«Μαμά Μην Τρέχεις»: Παίξιμο και περιπαίξιμο

Είναι για να σου υπενθυμίζει πως το θέατρο δεν είναι αχαχούχα, ακόμα κι όταν σε κάνει να χαχανίζεις, όταν πίσω από κάθε πιασιάρικη ατάκα παραμονεύει μια σοβαρή «ανθρώπινη κατάσταση» (Hannah Arendt), όταν η αισχρολογία του είναι λιγότερη αισχρή από την σοβαροφανή πολιτικολογία μας (Αριστοφάνης), όταν ηθοποιός δεν σημαίνει ατομικά και... συνδικαλιστικά «κοννέ» με κάποια Εξουσία, μα συλλογικό «ρεφενέ» δυνάμεων (του... Αιγαίου), όταν σκηνοθεσία δεν σημαίνει... νουάνς (nuance) και πούση, μα... τσιμπούσι.

ΑΥΤΗ είναι η κωμωδία που παίζεται 3 φορές την εβδομάδα από το Θέατρο Ανεμώνα, με τίτλο «Μαμά Μην Τρέχεις», το εξαιρετικό θεατρικό έργο της Ελένης Ράντου, που κράτησε 3 θεατρικές σεζόν (2002-5), έσπασε ταμεία και γυρίστηκε και σε ταινία με τίτλο «Πεθαίνω για σένα» (2008) με ομότιτλο τραγούδι που τραγούδησε πρώτα ο Γιώργος Μαργαρίτης κι ύστερα ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας και στίχους Ελένης Ράντου και Γιάννη Μαύρου.

Με πλοκή μιαν αντιπροσωπευτική, σύγχρονη ελληνική οικογένεια, με μαμά (εδώ, τη Μαρία Μιχαήλ), πρώην χορεύτρια μπαλέτου, που διδάσκει τώρα τανγκό (στην κυπριακή εκδοχή, δημοτικούς χορούς, στη Γιάννα Λευκάτη) κρατάει στους ώμους της τρεις γενεές, την κουφή και δυσκοίλια μάνα της (Έλενα Ευσταθίου), τον σύζυγό της τροχονόμο με στιχουργικές φιλοδοξίες (Μαρίνο Ξενοφώντος), τον έφηβο γιο (Κωνσταντίνο Δημητρίου), χωρίς ανησυχίες στα γράμματα, που ‘’ψάχνεται’’ σεξουαλικά με την ‘’γκόμενά’’ του (την Ελεονώρα Βασιλείου) και τον Εραστή, καθηγητή Γιώργο Τζωρτζή, που τον ερωτεύεται Μαμά και Υιός, ενώ ο Πατήρ τον χρειάζεται ως Πνεύμα και έμπνευση.
Η συγκυρία

Ένα θεατρικό έργο αλλάζει αναλόγως των συγκυριών, εδώ που ανεβαίνει τώρα από το Ανεμώνα, γίνεται το έλα να δεις, τα τουρκικά πολεμικά ακινητοποίησαν το πλοίο της ΕΝΙ πριν φθάσει στη «Σουπιά» και το οικόπεδο Τρία στην ΑΟΖ μας, τα είδαμε κάτω κοντά στο Κάβο Γκρέκο (και πάθαμε). Η Ελλάδα με το 'να μάτι στη Νοvartis και τ' άλλο στα Ίμια, και μεις με μυστηριώδεις εκρήξεις στο... ανοχύρωτο κτήριο του Κακουργιοδικείου, που 'καμε στάχτη κάτι ενοχλητικές υποθέσεις που χρόνιζαν, π.χ. ‘’FOCUS’’ από π.Χ!

Ένα θεατρικό έργο με φόκους την (ηλεκτρονική) επικοινωνία, σαν το παλιό νομίζεις ήδη Μαμά μην τρέχεις, προσλαμβάνει άλλες και νέες διαστάσεις ιδωμένο μέσα στις τρέχουσες ειδήσεις, διεθνείς και τοπικές, και τα σίριαλ στην τηλεόραση, σωρηδόν. Τα θέατρα πολέμου στην Αφρίν και τη Γούτα έχουν αλλάξει τη θέα του κόσμου με συνέπειες απρόβλεπτες. Το θέατρο είναι λιγότερο δραματικό πια από τη ζωή μας την ίδια, και η κωμωδία πιο δύσκολη ως εγχείρημα.
Ελληνικά τα δύσκολα

Η ελληνική κωμωδία per se, είναι τόσο δύσκολη όσο ένας... Χάρολντ Πίντερ, γιατί η τοπική μας διάλεκτος δεν έχει τον ρυθμό της τρέχουσας πανελλήνιας ελληνικής που τρέχει με ταχύτητες απείρως πιο μεγάλες, που, ειδικά σε μια κωμωδία, είναι εξαιρετικής σημασίας ο ρυθμός, όχι μόνον σημειολογικής, αλλά χρονικής.

