Με σημαντικές τροποποιήσεις πάει στην Ολομέλεια της Βουλής

ΣΩΡΕΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΤΟ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΤΙΚΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ 19% ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΙΜΗ ΓΗ

Η Κύπρος θα έπρεπε να εφάρμοζε τον νόμο την 1η Ιανουαρίου 2008. Σήμερα, αν δεν ψηφισθεί αμέσως, ενδεχομένως να μας επιβληθεί πρόστιμο από την ημέρα εκείνη μέχρι την εφαρμογή του νόμου

Αν ένα κράτος-μέλος δεν εφαρμόσει το εναρμονιστικό νομοσχέδιο για το 19%, η Κομισιόν μπορεί να προχωρήσει με μέτρα εναντίον του, όπως πρόστιμο μέχρι 300.000 ευρώ καθημερινά, από την ημέρα κατά την οποία θα έπρεπε να αρχίσει η συμμόρφωση, μέχρι την ημέρα της συμμόρφωσης.

Με σημαντικές διαφοροποιήσεις φαίνεται ότι θα πάει στην ολομέλεια για ψήφιση το εναρμονιστικό νομοσχέδιο για την επιβολή Φόρου Προστιθέμενης Αξίας ύψους 19% στις αγοραπωλησίες οικοδομήσιμης γης για επιχειρηματικούς σκοπούς. Πάντως, είτε έτσι είτε αλλιώς, η Βουλή θα πρέπει να σπεύσει να εγκρίνει το νομοσχέδιο, το οποίο θα έπρεπε κανονικά να βρίσκεται ήδη σε ισχύ από την ημερομηνία ένταξής μας στην Ε.Ε., η Κύπρος μας όμως καθώς και άλλες έντεκα χώρες ζήτησαν εξαίρεση μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2008. Κάποιες χώρες ζήτησαν διαφοροποίηση του ποσοστού. Η Μάλτα είχε ζητήσει και πήρε εξαίρεση μέχρι η συγκεκριμένη φορολογία να εφαρμοσθεί από όλες τις χώρες της Ε.Ε.

Το νομοσχέδιο συζητήθηκε την περασμένη Δευτέρα στην Επιτροπή Οικονομικών. Στη συζήτηση ελέχθη ότι αν ένα κράτος μέλος της Ε.Ε. δεν εφαρμόσει την εναρμονιστική νομοθεσία, η Κομισιόν μπορεί να προχωρήσει με μέτρα εναντίον του, τα οποία περιλαμβάνουν την επιβολή προστίμου από την πρώτη ημέρα κατά την οποία θα έπρεπε να αρχίσει η συμμόρφωση, μέχρι την ημέρα της συμμόρφωσης.

Βαριά η καμπάνα

Το πρόστιμο, όπως είπε στη Βουλή ο Οικονομικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, Γιώργος Παντελή, μπορεί να αφορά εφάπαξ ποσό και ταυτόχρονα ένα ποσό από 100.000 μέχρι 300.000 ευρώ ημερησίως, ανάλογα με την τελική απόφαση.

Στην περίπτωση της Κύπρου το πρόστιμο μπορεί να αρχίσει από το 2008. Ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε επιστολές στην Κυβέρνηση προειδοποιώντας ότι θα πρέπει να προχωρήσει αμέσως με συμμόρφωση με το κοινοτικό κεκτημένο από την 1η Ιανουαρίου 2008.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το νομοσχέδιο κατατέθηκε στην Βουλή το περασμένο καλοκαίρι, μαζί με πακέτο αντισταθμιστικών μέτρων που περιελάμβαναν τη μείωση του φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας σε πολύ χαμηλά επίπεδα και τη μείωση των μεταβιβαστικών τελών κατά 50%, η συζήτησή του όμως ακόμα συνεχίζεται. Από την επιβολή ΦΠΑ, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, εξαιρούνται κτηνοτροφικά τεμάχια, προστατευόμενες περιοχές (π.χ. Natura) και δασικές περιοχές.

