Το κράτος δικαίου στο Ην. Βασίλειο και στην Κυπριακή Δημοκρατία
Τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν άμεση ανάγκη βοήθειας για την επικράτηση του κράτους δικαίου, του σεβασμού στις δημοκρατικές διαδικασίες, στην ελευθερία σκέψης και έκφρασης, την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη δικαίωση της ημικατεχόμενής μας πατρίδας από τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή
![](/images/k206IIU8pEUY4LQ2T1ifcHv3tys=/91973/original/iStock-1089726364.jpg)
Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε δύσκολη καμπή της ιστορίας του. Σε λίγες εβδομάδες έρχεται η τελική ημερομηνία αποχώρησης από την ΕΕ και τα πράγματα είναι άνω-κάτω. Εκτός της ανεξέλεγκτης πλέον διασποράς του Covid-19 στη χώρα, ο Πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει ότι ίσως να αναγκαστούν να αποχωρήσουν δίχως συμφωνία από την ΕΕ και θα ανακοινώσει σε 200.000 εταιρείες τι πρέπει να αναμένουν ή να κάνουν σε τέτοια περίπτωση. Ενώ, παράλληλα, αντιμετωπίζει χιονοστιβάδα αντιδράσεων τόσο από βουλευτές όλων των παρατάξεων και πρώην πρωθυπουργούς, αλλά και από Αρχιεπισκόπους. Η σοβαρότερη προειδοποίηση όμως ήλθε από τον Εντιμότατο πρώην Δικαστή Λόρδο Kerr. Προτού προχωρήσω στις επισημάνσεις του Λόρδου Kerr , να κάνω μια σύντομη αναφορά στην κατάσταση και στις αντιδράσεις.
Ηνωμένο Βασίλειο
Στις 29 Σεπτεμβρίου 2020, η Βουλή πέρασε το αμφιλεγόμενο Νομοσχέδιο που πρότεινε ο Πρωθυπουργός, το ονομαζόμενο «Internal Market Bill», με 256 ψήφους έναντι 340, λόγω του ότι η Συντηρητική Κυβέρνηση Johnson έχει πλειοψηφία. Οι αντιδράσεις οφείλονται στο γεγονός ότι ο προτεινόμενος νόμος δίδει στην Κυβέρνηση του Πρωθυπουργού την εξουσία να αγνοήσει μέρος της Συμφωνίας Αποχώρησης από την ΕΕ μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ, η οποία υπογράφτηκε από την κυβέρνηση Boris Johnson λίγο πριν από ένα χρόνο. Και αυτό θεωρείται πλέον ως παραβίαση Συνθήκης που θα βλάψει την αξιοπιστία του κράτους. Το Νομοσχέδιο συζητήθηκε και στη Βουλή των Λόρδων στις 15 και 20 Οκτωβρίου 2020 εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων…
Ο Υπουργός Επικρατείας στην Κυβέρνηση Boris Johnson και εκ των βασικών αρχιτεκτόνων του Brexit, Michael Cove, στην ομιλία του από τη Βουλή των Κοινοτήτων, στις 19.10.2020, είπε πως, ως έχουν τα πράγματα, δεν πρόκειται να επιτευχθεί εμπορική συμφωνία με την ΕΕ πριν από το τέλος της μεταβατικής περιόδου στο τέλος του έτους, εκτός και αν υπάρξει «θεμελιώδης αλλαγή προσέγγισης» από την ΕΕ...
Λίγα λεπτά προτού αρχίσει την ομιλία του ο κ. Cove, o Ευρωπαίος διαπραγματευτής, Michel Barnier , δήλωσε (μέσω twitter) ότι μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βρετανό ομόλογό του, David Frost, η ΕΕ παραμένει «διαθέσιμη» να διαπραγματευθεί τη σχέση μετά το Brexit «στη βάση των νομικών κειμένων» και περιμένει την αντίδραση του ΗΒ. Για να σχολιάσει αργότερα στην ομιλία του ο κ. Cove ότι έχει γίνει κάποια «εποικοδομητική» κίνηση από την πλευρά της ΕΕ.
Αρχιεπίσκοποι
Ο Αγγλικανός Αρχιεπίσκοπος Καντουαρίας Δρ Justin Welby και οι συνάδελφοί του Αρχιεπίσκοποι Armagh, York, Wales, και της Επισκοπικής Εκκλησίας Σκωτίας, με επιστολή τους ισχυρίζονται και αυτοί ότι το νομοσχέδιο παρακάμπτει τη Συμφωνία Αποχώρησης από την ΕΕ και «θα δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο»… «ειδικά σε όλους εμάς που νιώθουμε καθήκον και ευθύνη για τη Συμφωνία Good Friday (Belfast), τη διεθνή συνθήκη από την οποία εξαρτάται η ειρήνη και σταθερότητα μεταξύ και μέσα στο ΗΒ και την Ιρλανδία».