Ο Αριστοφάνης για όσους διδαχθήκαμε Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο στη Γλώσσα και την εποχή που γράφτηκε, με τις αθυροστομίες του είναι πιο δύσκολο κείμενο απ’ όσο ένας Αισχύλος μ’ όλες τις μεγαλοστομίες του, λόγω της καθομιλούμενης γλώσσας που χρησιμοποιεί, και στις αναφορές με υπαινιγμούς στην επικαιρότητά τους.

Εδώ όμως ο σκηνοθέτης Θοδωρής Νικολαΐδης κράτησε ωραία, ένα ρυθμό αμείωτο, που δεν χαλάρωσε ουδέ στιγμή, ενώ οι ηθοποιοί παίξαν με όλη την ψυχή και τα εφόδιά τους: μερικούς τους ξέρουμε ήδη αρκετά καλά, τον Μαρίνο Ξενοφώντος πρωταγωνιστή του Ανεμώνα, την Έλενα Παπαδοπούλου, τη Γιάννα Λευκάτη, συχνούς συνεργάτες, από τους άλλους έχουμε δει στο Ανεμώνα ξανά τον Γιώργο Τζωρτζή, με πιο σημαντικό ρόλο εδώ που χρειαζόταν πιο δουλεμένη (εργώδη) ερμηνεία, τον υποδύθηκε με συνέπεια.
Ερμηνειών συν και συντελεστών τα... συμπλήν

Στο έργο «Μαμά μην Τρέχεις» ο Μαρίνος Ξενοφώντος ήταν άριστος σαν απαιτητικός σύζυγος ως προς τις υποχρεώσεις της συζύγου (και...’’προστάτης’’ της οικογένειας, που έλεγε και η αντιφεμινιστική και μάλλον άγαρμπη εκείνη διαφήμιση των ημερών, του Europa UOMO, στην κυπριακή τιβί) και αρκούντως φορτικός ως επίδοξος ‘’στιχουργός’’, με κρεσέντο ένα πολύ βαρύ ζεϊμπέκικο (της οκάς) και πολύ καλός σαν λαϊκός (τραγουδιστής)...

Η Έλενα Ευσταθίου πιο... Έλενα παρά ποτέ, η ηθοποιός αυτή είναι ανεξάντλητη και πολύ σημαντική κωμικός στο θέατρο (η τιβί την αδικεί). Η Γιάννα Λευκάτη στον καλύτερο της ρόλο επί σκηνής... Ανεμώνης, έως τώρα, μού άρεσε πολύ. Η Μαρία Μιχαήλ πολύ καλή, ιδιαίτερα στην ευκινησία, σε πολύ δύσκολο και ρόλο ελαφρών δήθεν μεγατόνων, που χρειάζεται πολλά ημιτόνια.

Ο Κωνσταντίνος Δημητρίου είχε πολύ χάζι και κέφι μες στις δυστυχίες του! Η νεαρή Ελεονώρα Βασιλείου είναι βέβαια η αποκάλυψη αυτής της παράστασης. Δεν την έχω ξαναδεί μα θα τη δούμε να κάνει πολλλύ θέατρο, είμαι βέβαιη ! Τα κοστούμια της Μαρίζας Παρτζίλη πολύ σωστά ‘’επικαιροποιημένα’’. Το σκηνικό, ως προς το λειτουργικό, δούλεψε, ως προς το διακοσμητικό δεν... κατάλαβα το ‘’αφαιρετικό’’ (πανώ). Αν έλειπε δεν θα μούλυπε.

Τι ακριβώς σκεφτόταν ο σκηνοθέτης όταν το ζήτησε; Ο ίδιος έκανε πολύ καλή μουσική επιμέλεια, με φωτισμούς του Βασίλη Πετεινάρη, υποβλητικούς και δραστικούς. Η αφαίρεση στο θέατρο, όπως σε όλες τις τέχνες, είναι η δύσκολη τελική διεργασία, επειδή less is not always less.

Η παράσταση αυτή θα μείνει όμως στο ενεργητικό της Ανεμώνας σαν μια φοβερή ‘Κωμωδία Συμπαιχτών’, χάρη στην Ελένη Ράντου, που χωρίς να είναι καθησυχαστική και χαζοχαρούμενη η κωμωδία της, καταλήγει στο έξυπνο και διεισδυτικό περιπαίξιμο των κακώς εχόντων, που είναι απείρως πιο αστείο μα και πιο φωτεινό! Αυτό ακριβώς ανέδειξε η Ανεμώνα στα 15χρονά της!
ΔΡ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Κριτικός Πολιτισμού και Πολιτικής