Οι ρυθμίσεις της νέας νομοθεσίας, την οποία η χώρα μας πρέπει να ψηφίσει το συντομότερο, αναμένεται να επηρεάσουν κυρίως τους επαγγελματίες ανάπτυξης γης και τις τράπεζες, καθώς στο πλαίσιο των αναδιαρθρώσεων δανείων, έχουν περιέλθει στην κατοχή τους ακίνητα τα οποία θα πρέπει να πωληθούν. Παράλληλα αναμένεται να επηρεαστούν εταιρείες και επενδυτές, οι οποίοι προβαίνουν συχνά σε αγοραπωλησίες οικοπέδων.

Αντισταθμιστικά μέτρα

Από τη συζήτηση στη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών διεφάνη ότι το 19% δεν θα επιβληθεί καθολικά. Όπως είπε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών, Φόρος Προστιθέμενης Αξίας θα επιβληθεί σε ελάχιστες περιπτώσεις και ειδικά όταν η αγορά οικοπέδων γίνεται από επιχειρηματίες ανάπτυξης γης. Στην ίδια συνεδρία εξετάσθηκε και η υιοθέτηση μέτρων όπως η εισαγωγή ΦΠΑ στα ενοίκια για επιχειρηματικούς και εμπορικούς σκοπούς μόνο, ρυθμίσεις για εταιρείες που θα πωλήσουν τις μετοχές τους και διαθέτουν ακίνητα και απαλλαγή φόρου κεφαλαιουχικών κερδών.

Πάντως, έντονος είναι ο προβληματισμός για την επιβάρυνση που θα έχει στον τομέα των ακινήτων το εναρμονιστικό νομοσχέδιο. Μάλιστα ο Πρόεδρος της Επιτροπής Αβέρωφ Νεοφύτου ζήτησε από το Υπουργείο Οικονομικών να εξετάσει μαζί με το Σύνδεσμο Εγκεκριμένων Λογιστών, θέμα ανακουφιστικών μέτρων μεταθέτοντας τη συζήτηση σε δύο εβδομάδες.

Μιλώντας για τα αντισταθμιστικά μέτρα ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών υπενθύμισε ότι όταν η Κυβέρνηση κατέθεσε το σχετικό νομοσχέδιο τον Ιούνιο του 2016 στη Βουλή, κατάθεσε και ένα πακέτο μέτρων που περιελάμβανε τη μείωση του φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας σε πολύ χαμηλά επίπεδα και τη μείωση των μεταβιβαστικών τελών κατά 50%.

«Με βάση τους υπολογισμούς μας», είπε ο κ. Παντελή, «αυτά τα μέτρα περιόριζαν σημαντικά την επιβάρυνση στον τομέα των ακινήτων. Επίσης με την απόφαση της Βουλής για πλήρη κατάργηση του φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας την 1η Ιανουαρίου του 2017 η επιβάρυνση με την εισαγωγή ΦΠΑ θα είναι σχετικά χαμηλή».

Την Επιτροπή ενημέρωσε και ο Έφορος Φορολογίας, Γιάννης Τσαγκάρης, ο οποίος εξήγησε ότι εξαίρεση μπορεί να πάρει μια χώρα κατά την περίοδο που διαπραγματεύεται την ένταξή της στην Ε.Ε.

Η εξαίρεση ισχύει ακόμα για τη Μάλτα

«Η Κύπρος», ανέφερε, «ζήτησε και πήρε εξαίρεση μαζί με άλλες 11 χώρες, ωστόσο, έχει λήξει το χρονικό περιθώριο της εξαίρεσης για τη φορολόγηση των οικοπέδων, για τη χώρα μας. Σε ισχύ εξακολουθεί να βρίσκεται η εξαίρεση για τη Μάλτα, η οποία δεν έχει θέσει ημερομηνία λήξης, με τη δικαιολογία ότι είναι μικρή χώρα και έχει περιορισμένη γη».

