Οικονομικά ασύμφορη και επιβλαβής η εγκατάσταση κλιματιστικών στα

Οικονομικά ασύμφορη και επιβλαβής η εγκατάσταση κλιματιστικών στα σχολεία

ΤΙ ΚΑΤΑΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΛΟ ΘΕΜΑ
Η ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ ΘΑ ΣΤΟΙΧΙΣΕΙ ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ ΕΚΑΤΟΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΕΥΡΩ, ΕΝΩ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ
Όπως πληροφορείται η «Σημερινή» της Κυριακής, σύντομα το θέμα θα συζητηθεί με όλους τους αρμοδίους-εμπλεκόμενους φορείς και στο τραπέζι του διάλογου θα πέσουν συγκεκριμένες προτάσεις-εισηγήσεις
Η ατμόσφαιρα -ενίοτε και περιρρέουσα- που διαχέεται για κάποιο διάστημα στην κοινωνία, εξαιτίας και της αιφνιδιαστικής αναμόχλευσης ποικίλων θεμάτων από επαγγελματικές ομάδες, προκαλεί ανησυχία και δημόσια συζήτηση, ιδιαίτερα όταν παρεισφρέουν και διαφόρων ειδών «ειδήμονες», που διατυπώνουν θέσεις, προκαλώντας και ανησυχία. Όταν δε τα θέματα απασχολούν τα σχολεία και τα παιδιά, η κατάσταση και η ανησυχία επιτείνονται... αχρείαστα.

H «Σημερινή» της Κυριακής, θέλοντας να φωτίσει όλες τις πτυχές του θέματος που προέκυψε με την εγκατάσταση κλιματιστικών στις αίθουσες διδασκαλίας, πραγματοποίησε εμπεριστατωμένη έρευνα. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάζουμε σήμερα τη μελέτη για το κόστος εγκατάστασης κλιματιστικών στα σχολεία και έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου σε σχέση με τις επιπτώσεις στην υγεία των μαθητών.
Το κόστος

Αναφορικά με το κόστος εγκατάστασης, αλλά και συντήρησης των κλιματιστικών, σύμφωνα με σχετική μελέτη, το κόστος εγκατάστασης έχει υπολογιστεί στα 106 εκατομμύρια 250 χιλιάδες ευρώ. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη μελέτη που εξασφάλισε η «Σ», «η δαπάνη για την εγκατάσταση και λειτουργία κλιματιστικών μονάδων δροσισμού σε αυτό το στάδιο είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί, λόγω του ότι σε κάθε σχολικό κτήριο θα πρέπει να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες, όπως υφιστάμενο ηλεκτρικό φορτίο, διαθέσιμο ηλεκτρικό φορτίο της ΑΗΚ, μέγεθος και τοποθεσία κτηρίου και εάν έχει προηγουμένως προηγηθεί αντισεισμική αναβάθμιση/εκσυγχρονισμός ηλεκτρικής εγκατάστασης.

Για να επιτευχθεί η εγκατάσταση 16.000 κλιματιστικών μονάδων και εξαερισμού σε 706 σχολεία, θα πρέπει να γίνει μία τεκμηριωμένη τεχνοοικονομική μελέτη. Ενδεικτικά η δαπάνη που θα χρειαστεί αναλύεται πιο κάτω:

Προμήθεια και εγκατάσταση κλιματιστικών: €15.000.000.

Προμήθεια και εγκατάσταση εξαερισμού/: €2.000.000.

Έξοδα αύξησης του φορτίου από ΑΗΚ: €15.000.000.

Αναβάθμιση ηλεκτρικής εγκατάστασης σχολείων: €70.000.000.

Ετήσια συντήρηση κλιματιστικών μονάδων: €250.000.

Ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις ελέγχου κλιματισμού/εξαερισμού: €4.000.000.

»Η συνολική δαπάνη ανέρχεται στα 106 εκατομμύρια και 250 χιλιάδες ευρώ. Εκτός της πιο πάνω δαπάνης, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος με βάση το πιο πάνω φορτίο θα αυξηθεί κατά €70.000 ημερησίως / €4.000.000 ετησίως. Επίσης επιπρόσθετη αύξηση στο κόστος κατανάλωσης θα προέλθει αφού θα πρέπει τα σχολεία να μεταφερθούν σε διατίμηση με μέγιστη ζήτηση (maximum demand)», αναφέρεται περαιτέρω στη μελέτη.
Επιπτώσεις στην υγεία μαθητών

Αναφορικά με τις επιπτώσεις στην υγεία των μαθητών από τη χρήση κλιματιστικού, έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου, εκ πρώτης όψεως, καταδεικνύει κινδύνους από την εγκατάσταση κλιματιστικών στα σχολεία και κατά τους ειδικούς η χρήση τους θα πρέπει να είναι περιορισμένη. Ο Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, Αρχιτέκτονας - Mηχανικός, Αιμίλιος Μιχαήλ, ο οποίος διευθύνει το Ερευνητικό Εργαστήριο «Ενέργεια και Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Κτηρίων» (E&EDB), επισήμανε ότι σε μιαν από τις έρευνες που έκαναν σε σχέση με το συγκεκριμένο ζήτημα, τοποθέτησαν μετρητές διοξειδίου του άνθρακα σε σχολεία σε διάφορα σενάρια αερισμού των αιθουσών.