Ο Λόρδος Kerr για «ανεξέλεγκτη δύναμη»
Ο λόρδος Kerr of Tonaghmore, ο οποίος αφυπηρέτησε τέλος Σεπτεμβρίου 2020, και ο οποίος είχε τη μακρύτερη υπηρεσία ως Δικαστής στο Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο), σε συνέντευξή του στη βρετανική “Guardian”, προέβη σε κάποιες σημαντικές δηλώσεις και προειδοποιήσεις. «Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η χώρα είναι μια κυβέρνηση, στην οποία οι υπουργοί ασκούν ανεξέλεγκτη δύναμη», είπε. Τις δηλώσεις του πυροδότησαν οι επικρίσεις του Πρωθυπουργού Boris Johnson και της Υπουργού Εσωτερικών Priti Patel εναντίον δικηγόρων ως «ακτιβιστών» και «αριστερών ανθρωπίνων δικαιωμάτων», τους οποίους κατηγόρησαν ότι εμποδίζουν τον μεταναστευτικό έλεγχο και ότι «μπλοκάρουν» το σύστημα δικαιοσύνης…
Ο Λόρδος Kerr απέρριψε τον χαρακτηρισμό της Υπουργού Εσωτερικών. «Οι δικηγόροι δεν είναι ακτιβιστές, είναι δικηγόροι στους οποίους ο λαός φέρνει τα προβλήματά του και αυτοί αποφασίζουν κατά πόσον μπορούν να τα χειριστούν μέσα σε κάποιο είδος νομικού πλαισίου, με το οποίο μια νομική διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει. Μπορώ να κατανοήσω ότι στην κυβέρνηση δεν αρέσουν οι προκλήσεις για τις αποφάσεις που πήραν. Αλλά δεν πιστεύω ότι οι επιθέσεις εναντίον των δικηγόρων προσφέρουν εποικοδομητικά. Οι υπουργοί μπορεί να ενοχλούνται με νομικές προκλήσεις, που ίσως να φαίνονται γι’ αυτούς ως επιπόλαιες ή λανθασμένες».
«Αλλά», πρόσθεσε, «αν είναι να έχουμε μια υγιή δημοκρατία, εκείνο που προσφέρουν τα δικαστήρια είναι έναν μηχανισμό ελέγχου για την εγκυρότητα των νόμων που θέσπισε το Κοινοβούλιο ή οι διεθνείς συνθήκες τις οποίες υπογράψαμε… Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η χώρα είναι μια κυβέρνηση στην οποία οι υπουργοί ασκούν ανεξέλεγκτη δύναμη… Το Κοινοβούλιο είναι σίγουρα κυρίαρχο… Όταν η κυβέρνηση ενεργεί πέραν των εξουσιών που αποφάσισε το Κοινοβούλιο, είναι εντελώς υγιές και εντελώς αναγκαίο να υπάρχει ένα σώμα να το επισημάνει».
Ο Λόρδος Kerr συμμετείχε στη δικαστική υπόθεση το 2016 σχετικά με το άρθρο 50 για το Brexit και στην υπόθεση αναβολής το 2019 και δεν παρέλειψε τις έντονες ερωτήσεις, όπως είπε. Η κυβέρνηση έχασε σε αμφότερες τις υποθέσεις και οι δικαστές υποστήριξαν την κυριαρχία του Κοινοβουλίου και τις εξουσίες που έχει να ελέγχει τις νομοθεσίες. «Σε αμφότερες τις αποφάσεις, που ήταν σταθμός, το δικαστήριο δεν προέβη σε πολιτικές αναλύσεις. Όλοι οι δικαστές… ήσαν συνειδητοποιημένοι ότι χρειαζόμαστε να γνωρίζουμε τη γραμμή μεταξύ δικαστικών αποφάσεων και αποφυγής εισχώρησης στην πολιτική», δήλωσε.
Κύπρος
Οι δηλώσεις του Εντιμότατου Δικαστή Λόρδου Kerr δεν μπορούσαν να έλθουν σε πιο κατάλληλη στιγμή, σε σχέση με τα γεγονότα στην Κυπριακή Δημοκρατία, όπου χρειάζεται κατεπειγόντως να εμπεδωθεί και να γίνει σεβαστό το κράτος δικαίου, καθώς και ο σεβασμός και η «επανεξέταση» των εξουσιών. Όταν σκάνδαλα, διαφθορά και αδιαφορία έχουν καταντήσει θεσμός σε σημείο που μαστίζουν το νησί και χρειάστηκε ένας ξένος τηλεοπτικός σταθμός (άσχετο αν προβληματίζει ο χρόνος προβολής), για να το ρεζιλέψει παγκοσμίως, τα λόγια του Δικαστή Κerr ισχύουν και για την Κύπρο για μια υγιή δημοκρατία. Γι’ αυτό πάνε χέρι με χέρι με τις δηλώσεις του τέως Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κώστα Κληρίδη.
Δεκάδες άρθρα έχουν γραφτεί τις τελευταίες μόνο μέρες για το κατάντημα της πατρίδας μας. Ξεχωρίζω δύο, παρόλο που είναι όλα εξίσου αξιόλογα. Το άρθρο του αγαπητού Σάββα Ιακωβίδη: «Τώρα είναι η τελευταία ευκαιρία να εκπαραθυρωθούν όσοι εγκλημάτησαν, πρόδωσαν, λεηλάτησαν τον τόπο», στις 18.10.2020 στη «Σημερινή». Ο οποίος έγραψε μεταξύ άλλων:
«Από την εποχή του Μακαρίου, με το δήθεν ‘κράτος του Θεού’, ξεκίνησε ο καλπασμός προς το βάραθρο. Κυβερνήσεις, κόμματα, πολιτικάντηδες, υπουργοί και βουλευτές, κρατικοί και πολιτειακοί αξιωματούχοι εξέθρεψαν, συντήρησαν και διατηρούν το τέρας της ευνοιοκρατίας, της κομματοκρατίας, της ανικανοκρατίας, της πελατειακής συναλλαγής, της αρπαχτής, της κλεφτοκρατίας. Με την ανοχή – και τη συνενοχή! – ημών των πολιτών».
Το «πραγματικό πρόσωπο της διαφθοράς»
Και η συνέντευξη του τέως Γενικού Εισαγγελέα, Κώστα Κληρίδη, στον «Φιλελεύθερο» 18.10.2020, με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Γνώρισα το πραγματικό πρόσωπο της διαφθοράς».
Δίχως περιστροφές, όπως έγραψε ο συνάδελφος Μιχάλης Χατζηβασίλης, ο τέως Γενικός Εισαγγελέας μίλησε για την πλήρη έκταση της διαφθοράς. Και είπε μεταξύ πολλών άλλων ότι «αυτή έχει φωλιάσει στον δημόσιο τομέα όπου υπάρχει ρόλος διαχείρισης δημόσιου χρήματος και έχω γνωρίσει από κοντά το πραγματικό πρόσωπο της διαφθοράς και της διαπλοκής στον τόπο μας, αλλά και στο πολιτικό πεδίο», καλώντας τον κόσμο να σηκωθεί από τον καναπέ και ν’ απαιτήσει κάθαρση από τα κέντρα λήψεως αποφάσεων.
https://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/1041347/-gorisa-to-pragatiko-prosopo-tis-diafthoras Ολόκληρη η συνέντευξη του Κώστα Κληρίδη.
Βρετανικές στρατιωτικές βάσεις = Αποικιακά κατάλοιπα
O Λόρδος Kerr, από τη Βόρειο Ιρλανδία, υπήρξε ένας ανθρωπιστής δικαστής, με ανεξάρτητο μυαλό, που δεν φοβόταν να διαφωνήσει με συναδέλφους του κατά καιρούς και δεν διαφώνησε όταν όλοι μαζί οι 7 δικαστές (ένας ο ίδιος) στο Ανώτατο Δικαστήριο (Supreme Court) στην υπόθεση Bashir στις 30 Ιουλίου 2018 αποφάνθηκαν εναντίον του Υπουργού Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου σε σχέση με το στάτους των βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στην Κυπριακή Δημοκρατία. Απορρίπτοντας τη θέση του Υπουργού Εσωτερικών ότι «αυτές το 1960 μετατράπηκαν σε νέες οντότητες», γνωμάτευσαν ότι αυτές αποτελούν αποικιακά κατάλοιπα.
https://www.bailii.org/uk/cases/UKSC/2018/45.html η σχετική απόφαση.
Παραθέτω το βίντεο με τις δηλώσεις φόρου τιμής του Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου Λόρδου Reed προς τον αποχωρήσαντα Λόρδο Kerr για όσους θα ήθελαν να τις ακούσουν https://www.youtube.com/watch?v=CCPgAaMigyA.
Τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο, όσο και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν άμεση ανάγκη βοήθειας για την επικράτηση του κράτους δικαίου, του σεβασμού στις δημοκρατικές διαδικασίες, στην ελευθερία σκέψης και έκφρασης, την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη δικαίωση της ημικατεχόμενής μας πατρίδας από τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή.
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος