Jean Daniel

Ο Jean Daniel, είδωλο της γαλλικής δημοσιογραφίας των τελευταίων χρόνων του 20ού αιώνα, πέθανε στις 19 Φεβρουαρίου 2020 στο Παρίσι, στην ηλικία των 99 ετών.

Για μας της δεκαετίας του ’60 ο Jean Daniel και ο «Nouvel Observateur», που ίδρυσε το 1964 και διηύθυνε μέχρι το 2014, ήταν το αποκορύφωμα της γαλλικής δημοσιογραφίας και διανόησης. Ήταν, όπως έλεγε, της μη κουμμουνιστικής αριστεράς. Η νεολαία της εποχής διαβάζαμε τον «Nouvel Observateur» με πρώτο το κύριο άρθρο (editorial) του Jean Daniel.

Γεννήθηκε στην Αλγερία στις 21 Ιουλίου 1920 μέσα σε μια ισραηλίτικη οικογένεια. Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόννη και πολέμησε με τους Ελεύθερους Γάλλους κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αφού πέρασε από διάφορα περιοδικά, εργάστηκε στην Express και μετά δημιούργησε μαζί με τον Claude Perdriel το περιοδικό «Le Nouvel Οbservateur», που κάτω από τη διεύθυνσή του έγινε το κυριότερο εβδομαδιαίο πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό περιοδικό της Γαλλίας.

Ενώ ήτο εβραϊκής καταγωγής και υποστήριζε το Ισραήλ, υποστήριζε επίσης τα δικαιώματα των Παλαιστινίων και των Αράβων. Καταδίκασε τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967 και πολλές ακραίες θέσεις του Ισραήλ απέναντι στους Άραβες.

Ήταν φίλος με τους μεγάλους αυτού του κόσμου, τον Pierre Mendes-France, τον Mitterrand, τον Sartre και τον Camus. Πενήντα χρόνια προτού ο Barak Obama διατάξει την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κούβας, ο Πρόεδρος Κένεντι κάλεσε τον Jean Daniel και τον επιφόρτισε με τη μυστική αποστολή να πάει στην Αβάνα και να προτείνει στον Fidel Castro μια πρόταση για επαναπροσέγγιση μεταξύ της Κούβας και των ΗΠΑ. Στις 22/11/1963, τρεις μέρες μετά τη συνάντησή του με το Castro και ενώ ο Jean Daniel γευμάτιζε με τον Κουβανό ηγέτη συζητώντας την προσφορά του Κένεντι, ανακοινώθηκε τηλεφωνικά προς τον Castro ότι ο Κένεντι πυροβολήθηκε από άγνωστο στο Dallas του Τέξας. O Castro αναφώνησε ότι αυτό ήταν κακά νέα και έπρεπε να αναμένει ο κόσμος το 2014 για να επαναληφθεί η προσπάθεια επαναπροσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών (βλ. Robert D. McFadden, «Jean Daniel, Leading French Journalist and Humanist, Dies at 99», The New York Times, 20 February 2020).

O θάνατος του Jean Daniel στερεί τη Γαλλία και την ανθρωπότητα από έναν μεγάλο της διανόησης και της δημοσιογραφίας. Ορισμένοι που μαθήτευσαν κοντά του διαβάζοντάς τον, αισθάνονται περισσότερη θλίψη για την απώλεια.

*Δικηγόρος, Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων (Η.Ε.Ι., Γενεύης Ελβετίας), Πρόεδρος του Ιδρύματος Θεοδούλου, πρώην Μέλος της Γραμματείας του ΟΗΕ