Στηρίξτε την ποιοτική δημοσιογραφία

Τα δημόσια οικονομικά - κυβερνητικά κτήρια

«Όταν τα κτίσματα δραστηριοποιούνται, όλα δραστηριοποιούνται». Τούτο θα βοηθούσε και στην εξοικονόμηση ενοικίων, ενώ τα δημόσια ταμεία θα ήταν σε καλύτερη θέση να πληρώσουν τις ετήσιες δόσεις
Κάθε τόσο ακούμε για διάφορες σπατάλες του Δημοσίου σε μια εποχή, μάλιστα, που τα δημοσιονομικά πράγματα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Σύμφωνα με μια τελευταία είδηση, το Κράτος έχει πληρώσει 24.5 εκ. ευρώ το 2018 (23 εκ. το 2017) για ενοίκια για στέγαση Κυβερνητικών Υπηρεσιών. Η κατάσταση αυτή συνεχίζεται για πάρα πολλά χρόνια τώρα.
Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι και το Υπουργείο Εσωτερικών πρόκειται να μετακινηθεί σε ενοικιαζόμενο υποστατικό κάπου στη Λευκωσία. Κι αυτά σε μια εποχή που τα δημόσια οικονομικά περνούν μια κρίσιμη κατάσταση κι έπρεπε να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για εξοικονόμηση δαπανών. Το δημόσιο χρέος σαν ποσοστό του ΑΕΠ ευρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην ΕΕ.


Η προσπάθειά μας για στέγαση της Δημόσιας Υπηρεσίας σε σύγχρονα ιδιόκτητα κτήρια ξεκίνησε πολύ πριν από την εισβολή, μια κι αυτά που άφησε η Αποικιοκρατία δεν ανταποκρίνονταν στην ορθή λειτουργικότητά της. Αφήνω που ούτε ασφάλεια προσέφεραν στους ίδιους τους εργαζομένους και τους επισκέπτες. Είχαμε πολλά περιστατικά όπου υπάλληλοι κινδύνευσαν να κτυπηθούν από αποκολλούμενα μαδέρια ή από στραβοπατήματα σε παλιά ξύλινα πατώματα.
Είχα την ευκαιρία πολλές φορές να υποστηρίξω έμπρακτα τις πιο πάνω θέσεις. Η εργασία για την ανέγερση νέων, σύγχρονων κτηρίων για στέγαση της Δημόσιας Υπηρεσίας στον χώρο της Αρχιγραμματείας ξεκίνησε μερικά χρόνια πριν από την εισβολή, με την ανάθεση της εκπόνησης σχεδίων σε ξένους σε συνεργασία με Κύπριους αρχιτέκτονες.


Μέχρι το καλοκαίρι του 1974 είχε δαπανηθεί ένα σημαντικό ποσό μερικών εκατοντάδων χιλιάδων λιρών για τον σκοπό αυτό, ενώ υπολείπετο λιγότερη εργασία για να τελειώσουν τα σχέδια. Η Κυβέρνηση σκόπευε να σταματήσει την όλη εργασία μετά την εισβολή. Σε παρέμβασή μου προς τον Υπουργό Οικονομικών συμφώνησε τελικά να συνεχιστεί η εργασία για ολοκλήρωση των σχεδίων, με το σκεπτικό ότι έτσι δεν θα πήγαινε χαμένη τόση προσπάθεια και δαπάνη, ενώ το έργο θα μπορούσε να υλοποιηθεί σταδιακά ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες που θα υπήρχαν.
Παρά τις προσπάθειες που καταβάλαμε, όταν ανέτειλαν καλύτερες μέρες λίγα χρόνια μετά την εισβολή, η έναρξη υλοποίησης του έργου καθυστέρησε τουλάχιστο 20 χρόνια με την ανέγερση επιτέλους του μέρους που αφορούσε το Υπουργείο Οικονομικών κι άλλες υπηρεσίες.


Στο μεταξύ, για να λύσουν τις τεράστιες στεγαστικές τους ανάγκες τα περισσότερα Υπουργεία έκαμαν τις δικές τους διευθετήσεις, ενοικιάζοντας υποστατικά σε διάφορα μέρη της πρωτεύουσας και προσθέτοντας έτσι στις ήδη υπάρχουσες δυσκολίες επικοινωνίας μεταξύ τους χωρίς να επιλύεται οριστικά το στεγαστικό πρόβλημα των Κυβερνητικών Υπηρεσιών. Ευτυχώς που και πάλι με μεγάλη επιμονή από μέρους μας άρχισε να μηχανογραφείται η Δημόσια Υπηρεσία κι έτσι η επικοινωνία άρχισε να γίνεται ηλεκτρονικά.
Στο μεταξύ, δεν ήταν λίγες οι φορές που χρειάστηκε η λήψη έκτακτων μέτρων για αντιμετώπιση επειγόντων προβλημάτων που πήγαζαν από τις κακές συνθήκες στέγασης των Κυβερνητικών Τμημάτων. Σαν Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων είχα αυξημένη ευθύνη και για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων στον τόπο εργασίας.


