεντερικές διαταραχές, π.χ. γαστρίτιδα, προβλήματα στομάχου, μπορεί να βρουν εξαιρετικά δύσκολο να χωνέψουν τα πασχαλινά εδέσματα. Άτομα με υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση του πασχαλινού οβελία λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε 'πουρίνες'. Τέλος, η αυξημένη περιεκτικότητα των πασχαλινών εδεσμάτων σε λίπος και χοληστερόλη πιθανόν να οδηγήσει σε ενοχλήσεις της χολής, κυρίως σε άτομα με ιστορικό λιθίασης».

Κατσίκι ή αρνί;

Και τα δυο κρέατα περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Ωστόσο, το αρνί σε σύγκριση με το κατσίκι περιέχει περισσότερες θερμίδες και λίπος, κυρίως κορεσμένο λίπος, το οποίο συνδέεται με καρδιαγγειακές παθήσεις. Επίσης, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το αρνί έχει αρκετά μεγάλη περιεκτικότητα σε «πουρίνες», οι οποίες αυξάνουν το ουρικό οξύ στο αίμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για ουρική αρθρίτιδα.

Από την άλλη, το κατσίκι αποτελεί καλή πηγή συνένζυμου Q10, το οποίο έχει αντιοξιδωτική δράση βοηθώντας στη μείωση της LDL «κακής» χοληστερόλης, συμβάλλοντας στην πρόληψη της στεφανιαίας νόσου. Επίσης, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε γ-λινολεϊκό οξύ (CLA), συμβάλλει στη βελτίωση των λιπιδίων στο αίμα, καθώς και στη μείωση βάρους σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος.

Καταλήγοντας, για όσους αντιμετωπίζουν πρόβλημα με την πίεσή τους, το αρνί αποτελεί καλύτερη επιλογή αφού περιέχει λιγότερο νάτριο και περισσότερο κάλιο από το κατσίκι. Ενώ, για όσους αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τα οστά τους, το κατσίκι αποτελεί καλύτερη επιλογή, αφού περιέχει περισσότερο ασβέστιο και φώσφορο από το αρνί. Στην περίπτωση που υποκύψετε στον πειρασμό και καταναλώσετε αρνί, αφαιρέστε την πέτσα και προτιμήστε άπαχο κομμάτι (π.χ. από τον μηρό).

Η σούπα του Μ. Σαββάτου

Το έθιμο και η παράδοση θέλει τη σούπα ζεστή και έτοιμη στα πιάτα το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, αμέσως μετά την Ανάσταση του Κυρίου. Συνήθως είναι το πρώτο αρτύσιμο πιάτο που καταναλώνουμε μετά τη νηστεία και αυτό μετά τα μεσάνυκτα. Η σούπα που παραδοσιακά φτιάχνουμε είναι η μαγειρίτσα ή η κλασική κυπριακή αβγολέμονη. Η δεύτερη είναι σαφώς πιο ελαφριά από την πρώτη και μπορεί να γίνει ακόμη πιο ελαφριά, αν βάλουμε μέσα λιγότερους κρόκους αυγών.

Όσο για τη μαγειρίτσα, «η σούπα αυτή περιλαμβάνει συκώτι, εντόσθια, ρύζι, αβγά και ελαιόλαδο. Η κατανάλωσή της θα πρέπει να γίνεται με σύνεση, αφού εκτός από αρκετά θερμιδογόνη είναι αρκετά πλούσια σε χοληστερόλη και κορεσμένο λίπος, τα οποία έχουν συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις. Επιπλέον, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί και λόγω της ώρας που καταναλώνεται και κυρίως σε όσους νήστευαν 50 μέρες, μιας και μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές διαταραχές. Μπορείτε να την κάνετε πιο «ελαφριά» προσθέτοντας λιγότερους κρόκους αβγών και κρεατικά, και περισσότερα λαχανικά. Επίσης, προτιμήστε να μαγειρέψετε τη μαγειρίτσα σε φυτικό ζωμό αντί στον ζωμό κρέατος».

Εορταστικές φλαούνες και τσουρέκια

Όσον αφορά στις φλαούνες, τα κύρια συστατικά τους είναι χαλλούμι, αβγά, ολόπαχο τυρί, αλεύρι, σουσάμι και σταφιδάκια (προαιρετικά). Οι φλαούνες περιέχουν πρωτεΐνη, υδατάνθρακες, βιταμίνες (Α, Δ, Κ, Β) και μέταλλα (σίδηρο, κάλιο, ασβέστιο). Επίσης, είναι πλούσιες σε θερμίδες, ζωικό λίπος, χοληστερόλη και νάτριο.

Έτσι, η υπερκατανάλωση μπορεί να συμβάλει στο πρόβλημα των ατόμων με αυξημένο σωματικό βάρος, διαβήτη, αυξημένα επίπεδα αρτηριακής πίεσης και χοληστερόλης. Μπορείτε να φτιάξετε τις παραδοσιακές φλαούνες με λιγότερα αβγά και ζάχαρη. Αντί για ζάχαρη μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ροδόσταγμα για γεύση και περισσότερες σταφίδες. Επίσης, δοκιμάστε να φτιάξετε φλαούνες με την προσθήκη φρέσκιας αναρής, χαλλούμι ή τυρί με χαμηλά λιπαρά ή cottage cheese.

