Η ανακάλυψη μεγάλου αποθέματος υδρογονανθράκων στον στόχο «Καλυψώ», στο τεμάχιο 6 της Κυπριακής ΑΟΖ, έθεσε επίσημα τη χώρα μας στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη και την ενίσχυσε με έναν μεγάλο στρατηγικό συντελεστή ισχύος, ο οποίος, ως αναμενόταν, ενόχλησε την Τουρκία.
Η παρεμπόδιση του ενεργειακού μας προγράμματος ήταν αναμενόμενη, αφού η Τουρκία είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα. Αναμενόμενη ήταν επίσης και η αιτιολόγηση της παράνομης αυτής ενέργειας, καθώς και η στάση της εγκάθετης τουρκοκυπριακής ηγεσίας περί συνδιαχείρισης και διαμοιρασμού των κερδών από την εκμετάλλευση.
Για άλλη μια φορά, η κυβέρνηση Αναστασιάδη αποδείχθηκε επιμηθέας, επιπόλαια και ερασιτέχνις. Τα περί οχύρωσης της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας αποδείχθηκαν έπεα πτερόεντα και τα απαιτούμενα προληπτικά μέτρα ανεπαρκή. Αν η κυβέρνηση είχε υλοποιήσει την απαίτηση του μνημονίου με την Τρόικα και τις προεκλογικές της δεσμεύσεις για δημιουργία κυρίαρχου ταμείου υδρογονανθράκων, στο πρότυπο αυτού της Νορβηγίας, όπου μέτοχοι θα ήταν όλοι οι νόμιμοι κάτοικοι της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι προφάσεις της Τουρκίας θα είχαν προληφθεί και τα διπλωματικά επιχειρήματα των φίλων και υποστηρικτών μας για αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας και ανάσχεση του τουρκικού επεκτατισμού θα ήταν αισθητά ενισχυμένα.
Η αξία των κοιτασμάτων στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι τεράστια. Δεν είναι μόνο οικονομική αλλά και γεωστρατηγική. Η οικονομική τους αξία είναι ακόμη απροσδιόριστη, αφού το ερευνητικό πρόγραμμα βρίσκεται σε εξέλιξη. Το βέβαιο είναι ότι η συγκριτική αξία τους σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας μας είναι γιγαντιαία.
Η διεθνής εμπειρία χωρών με μεγάλα ενεργειακά αποθέματα είναι πολύ διδακτική. Από τη μια έχουμε χώρες όπως τη Νορβηγία, όπου μέσα από χρηστή διαχείριση, τα ενεργειακά αποθέματα ανέβασαν το βιοτικό επίπεδο των Νορβηγών στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης. Από την άλλη έχουμε τη Νιγηρία, όπου αντίστοιχα ενεργειακά αποθέματα καταπόντισαν το βιοτικό επίπεδο των Νιγηριανών στον πυθμένα της παγκόσμιας κατάταξης και μετέτρεψαν τη χώρα σε άνδρο διαφθοράς και εγκληματικότητας.
Η ειδοποιός διαφορά μεταξύ των δύο πιο πάνω περιπτώσεων έγκειται στο θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης που υιοθετήθηκε, ιδιαίτερα σε σχέση με τη διασφάλιση διαφάνειας, την αποφυγή διαπλοκής, την προστασία από τη διαφθορά και τον περιορισμό εμπλοκής των πολιτικών. Εξέχοντα ρόλο στο νορβηγικό μοντέλο διαχείρισης των ενεργειακών πόρων της χώρας διαδραματίζει το κυρίαρχο ταμείο υδρογονανθράκων, το οποίο, πέραν των πιο πάνω, διασφαλίζει τη χρηστή και παραγωγική επένδυση των κερδών προς όφελος των επόμενων γενεών και όχι των εκάστοτε κυβερνώντων.
Δεδομένων των διαστάσεων της διαφθοράς και της εμπλοκής σε αυτήν των πολιτικών στη χώρα μας, είναι άκρως επιβεβλημένη η άμεση θέσπιση ενός θεσμικού πλαισίου, στο πρότυπο αυτού της Νορβηγίας.
Στην περίπτωσή μας, ο δίκαιος διαμοιρασμός των κερδών από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων μέσω ενός κυρίαρχου ταμείου, με πρότυπο αυτό της Νορβηγίας, στο οποίο μέτοχοι θα είναι ισότιμα όλοι οι νόμιμοι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανεξαρτήτως θρησκεύματος ή εθνοτικής προέλευσης, θα αποστομώσει όσους στηρίζουν τις τουρκικές προφάσεις, θα απαγκιστρώσει το θέμα των υδρογονανθράκων από το παζάρι των συνομιλιών αφού δεν θα τίθεται πλέον θέμα διαμοιρασμού στις δύο κοινότητες, και θα θέσει τη βάση για αντιμετώπιση του ρατσιστικού οθωμανικής προέλευσης και βρετανικής πατρότητας δι-κοινοτισμού, που αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία του κυπριακού προβλήματος. ΑΘΩΣ ΚΟΙΡΑΝΙΔΗΣ Πρόεδρος Πνοής Λαού