Όπως επίσης ελέχθη η Μάλτα, αξιοποιώντας πρόνοια της νομοθεσίας της Ε.Ε., θα ευθυγραμμιστεί τελευταία με το αυξημένο στο 19% ΦΠΑ στα οικόπεδα, αφού πρώτα εφαρμόσουν τη συγκεκριμένη νομοθεσία όλες οι χώρες της Ε.Ε., αξιοποιώντας σχετική πρόνοια. Η Ιρλανδία επίσης πέτυχε να πάρει έγκριση για συντελεστή 13,5%.

Ο Γ. Τσαγκάρης είπε ακόμα ότι οι διάφορες επιλογές που έχει μια χώρα είναι οι πρόνοιες του ορισμού «οικοπεδοποιήσιμη γη και ποιοι να υπόκεινται σε φόρο».

Οι ανησυχίες των τραπεζών

Στη συνεδρία εμπλεκόμενοι φορείς εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με συγκεκριμένες πρόνοιες αλλά και με τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου συνολικά.

Συγκεκριμένα, ο Σύνδεσμος Τραπεζών επανέλαβε τη διαφωνία του με το νομοσχέδιο λόγω του αντικτύπου που, όπως υποστηρίζει, αναμένεται να επιφέρει η εφαρμογή του στις τράπεζες και στην οικονομία ευρύτερα. Προειδοποίησε δε ότι οι πρόνοιες του νομοσχεδίου θα έχουν σοβαρό αντίκτυπο στις αξίες των ακινήτων, με αλυσιδωτές επιπτώσεις στις αξίες υφιστάμενων και νέων υποθηκών στις τράπεζες, επηρεασμό των αξιών των εξασφαλίσεων, των απαιτούμενων προβλέψεων και ενδεχομένως και την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών.

Άλλα επιμέρους ζητήματα, τα οποία συζητήθηκαν χθες, αφορούν στο μέγεθος του συντελεστή, στον τρόπο εφαρμογής των νέων ρυθμίσεων, στο ενδεχόμενο εξαιρέσεων και εφαρμογής μεταβατικής περιόδου, αλλά και στις επιπτώσεις που θα έχει η εφαρμογή των ρυθμίσεων στην αγορά .

Οι προτάσεις του Αβέρωφ

Την αμέσως επόμενη μέρα, ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου συγκάλεσε συνέντευξη Τύπου για να εξηγήσει τόσο τις πρόνοιες του νομοσχεδίου όσο και τις δικές του εισηγήσεις για τα αντισταθμιστικά μέτρα.

Όπως είπε, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι όταν κάποιος αγοράσει οικοδομήσιμη γη από έμπορο γης, τότε πληρώνει 19% ΦΠΑ.

«Η δική μου ερμηνεία», είπε, «είναι ότι -και θέλω να στείλω αυτό το μήνυμα στον απλό πολίτη που μπορεί να είχε κληρονομήσει ένα κτήμα- εάν αυτό το κτήμα πωληθεί, η δική μου ερμηνεία είναι ότι δεν θα επιβληθεί ΦΠΑ. Αυτή μάλιστα είναι και η διαφοροποίηση που έχουμε από τις άλλες χώρες μέλη, που έχουν το καθολικό του ΦΠΑ ανεξάρτητα ποιος είναι ο πωλητής του ακινήτου».

Θα υπάρξουν επιπτώσεις μεν, αλλά...

Ο κ. Νεοφύτου είπε ότι αναμφίβολα θα υπάρξουν επιπτώσεις από την εφαρμογή του νομοσχεδίου και σημείωσε ότι είναι γι’ αυτόν το λόγο που ο ίδιος ως Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών αλλά και ως Πρόεδρος του ΔΗΣΥ έθεσε ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών σημαντικά παράλληλα μέτρα, ούτως ώστε να υπάρξουν οι ελάχιστες επιπτώσεις στην αγορά.