Από την άλλη, το τσουρέκι ή τα πασχαλινά κουλουράκια αποτελούν αγαπημένο επιδόρπιο αυτής της ημέρας. Ωστόσο έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες, λίπος και χοληστερόλη, αφού τα κύρια συστατικά τους είναι η ζάχαρη, ο βούτυρος και τα αβγά. Η κατανάλωσή τους θα πρέπει να γίνεται με σύνεση κυρίως από άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, αυξημένο σωματικό βάρος ή αυξημένα λιπίδια στο αίμα.

Προτιμήστε απλό τσουρέκι αντί γεμιστό ή με επικάλυψη μαύρης/λευκής σοκολάτας, ή ξηρούς καρπούς και κουλουράκια φτιαγμένα με ελαιόλαδο αντί βούτυρο. Το ελαιόλαδο είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία μειώνουν το κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις. Όσο για τα αβγά, αυτά είναι τα πιο παρεξηγημένα.

Όπως μας εξήγησε η κ. Χειμώνα, «τα τελευταία χρόνια, ο μύθος ότι το αβγό αυξάνει τα επίπεδα χοληστερόλης έχει καταρριφθεί. Είναι τροφή με υψηλή διατροφική αξία, αποτελεί πλούσια πηγή πρωτεϊνών, βιταμινών (Α, Β, Δ, Ε) και μετάλλων. Επιπρόσθετα μελέτες αναφέρουν ότι το αβγό βοηθά στην ενίσχυση μνήμης και του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς επίσης και στην πρόληψη διάφορων ασθενειών.

Συμβουλές για την ημέρα του Πάσχα

· Την ημέρα του Πάσχα, ο οργανισμός δεν χρειάζεται κάτι διαφορετικό. Προσπαθήστε να τηρήσετε τον κανόνα μικρά και συχνά γεύματα.

· Ξεκινήστε την ημέρα σας με πρωινό. Εάν προτιμάτε κάτι διαφορετικό, μπορείτε να καταναλώσετε 1-2 πασχαλινά κουλουράκια ή 1 φέτα τσουρέκι. Μέχρι το μεσημέρι, περιοριστείτε στην κατανάλωση ενός μικρού φρούτου. Είναι σημαντικό να μην πάτε στο τραπέζι με άδειο στομάχι.

· Στο πασχαλινό τραπέζι γεμίστε μια φορά το πιάτο σας με λογική ποσότητα και καθίστε. Αποφύγετε να τρώτε όρθιοι. Με τον τρόπο αυτό θα έχετε καλύτερο έλεγχο για την ποσότητα που θα καταναλώσετε.

· Προτιμήστε ένα μεγάλο πιάτο πράσινης σαλάτας, αποτελεί πλούσια πηγή φυτικών ινών. Οι φυτικές ίνες θα μετριάσουν την όρεξή σας και θα σας βοηθήσουν να καταναλώσετε μικρότερη ποσότητα φαγητού.

· Αποφύγετε τα τηγανητά φαγητά και τα φαγητά που έχουν σάλτσες με πολλά λιπαρά. Προτιμήστε φαγητά μαγειρεμένα στον φούρνο, στη σχάρα ή στον ατμό.

· Στο κυρίως πιάτο επιλέξτε κατσικάκι στον φούρνο αντί αρνί. Μην ξεχνάτε ότι το αρνί είναι πλούσιο σε «πουρίνες», που δημιουργούν πρόβλημα σε άτομα με υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος. Ό,τι και εάν επιλέξετε, αφαιρέστε το ορατό λίπος και φροντίστε η ποσότητα να μην ξεπερνάει το μέγεθος της παλάμης σας.

· Συνοδεύστε το κρέας με 1 φέτα ψωμί ολικής άλεσης ή δημητριακά ολικής άλεσης (π.χ. καστανό ρύζι) σε ποσότητα λιγότερη από το 1⁄2 του πιάτου. Όλα αυτά είναι καλές πηγές φυτικών ινών.

· Και επειδή το έχει το έθιμο, τσουγκρίστε το κόκκινο αβγό για το καλό! Εάν όμως το έχετε παρακάνει με τα φαγητά της ημέρας, μην το καταναλώσετε. Μπορείτε να τα χρησιμοποιήστε για τις επόμενες ημέρες σε σαλάτα ή σε τοστ.

· Για επιδόρπιο προτιμήστε φρουτοσαλάτα, φρέσκα φρούτα εποχής ή γλυκό του κουταλιού.

· Μην ξεχνάτε την ενυδάτωση του οργανισμού σας. Πίνετε άφθονο νερό, τουλάχιστον 8-10 ποτήρια ημερησίως. Η κατανάλωση νερού βοηθά τον οργανισμό να ενυδατωθεί και να αποβάλει τις «τοξίνες» που πιθανόν να παρουσιαστούν μετά από αυτές τις ημέρες.

· Προσοχή στην κατανάλωση αλκοόλ. Προτιμήστε κόκκινο κρασί που είναι πλούσιο σε αντιοξιδωτικές ουσίες αντί για άλλα αλκοολούχα ποτά, όπως ουίσκι ή ρούμι, που αποδίδουν μεγάλο αριθμό θερμίδων. Εναλλακτικά, συνδυάστε το ποτό σας με σόδα ή αναψυκτικό με λίγες θερμίδες.