Ο κ. Μιχαήλ τόνισε, ταυτόχρονα, ότι το θέμα δεν είναι οικονομικού κόστους, αλλά καθαρά θέμα υγείας των μαθητών και των εκπαιδευτικών. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως η έρευνα λειτούργησε με το εξής σενάριο: Η αίθουσα παρέμεινε ολόκληρο το Σαββατοκύριακο με κλειστά παράθυρα και τη Δευτέρα το πρωί η δασκάλα και τα 25 παιδιά εισήλθαν στην αίθουσα. Όπως μας ανέφερε ο κ. Μιχαήλ, τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα έφτασαν σε απαγορευτικά επίπεδα διαβίωσης.

Επεσήμανε πως το κλιματιστικό ενδεχομένως να μην είναι η καλύτερη δυνατή λύση καθώς και πάλι θα υπάρχει το πρόβλημα του κακού αερισμού αφού τα παιδιά θα παρέμεναν κλεισμένα μέσα στην αίθουσα με τα κλιματιστικά ανεβάζοντας πάλι τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα. Τόνισε μάλιστα πως αν σε μια αίθουσα παραμείνει ανοικτό κλιματιστικό για 8 ώρες, τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα θα έχουν και πάλι αρνητικά αποτελέσματα.

Το άλλο μεγάλο ζήτημα με τη χρήση κλιματιστικών στα σχολεία εντοπίζεται στη συντήρησή τους, η οποία θα πρέπει να είναι η ενδεδειγμένη, διαφορετικά ελλοχεύει κίνδυνος αναπαραγωγής ασθενειών. Για να αποφευχθούν αυτά τα αποτελέσματα θα πρέπει να εφαρμοστεί και συσκευή που θα καθαρίζει τον αέρα ανακυκλώνοντας τον αέρα της τάξης, με αποτέλεσμα να ανέβει περισσότερο το κόστος.

Ο κ. Μιχαήλ ξεκαθάρισε, ταυτόχρονα, πως κατά τη δική του αντίληψη υπάρχουν πολύ καλύτεροι τρόποι για να διασφαλίσουμε τις συνθήκες διαβίωσης μαθητών και εκπαιδευτικών στα σχολεία της Κύπρου και με πολύ πιο χαμηλό κόστος, όπως η εγκατάσταση τεσσάρων ανεμιστήρων οροφής στις αίθουσες, ο νυχτερινός δροσισμός των αιθουσών με ειδικά μηχανήματα και η μόνωση οροφής.
Πιθανές λύσεις - προτάσεις

Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η «Σημερινή» της Κυριακής, στο τραπέζι του διαλόγου προσεχώς θα τεθούν αρκετές προτάσεις που ετοιμάστηκαν από ειδικούς, όπως:

1. Σχεδιασμός των σχολείων ώστε να δίνεται περισσότερη βαρύτητα στη θερμική καταπόνηση των κτηρίων τους καλοκαιρινούς μήνες, π.χ. λεπτομερής υπολογισμός του προσανατολισμού και σκιάστρων, πιθανή αύξηση του πάχους της θερμομόνωσης της οροφής, χρήση νέων πιο αποδοτικών υλικών θερμομόνωσης.

2. Βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και χρήσης των κουφωμάτων. Ο σχεδιασμός κουφωμάτων σε ψηλά σημεία ώστε να επιτυγχάνεται μέσω φυσικού αερισμού η απαγωγή του θερμού αέρα είναι αναγκαίος. Στην παρούσα κατάσταση υπάρχει σοβαρό πρόβλημα αερισμού των αιθουσών, καθώς το προσωπικό των σχολείων δεν χρησιμοποίει τους φεγγίτες.

3. Χρήση του νυκτερινού δροσισμού των αιθουσών που δεν έχουν κλιματισμό. Τις βραδινές ώρες, που η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη, θα μπορεί να απάγεται θερμός αέρας από τις αίθουσες διδασκαλίας και να εισέρχεται δροσερός αέρας. Αυτό θα μειώσει σημαντικά το θερμικό φορτίο και θα αυξήσει την άνεση το επόμενο πρωί. Ο νυκτερινός δροσισμός μπορεί να επιτευχθεί με τρεις τρόπους:

Φυσικός νυκτερινός δροσισμός με τη χρήση αυτόματου συστήματος ανοίγματος φεγγιτών.

Φυσικός νυκτερινός δροσισμός με τη χρήση παθητικού συστήματος πτερυγίων.

Τεχνητός νυκτερινός δροσισμός με τη χρήση εξαεριστήρων με αισθητήρα θερμοκρασίας (μειονεκτεί στην κατανάλωση ενέργειας).

4. Η χρήση ανεμιστήρων είναι μια πολύ καλή επιλογή, με ταυτόχρονη χρήση θερμομόνωσης στις οροφές των αιθουσών διδασκαλίας. Σε πολλές χώρες οι ανεμιστήρες οροφής χρησιμοποιούνται ευρέως, οι οποίοι αποτελούν την πιο οικονομική και πιο φιλική προς το περιβάλλον λύση για τον δροσισμό του χώρου κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

5. Πιθανή αναθεώρηση του ωραρίου λειτουργίας των σχολείων.
Πολιτική Υπουργείου

Για να έχουμε σφαιρική εικόνα του θέματος και του τρόπου αντιμετώπισής του από το αρμόδιο Υπουργείο Παιδείας, επικοινωνήσαμε με τους τεχνοκράτες των Τεχνικών Υπηρεσιών του, οι οποίοι μας ανέφεραν την πολιτική που εφαρμόζουν στα σχολεία, που περιστρέφεται στα εξής:

1. Τοποθετούνται κλιματιστικά στα γραφεία Διευθυντή, Γραμματεία, Αίθουσα Δασκάλων/ Καθηγητών, Αίθουσες Ειδικής Εκπαίδευσης, Ιατρείο και αμφιθέατρα Λυκείων/Τεχνικών Σχολών.

2. Στα καινούρια δημοτικά σχολεία, στις Αίθουσες Πολλαπλής Χρήσης αντί του συστήματος κεντρικής θέρμανσης, εγκαθίσταται σύστημα κλιματισμού / θέρμανσης με αντλίες θερμότητας (V.R.V ή split units).

3. Στα πλείστα ολοήμερα και θερινά σχολεία έχουν εγκατασταθεί κλιματιστικές μονάδες στις αίθουσες πολλαπλής χρήσης και στα εργαστήρια του σχολείου, τα οποία χρησιμοποιούνται.

4. Σε όλα τα σχολεία εγκαθίστανται επιτοίχιοι ανεμιστήρες σε όλους τους χώρους.

5. Ο σχεδιασμός των σχολείων γίνεται πλέον βάσει την κείμενης νομοθεσίας σε σχέση με την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων:

Χρήση προηγμένων συστημάτων εξωτερικής θερμομόνωσης τύπου κέλυφος, τα οποία είναι ιδανικά για τα κτήρια σε θερμό κλίμα.

Χρήση ενεργειακών κουφωμάτων με θερμοδιακοπή και υαλοστάσια με χαμηλό δείκτη διείσδυσης θερμότητας μέσω ακτινοβολίας.

Χρήση σκιάστρων όπου απαιτείται.

Χρήση ενεργειακά αποδοτικών κλιματιστικών μονάδων όπου επιτρέπεται η εγκατάσταση.
Φωτοβολταϊκά συστήματα

Την ίδια ώρα, οι Τεχνικές Υπηρεσίες του ΥΠΠ είναι σε συνεχή επαφή με την Υπηρεσία Ενέργειας σε μία προσπάθεια εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων σε όλα τα σχολικά κτήρια συνολικής ισχύος 4ΜW υπό το καθεστώς του ενεργειακού συμψηφισμού. Όπως χαρακτηριστικά μας λέχθηκε, η προώθηση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων στα σχολικά κτήρια:

Συνεισφέρει στην εκπλήρωση του εναρμονιστικού και υποδειγματικού ρόλου που πρέπει να διαδραματίζουν τα δημόσια κτήρια στον τομέα της ενέργειας.

Συνεισφέρει στην κάλυψη μέρους των ενεργειακών αναγκών των σχολικών μονάδων σε ηλεκτρισμό, ο οποίος παράγεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).

Προωθεί τη χρήση των ΑΠΕ, ώστε αυτή να συμβάλει στην επίτευξη του εθνικού στόχου για 13% συνεισφορά των ΑΠΕ στη συνολική κατανάλωση ενέργειας μέχρι το έτος 2020.

Συμβάλλει στην εξοικείωση των μαθητών με τις τεχνολογίες ΑΠΕ και στην καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης.

«Η εγκατάσταση κλιματιστικών μονάδων έρχεται σε αντίθεση με τους πιο πάνω ενεργειακούς και στρατηγικούς σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας. Η κατανάλωση των κλιματιστικών είναι περίπου 15 φορές μεγαλύτερη αυτής της εξοικονόμησης που θα προκύψει από τα φωτοβολταϊκά συστήματα», μας επισημάνθηκε αρμοδίως.