Είπε μεταξύ άλλων για τα μέτρα που προτείνει:

«Το πρώτο είναι ότι δεν μας υποχρεώνει η Ε.Ε. όταν πουλά κάποιος μετοχές εταιρείας και είναι ιδιοκτήτης γης να καταβάλλει ΦΠΑ. Άρα θα υπάρχει η επιλογή αντί να γίνει πώληση του κτήματος με αλλαγή τίτλου στο κτηματολόγιο, να πωληθεί μέρος των μετοχών της εταιρείας που έχει ακίνητα. Η Ε.Ε. μάς δίνει το δικαίωμα να μη φορολογούμε 19%. Οι πλείστοι έμποροι γης χρησιμοποιούν τις εταιρείες ως εργαλεία νόμιμα στις εμπορικές τους πράξεις.

Το δεύτερο, είχαμε ένα κίνητρο που αφορούσε την αγορά ακινήτου μέχρι το τέλος του 2016. Τι προέβλεπε αυτό το κίνητρο; Όποιος αγόραζε περιουσία μέχρι το τέλος του 2016, ανεξάρτητα πότε θα το πωλούσε μεταγενέστερα και ανεξάρτητα πόσα εκατομμύρια κέρδος θα έκανε από τη συγκεκριμένη αγορά της γης στην πώληση, απαλλασσόταν από τον φόρο κεφαλαιακών κερδών, που είναι 20%. Αυτό το μέτρο ζητώ να επανέλθει για να εξισορροπήσει ακόμα και στον αγοραστή που, αν αγοράσει από έμπορο, θα πληρώσει 19% ΦΠΑ. Όποτε το πωλήσει, το οποιοδήποτε κέρδος που θα έχει θα φοροαπαλλαχθεί από το 20% του φόρου κεφαλαιακών κερδών. Άρα θεωρώ αυτήν την πρόταση ως ένα πάρα πολύ σημαντικό αντιστάθμισμα».

Αν εγκριθεί, υπάρχουν και θετικά

Ο κ. Νεοφύτου σημείωσε ότι υπάρχουν εισηγήσεις και για άλλα μέτρα τεχνικής φύσης, στα οποία δεν θέλησε να επεκταθεί, για να μην προκληθεί σύγχυση. Τόνισε, όμως, τα εξής:

«Ένα σας λέω. Εάν το πακέτο μέτρων που κατέθεσα στη Βουλή μπορέσουμε και το υλοποιήσουμε, δεν βλέπω αρνητικές επιπτώσεις. Αντίθετα, υπό κάποιες προϋποθέσεις θα έχει και θετικό αντίκτυπο. Αν π.χ. επιβληθεί πάνω στο ενοίκιο ΦΠΑ, όχι πάνω στα νεαρά ζευγάρια και τον απλό κόσμο που ενοικιάζει ένα διαμέρισμα ή ένα σπίτι αλλά από τους εμπορικούς χρήστες που μπορούν να το μετακυλίσουν, τότε ένα μειονέκτημα που υπήρχε εδώ και χρόνια από την εφαρμογή του ΦΠΑ, κάποιος αγοράζει γη, χτίζει κτήριο, μπορεί να πλήρωσε ΦΠΑ εκατομμύρια και δεν μπορεί να πάρει επιστροφή από τα εκατομμύρια που πλήρωσε ως ΦΠΑ, απλούστατα γιατί όταν τα ενοικιάζει το ενοίκιο δεν έχει ΦΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο χωρίς να χάνει έσοδα το κράτος, χωρίς να κοστίζει περισσότερα στον ενοικιαστή, γιατί και αυτός θα έχει επιστροφή, υπάρχει το πλεονέκτημα ότι όσοι επένδυσαν και ανέπτυξαν γη που ενοικιάζεται, θα πάρουν σημαντικές επιστροφές του ΦΠΑ. Καλή θέληση να υπάρχει και πάντα υπάρχουν λύσεις».

ΔΗΣΥ: «Είμαστε υποχρεωμένοι»

Πάντως, μιλώντας μετά τη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών της περασμένης Δευτέρας, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Ονούφριος Κουλλά είπε ότι η ανησυχία όλων των μελών της είναι έκδηλη αφού αναμένεται κάποια αρνητική επίδραση στην αγορά.

«Όμως», τόνισε, «είμαστε υποχρεωμένοι, μετά την προειδοποίηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μετά από οκτώ χρόνια αναβολής, να ψηφίσουμε και να εφαρμόσουμε τη νομοθεσία».

Ο κ. Κουλλάς πρόσθεσε ότι οι βουλευτές επικεντρώθηκαν στην εξεύρεση τρόπων, όπως μείωση άλλων φορολογιών, με τις οποίες επιβαρύνονται τα ακίνητα, έτσι ώστε η όποια αρνητική επίδραση στην αγορά από την επιβολή ΦΠΑ 19% να ελαχιστοποιηθεί.

Για τα αντισταθμιστικά μέτρα, ανέφερε ότι συζητήθηκε η επιβολή ΦΠΑ στο ενοίκιο για επιχειρήσεις και η παράταση του κινήτρου για μη επιβολή φόρου κεφαλαιουχικών κερδών που έληξε τέλος του 2016 και το οποίο θα μπορούσε να επανέλθει για χρονικό διάστημα ενός ή δύο ετών.

«Θα μπορούσαν επίσης», κατέληξε, «να μειωθούν κάπως τα μεταβιβαστικά τέλη, τα οποία είχαν μειωθεί από πέρσι. Η Κυβέρνηση είχε προτείνει από το 2016 τη μείωση του φόρου ακίνητης περιουσίας που κατήργησε οριστικά η Βουλή και τη μόνιμη μείωση κατά 50% των μεταβιβαστικών τελών».

Συμμαχία: Συνέπειες

Έντονα προβληματισμένη εμφανίσθηκε η βουλευτής της Συμμαχίας Πολιτών, Άννα Θεολόγου, η οποία, αφού σημείωσε ότι χάθηκε πολύτιμος χρόνος, εξέφρασε ανησυχίες για «ορισμένες συνέπειες που μπορούν να προκύψουν τόσο στον τομέα των ακινήτων αλλά και γενικότερα στη διαδικασία αναδιάρθρωσης των δανείων».

«Οι τράπεζες θα καλούνται να πληρώσουν και οι ίδιες ΦΠΑ στα οικόπεδα στα οποία θα πωλήσουν, αλλά και ο απλός πολίτης που μπορεί να έχει μεμονωμένη περιουσία από την οποία θα προκύπτει οποιοδήποτε ποσό ΦΠΑ».

Η κ. Θεολόγου σημείωσε ότι η Επιτροπή Οικονομικών αναμένει εισηγήσεις από το Σύνδεσμο Εγκεκριμένων Λογιστών όσον αφορά το αντιστάθμισμα που θα μπορούσε να επιτευχθεί γενικότερα στην οικονομία με τον συγκεκριμένο ΦΠΑ.

«Ίσως να υπάρξουν κάποια ζητήματα με τον ΦΠΑ πάνω στα ενοίκια σε επιχειρηματικές μονάδες πάντοτε. Ίσως να υπάρξουν κάποιες διαφοροποιήσεις στον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών ή κάποια κίνητρα τόσο στον τομέα των επενδύσεων αναφορικά με τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών αλλά και με την πώληση των οικοπέδων», κατέληξε, τονίζοντας ότι αρκετά θέματα ίσως ξεκαθαρίσουν στην επόμενη συζήτηση του νομοσχεδίου.