Τοπική καινοτομία υπερτοπικής σημασίας

Η μεγαλύτερη ευκαιρία για τις μεταρρυθμίσεις είναι ότι το μέγεθος -η κρίσιμη μάζα- μετράει, μεγαλύτεροι δήμοι είναι ισχυρότεροι προγραμματικά αλλά και ικανότεροι να εκφράσουν μια σύνθετη πραγματικότητα, διευρύνοντας τα θεματικά όρια των αρμοδιοτήτων τους: καθαρό περιβάλλον, υγεία, ασφάλεια, πολιτισμό, ευκαιρίες εργασίας, οικονομική ανάπτυξη και καλύτερη ποιότητα ζωής στους πολίτες
Μεταρρύθμιση σημαίνει καινοτομία: καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο κόστος. Μέσα από τη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών, οι Δήμοι και οι Κοινότητες έχουν τη δυνατότητα να επιτυγχάνουν αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποδομών, καλύτερες υπηρεσιακές δομές και νέες κοινωνικές υπηρεσίες.
Η δημιουργία συμπλεγμάτων με αυξημένη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και επιστημονική και τεχνική επάρκεια θα διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα στην παροχή των υπηρεσιών και της αποδοτικότητας στη χρήση των πόρων προς όφελος του πολίτη. Η κρίσιμη μάζα, οι οικονομίες κλίμακας και οι συνέργειες που επιτυγχάνονται μέσα από τις διαδημοτικές και διακοινοτικές συνεργασίες, επιτρέπουν την ύπαρξη ειδικού προσωπικού που θα αναλάβει τα ευρωπαϊκά προγράμματα και θα διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά την καινοτομία.
Για να δημιουργηθεί ένα φιλικό για τις επιχειρήσεις περιβάλλον πρέπει να αρθούν τα εμπόδια για την ανάπτυξη μιας καινοτομίας και να δοθούν ισχυρά κίνητρα τόσο από την κεντρική κυβέρνηση και τις Τοπικές Αρχές όσο και από ιδιώτες επενδυτές.

Οι συγχωνεύσεις ή/και τα Συμπλέγματα Δήμων και Κοινοτήτων:
1. Μειώνουν τον κατακερματισμό στην έρευνα και την καινοτομία. Φέρνουν μαζί όλα τα στοιχεία και όλους τους εταίρους της καινοτομίας: πόρους, μέσα, δεξιότητες, πρωτοβουλίες, δίκτυα, δημόσιους οργανισμούς, ιδιωτικές επιχειρήσεις, επενδυτές, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, κοινωνία των πολιτών. Η συστημική αυτή προσέγγιση μεγιστοποιεί τον αντίκτυπο και τα οφέλη της καινοτομίας.
2. Ευνοούν τη δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων και την υλοποίηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων και δημιουργικών προγραμμάτων.
3. Παρέχουν ιδιαίτερα κατάλληλη κλίμακα για πειραματισμό και πιλοτική εφαρμογή, καθιστώντας δυνατό τον εντοπισμό νέων πρακτικών και ελπιδοφόρων πρωτοβουλιών, που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε μεγαλύτερη κλίμακα ή σε άλλα πλαίσια.
4. Επιταχύνουν τη διάχυση των καλών πρακτικών και των καινοτομικών αποτελεσμάτων.
Στο πιο πάνω πλαίσιο, η περιοχή της Μείζονος Λευκωσίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μια ενιαία περιφέρεια με κύριους άξονες τον Πολιτισμό και την Οικονομία της Γνώσης.
Η μεγαλύτερη ευκαιρία για τις μεταρρυθμίσεις είναι ότι το μέγεθος -η κρίσιμη μάζα- μετράει, μεγαλύτεροι δήμοι είναι ισχυρότεροι προγραμματικά αλλά και ικανότεροι να εκφράσουν μια σύνθετη πραγματικότητα, διευρύνοντας τα θεματικά όρια των αρμοδιοτήτων τους: καθαρό περιβάλλον, υγεία, ασφάλεια, πολιτισμό, ευκαιρίες εργασίας, οικονομική ανάπτυξη και καλύτερη ποιότητα ζωής στους πολίτες.
Μετά από πολύχρονη έρευνα έχω αναπτύξει ένα νέο Μοντέλο Καινοτομίας, το οποίο βοηθά τις δημόσιες υπηρεσίες, τις τοπικές Αρχές και τις επιχειρήσεις να ενισχύσουν και βελτιώσουν τις στρατηγικές καινοτομίας τους, συμπεριλαμβανομένων και των καινοτομικών ικανοτήτων των στελεχών τους. Η πρωτοποριακή αυτή μέθοδος παρουσιάζεται αναλυτικά σε ένα Πρακτικό Οδηγό ο οποίος θα εκδοθεί σύντομα. Πιο κάτω παρουσιάζεται πολύ επιγραμματικά η εφαρμογή του εν λόγω Συστήματος Καινοτομίας στην περίπτωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Οι δημιουργικές πόλεις και οι έξυπνες αγροτικές περιοχές συνιστούν μια καινοτομία. Όλες οι καινοτομίες μπορούν να ταξινομηθούν με βάση τους τέσσερεις βασικούς τύπους καινοτομίας: καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασιών, οργανωσιακή καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ. Η αειφόρος ανάπτυξη είναι συνάρτηση πολλών αλληλοεξαρτώμενων συντελεστών και συνδυασμός παραγόντων και από τους τέσσερεις βασικούς τύπους καινοτομίας. Αναφέρονται ενδεικτικά ορισμένοι παράγοντες για κάθε ένα από τα κύρια είδη καινοτομίας:
1. Καινοτομία προϊόντος: Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής. Μια πράσινη πόλη που να μπορείς να ζήσεις τον παλμό της, να την περπατήσεις. Κινητικότητα και μεταφορές. Ενοποίηση χώρων. Ανάπτυξη και εγκατάσταση των αναγκαίων υποδομών, εφαρμογών και υπηρεσιών των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ). Νέες λύσεις στα κοινωνικά προβλήματα.
2. Καινοτομία διαδικασιών: Συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (Private-Public Partnership). Βέλτιστες πρακτικές μείωσης κόστους και βελτίωσης της αποδοτικότητας. Καλύτερος συντονισμός και μείωση της γραφειοκρατίας. Μέτρηση των επιδόσεων. Λογοδοσία και διαφάνεια.
3. Οργανωσιακή καινοτομία: Καλλιέργεια μιας ανοιχτής, δημιουργικής κουλτούρας. Ενθάρρυνση της ποικιλομορφίας «diversity». Δικτύωση και συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων εμπλεκόμενων μερών. Διάχυση των καινοτομικών αποτελεσμάτων και μεταφορά και πολλαπλασιασμό της νέας αξίας με τρόπο που να επωφελούνται όλοι οι πολίτες.
4. Καινοτομία μάρκετινγκ: Ισχυρή πολιτιστική και τουριστική ταυτότητα «branding». Οι δημιουργικές πόλεις κτίζουν τη μοναδική τους ταυτότητα και προβάλλουν τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα με στόχο την προσέλκυση ταλέντων και επενδύσεων.

Οι πιο πάνω παράγοντες, οι οποίοι περιλαμβάνουν κάθε διάσταση ενός Έξυπνου Οικισμού, πρέπει να συνδυάζονται μεταξύ τους με τρόπο που να παράγουν συνεργιστικά οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αξία.
ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας