Συμπεράσματα από την πυραυλική επίθεση εναντίον της Συρίας

Η υποτιθέμενη χρήση χημικών όπλων από το καθεστώς Άσαντ κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στην πόλη Ντούμα και ένεκα τούτου η ακραία ρητορική που αναπτύχθηκε από τις ηγεσίες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους από τη μια, αλλά και της ηγεσίας της Ρωσίας από την άλλη, δημιούργησαν την εντύπωση σε μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινής γνώμης ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μιαν απ’ ευθείας σύγκρουση ΗΠΑ - Ρωσίας στη Μέση Ανατολή, με απρόβλεπτες συνέπειες για το μέλλον του πλανήτη.

Ωστόσο, μια ψύχραιμη ανάλυση των γεγονότων στη Συρία, σε συνδυασμό με το ευρύτερο γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό περιβάλλον, οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι μια σύγκρουση των μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή, που θα μπορούσε ενδεχομένως να εξελιχθεί σε ένα γενικότερο πόλεμο, ήταν αδύνατο να συμβεί για τους παρακάτω λόγους.

1. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διαθέτουν συντριπτική υπεροχή στρατιωτικής ισχύος τόσο στην περιοχή της Μ. Ανατολής όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Με τα σημερινά δεδομένα, ένας συμβατικός πόλεμος Δύσης - Ρωσίας, δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ποιος θα είναι ο νικητής. Ιδιαίτερα στη Μ. Ανατολή, η Ρωσία δεν θα διακινδύνευε να απολέσει τα στρατηγικά πλεονεκτήματα που απέκτησε με την επανάκαμψή της σε μια περιοχή στην οποία διακυβεύονται ύψιστα συμφέροντα για την ίδια.

2. Ο πυρηνικός πόλεμος, ως μια πιθανή εξέλιξη του συμβατικού πολέμου που θα ξεκινούσε από τη Συρία, δεν θα άφηνε κανέναν νικητή και ήταν αδιανόητο οι δύο μεγάλες δυνάμεις να συρθούν στην αυτοκαταστροφή, χωρίς οι ίδιες να αντιμετωπίζουν οποιοδήποτε πρόβλημα ασφάλειας για τις χώρες και τους λαούς τους.

3. Ακόμα και αν η χρήση των χημικών έγινε στη πραγματικότητα, δεν αποτελούσε σοβαρό λόγο οι δύο μεγάλες δυνάμεις να συρθούν σε μιαν απευθείας σύγκρουση με απρόβλεπτα αποτελέσματα.
Win-win situation

Εκείνο που έμενε λοιπόν να γίνει, ήταν η μεταξύ τους συνεννόηση, έτσι ώστε η όλη υπόθεση των χημικών να καταλήξει σε μια win-win situation (κανείς χαμένος). Κατά πάσα πιθανότητα, η εβδομάδα που μεσολάβησε μέχρι την εκδήλωση της πυραυλικής επίθεσης αναλώθηκε σε μυστικές επαφές μεταξύ ΗΠΑ - Ρωσίας για τη ρύθμιση όλων των λεπτομερειών.

Αυτό αποδεικνύεται από τα εξής γεγονότα:

1. Οι στόχοι που επελέγησαν να πληγούν από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους ήταν «ουδέτεροι», με την έννοια ότι η καταστροφή τους δεν αποδυνάμωνε την αμυντική ικανότητα του Άσαντ, σε μια περίοδο όπου το Ισλαμικό Κράτος νικήθηκε και ο προστατευόμενος των Ρώσων έπρεπε να παραμείνει ισχυρός για τον ρόλο που θα κληθεί να παίξει στις συνομιλίες για το μέλλον της Συρίας.

2. Δεν προσβλήθηκαν ή επηρεάσθηκαν με οποιονδήποτε τρόπο ρωσικοί ή ιρανικοί στόχοι στη Συρία.

3. Λήφθηκε μέριμνα -προφανώς ύστερα από ενημέρωση του Άσαντ από τους Ρώσους για τους στόχους που θα προσβάλλονταν- έτσι ώστε να αποφευχθούν ανθρώπινες απώλειες, οι οποίες θα επιδείνωναν το ήδη τεταμένο κλίμα στην περιοχή και θα έστρεφαν τη διεθνή κοινή γνώμη εις βάρος των ΗΠΑ.

4. Τα συμμαχικά αεροσκάφη που διενήργησαν προσβολές παρέμειναν εκτός του εναερίου χώρου της Συρίας και εκτός του βεληνεκούς των συριακών αντιαεροπορικών συστημάτων. Μια πιθανή κατάρριψη συμμαχικού αεροσκάφους ενείχε τον κίνδυνο κλιμάκωσης της κρίσης.

5. Τα αμερικανικά και συμμαχικά πολεμικά πλοία απομακρύνθηκαν από την Ανατολική Μεσόγειο. Τα αμερικανικά κινήθηκαν προς την Ερυθρά θάλασσα και τον Περσικό κόλπο, απ' όπου εξαπέλυσαν την πυραυλική επίθεση. Ο λόγος ήταν για να αποκλεισθεί κάθε περίπτωση επίθεσης σε πολεμικό πλοίο των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, ενδεχομένως από τη συριακή αεροπορία, γεγονός που επίσης θα κλιμάκωνε την κρίση.

6. Χρησιμοποιήθηκαν και από τις τρεις χώρες μόνο πύραυλοι «κρουζ», οι οποίοι, πέραν του μεγάλου βεληνεκούς, έχουν μεγάλη ακρίβεια, έτσι ώστε να αποφευχθούν παράπλευρες απώλειες είτε προσωπικού είτε εγκαταστάσεων.

7. Η αεροπορική πυραυλική επίθεση από Αγγλία και Γαλλία εναντίον των δύο στόχων δυτικά της Χομς έγινε από τον εναέριο χώρο μεταξύ Κύπρου - Τουρκίας. Οι πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν πέρασαν εγγύς της ρωσικής ναυτικής βάσης της Ταρτούς και της ρωσικής αεροπορικής βάσης Χμέιμιμ, όπου είναι εγκατεστημένο και το αντιπυραυλικό σύστημα S-400. Οι Ρώσοι δεν αντέδρασαν καθόλου και τα αντιβαλλιστικά τους συστήματα παρέμειναν αδρανή.

Όλα τα πιο πάνω μαρτυρούν πέραν κάθε αμφιβολίας ότι υπήρξε όχι απλώς ενημέρωση της Ρωσίας από τις ΗΠΑ για την επίθεση, αλλά πλήρης συνεννόηση για όλες τις πτυχές της. Η γραμμή επικοινωνίας άλλωστε μεταξύ των στρατιωτικών δυνάμεων των δύο χωρών στη Συρία υπάρχει από το 2014, κυρίως για αποφυγή ατυχημάτων στον εναέριο χώρο.
Χαμηλού ρίσκου ενέργεια

Κατά τα άλλα, η όλη επιχείρηση θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μια καλά σχεδιασμένη, αλλά περιορισμένης έντασης και χαμηλού ρίσκου επιθετική ενέργεια εναντίον της Συρίας, με αποκλειστικό σκοπό την επιβολή της βούλησης των ΗΠΑ και των συμμάχων τους επί του καθεστώτος Άσαντ, στα ζητήματα κατοχής, διάθεσης και χρήσης χημικών όπλων, που στην προκειμένη περίπτωση συμπίπτει και με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Σημαντικές πολιτικές επιπτώσεις και συνέπειες από την επίθεση δεν θα υπάρξουν, αφού ο Άσαντ εξακολουθεί να παραμένει ισχυρός και η παρουσία των συμμάχων του, Ρώσων και Ιρανών, στη Συρία δεν επηρεάσθηκε. Με λίγα λόγια, η ισορροπία ισχύος στη περιοχή όπως διαμορφώθηκε μέχρι την επίθεση, δεν διαταράχθηκε καθόλου. Και αυτό ακριβώς, εκτιμούμε, ότι ήταν και το ζητούμενο των Ρώσων από τους Αμερικανούς για να επιτρέψουν με την ανοχή και αδράνειά τους την όλη επιχείρηση.

Ας ελπίσουμε ότι, στον χρόνο που θα ακολουθήσει τις πυραυλικές επιθέσεις, θα αναλάβει τη σκυτάλη η διπλωματία, ώστε να οδηγηθούν τα πράγματα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για εξεύρεση μιας αποδεκτής απ' όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές λύσης του συριακού ζητήματος.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΕΝΤΑΡΑΣ
Αντιστράτηγος ε.α.