Για τη βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος της Δημόσιας Υπηρεσίας περιέλαβα ένα ποσό στον προϋπολογισμό του Υπουργείου για "έκτακτες ανάγκες" όταν μια υπάλληλος στο Γενικό Λογιστήριο έσπασε το πόδι της κατόπιν που το τακούνι της σφηνώθηκε στις παμπάλαιες ξύλινες σανίδες του πατώματος στα κτήρια της πρώην Αρχιγραμματείας.
Το πρότυπο που ακολουθήσαμε σχετικά με τα κυβερνητικά κτήρια στη Λευκωσία προσπαθήσαμε να εφαρμόσουμε και στις επαρχιακές πόλεις. Σε συνεργασία με το Τμήμα του Ανώτερου Αρχιτέκτονα των Δημοσίων Έργων μελετήσαμε την κατάσταση εκεί κι επιλέξαμε συγκεκριμένους χώρους για συγκέντρωση των επαρχιακών κυβερνητικών κτηρίων. Σε αρκετές περιπτώσεις έγινε στο μεταξύ ικανοποιητική πρόοδος. Σε άλλες η κατάσταση είναι περίπου όπως στη Λευκωσία.
Συνοπτικά προχωρήσαμε, πέραν των γραφείων των επαρχιακών διοικήσεων, στην ανέγερση νέων νοσοκομειακών κτηρίων σε όλες τις πόλεις, νέων δικαστηριακών κτηρίων, νέων αστυνομικών σταθμών, νέων γυμνασίων και δημοτικών σχολικών κτηρίων καθώς και νέων δημοτικών μεγάρων, ενώ ενθαρρύναμε τους δημόσιους οργανισμούς (περιλαμβανομένης της Κεντρικής Τράπεζας και των Δήμων) να μεταστεγαστούν σε σύγχρονα λειτουργικά κτήρια. Δεν ξέρω πού θα έφτανε ο πιο πάνω ετήσιος λογαριασμός στέγασης των δημόσιων υπηρεσιών αν ο κρατικός προϋπολογισμός είχε να πληρώσει ενοίκια και για όλα αυτά τα κτήρια.
Έκτοτε, παρά τις προσπάθειες που καταβάλαμε σε περιόδους οικονομικών κρίσεων να πείσουμε τους αρμοδίους να προχωρήσουν με την ανέγερση κτηρίων για τις ανάγκες δημόσιων υπηρεσιών, δεν εισακουστήκαμε με το πρόσχημα της έλλειψης οικονομικών πόρων. Κι όμως η εισήγησή μας ήταν να χρησιμοποιήσουμε τη μέθοδο του ΒΟΤ (Build, Operate and Transfer), όπου δεν ήταν απαραίτητη η καταβολή όλου του ποσού στον εργολάβο αμέσως, αλλά σταδιακά μετά την παράδοση του έργου.


Όταν μάλιστα ήρθε η Τρόικα κατά την τελευταία οικονομική κρίση εισηγήθηκα την προσθήκη ενός ποσού στο δάνειο για σκοπούς τόνωσης της οικονομίας μέσω της ανέγερσης κυβερνητικών κτηρίων με τη μέθοδο αυτή. Με τον τρόπο αυτό θα αντικαθιστούσαμε μέχρι τώρα όλα τα παλιά και μη λειτουργικά κτήρια και η οικονομία θα επαναδραστηριοποιείτο έχοντας πάντα υπόψη το γαλλικό ρητό «όταν τα κτίσματα δραστηριοποιούνται, όλα δραστηριοποιούνται». Τούτο θα βοηθούσε και στην εξοικονόμηση ενοικίων, ενώ τα δημόσια ταμεία θα ήταν σε καλύτερη θέση να πληρώσουν τις ετήσιες δόσεις.
ΔΡ ΙΑΚΩΒΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ
Πρώην Υπουργός, πρώην Γενικός Διευθυντής Γραφείου Προγραμματισμού
www.iacovosaristidou.com


Υποστηρίξτε τη