Στηρίξτε την ποιοτική δημοσιογραφία

Προηγούμενο η απόφαση για τις περικοπές στο Δημόσιο

Η απόφαση δημιουργεί προηγούμενο, το οποίο το κράτος μπορεί να αξιοποιήσει για να προχωρήσει σε περικοπές μισθών μελλοντικά, αν κριθεί αναγκαίο σε παρόμοιες συνθήκες

Τη μεγάλη μάχη για τις περικοπές των μισθών και των συντάξεων στον δημόσιο τομέα κέρδισε την περασμένη Παρασκευή η Κυβέρνηση.

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ότι οι περικοπές που έγιναν στην περίοδο της οικονομικής κρίσης σε μισθούς και συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων είναι νόμιμες, έφερε ανακούφιση σε αυτήν την εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για την κυπριακή οικονομία.

Το σημαντικότερο, όμως, η απόφαση δημιουργεί προηγούμενο, το οποίο το κράτος μπορεί να αξιοποιήσει για να προχωρήσει σε περικοπές μισθών μελλοντικά, αν κριθεί αναγκαίο σε παρόμοιες συνθήκες.

Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση που το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριπτε την έφεση, αυτό θα επιβάρυνε τα δημόσια ταμεία με €844 εκατομμύρια σε ορίζοντα τετραετίας, ή €211 εκατ. ετησίως.

Η έφεση της Κυβέρνησης εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία, 9 έναντι τεσσάρων δικαστών του Ανωτάτου, συνεπώς ακυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση που κάνει λόγο για αντισυνταγματικές περικοπές.

Η απόφαση Ανωτάτου
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην απόφαση, «υπό το φως όλων των ανωτέρω θεωρούμε ότι οι περικοπές διά των Ν. 168(Ι)/12, Ν. 31(Ι)/13 και Ν. 94(Ι)/18 και διά του Ν. 113(Ι)/2011, δεν επηρεάζουν τον πυρήνα του δικαιώματος σε μισθό και σύνταξη, ούτε και θέτουν σε κίνδυνο την αξιοπρεπή διαβίωση των εφεσιβλήτων, οι οποίοι, ας σημειωθεί άλλωστε, όπως και οι προσφεύγουσες στην Κουφάκη, δεν έχουν θέσει τέτοιο ζήτημα. Συνεπώς, υπό τις περιστάσεις, δεν συνιστούν στέρηση περιουσίας και παραβίαση ιδιοκτησιακού δικαιώματος, εν τη έννοια του Άρθρου 23 του Συντάγματος».

Σε άλλο σημείο της απόφασης της πλειοψηφίας αναφέρεται πως «προκύπτει με σαφήνεια, επομένως, ότι η παραχώρηση προσαύξησης δεν χορηγείται δικαιωματικά και κατά τρόπο γενικό, αλλά εξαρτάται από προϋποθέσεις που αφορούν στον συγκεκριμένο, κάθε φορά, υπάλληλο. Δεν έχει καταδειχθεί, εν προκειμένω, από τους εφεσίβλητους ότι έχουν αποκτήσει νόμιμη προσδοκία για προσαύξηση που να συνιστά κατοχυρωμένο ιδιοκτησιακό δικαίωμα». Όσον αφορά το τιμαριθμικό επίδομα και πάλιν το άρθρο 31 της ΚΔΠ 175/95 προνοεί ότι «αυτό καταβάλλεται υπό προϋποθέσεις, δηλαδή σύμφωνα με τα ποσοστά και τους όρους που εγκρίνονται, από καιρό σε καιρό, με βάση το ύψος του τιμαριθμικού δείκτη. Στην προκειμένη περίπτωση οι εφεσίβλητοι δεν ικανοποίησαν τις προϋποθέσεις που τίθενται από το εθνικό δίκαιο ώστε να θεμελιώσουν ιδιοκτησιακό δικαίωμα εν τη εννοία του Άρθρου 23».

Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, πως μέσω αντέφεσης ένας εκ των εφεσιβλήτων (σ.σ. δημοσίων υπαλλήλων) έθιξε ζήτημα ότι το πρωτόδικο δικαστήριο δεν εξέτασε σειρά θεμάτων που του είχαν τεθεί, υποβάλλοντας ότι αυτά θα πρέπει τώρα να εξεταστούν από την Πλήρη Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο, όμως, ως Εφετείο, σχολίασε πως δεν έχει αρμοδιότητα να εξετάζει λόγους ακυρότητας σε πρώτο βαθμό. Τούτο αποτελεί αρμοδιότητα του Διοικητικού Δικαστηρίου, στο οποίο, σε περίπτωση παράλειψης να εξεταστεί ένα ζήτημα πρωτοδίκως, το ζήτημα αυτό παραπέμπεται από την Ολομέλεια. "Όμως, εν προκειμένω, δεν είναι κατάλληλη η περίπτωση να παραπεμφθούν τα προβαλλόμενα ζητήματα προς εξέταση από το Διοικητικό Δικαστήριο". Ειδικότερα, τέθηκε θέμα παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας, αναφερόμενος μάλιστα σε μόνιμη μείωση μισθών και συντάξεων, θέμα επέμβασης σε περιουσιακό δικαίωμα με τρόπο ώστε να επιβάλλεται η καταβολή δίκαιης αποζημίωσης, περαιτέρω ότι δεν τεκμηριώθηκε δημόσια ωφέλεια, ούτε ότι η επιβολή των μέτρων ήταν η μόνη λύση για την αποφυγή επιδείνωσης των δημοσιονομικών της χώρας, σε συνδυασμό με την ετήσια έκθεση της γενικής ελέγκτριας για το 2011 αναφορικά με τα ανείσπρακτα χρέη προς τη Δημοκρατία και ότι δεν τεκμηριώθηκε η συνδρομή δημοσίου συμφέροντος και η επιβεβλημένη αναφορά του στο προοίμιο του επίδικου Νόμου. «Πρόκειται για ζητήματα τα οποία καλύπτονται από την παρούσα απόφασή μας, ιδιαίτερα στον βαθμό που έχουμε υιοθετήσει, όχι μόνο τον λόγο (ratio), αλλά και την αιτιολογία της υπόθεσης Χαραλάμπους, ειδικότερα σε σχέση με το όλο ιστορικό της κρίσης, για να καταλήξουμε σε διαπιστώσεις αναφορικά με τις περιστάσεις αδήριτης ανάγκης, υπό τις οποίες λήφθηκαν τα συγκεκριμένα μέτρα, ως επαρκώς και ευλόγως αιτιολογημένα, σχολίασε το Ανώτατο».

Γ.Ε.: Δημιουργεί προηγούμενο
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι οι περικοπές στους μισθούς και συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων έγιναν νόμιμα και συνταγματικά, δήλωσε ο Γενικός Εισαγγελέας, Κώστας Κληρίδης, πράγμα που δημιουργεί, όπως είπε, προηγούμενο.

«Έγιναν δεκτές όλες οι εφέσεις που είχαν καταχωρηθεί εκ μέρους της Δημοκρατίας και επίσης εκ μέρους άλλων οργανισμών δημοσίου δικαίου, με αποτέλεσμα να ανατραπούν ουσιαστικά οι πρωτόδικες αποφάσεις που είχαν ληφθεί από το Διοικητικό Δικαστήριο», τόνισε ο κ. Κληρίδης. Για να προσθέσει στη συνέχεια ότι «με δυο λόγια, εκρίθη ότι είναι συνταγματικά επιτρεπτές και νόμιμες οι περικοπές στους μισθούς και συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων και ως προς το θέμα επίσης της ΑΤΑ και των προσαυξήσεων».

Εξήγησε δε ότι «το βασικό μήνυμα το οποίο στέλνεται, μέσω της πολυσήμαντης, θα έλεγα, αυτής απόφασης, είναι ότι ατομικά δικαιώματα, όπως αυτά που διασφαλίζονται από το άρθρο 23 του Συντάγματος, που είναι το δικαίωμα της ιδιοκτησίας που περιλαμβάνει και δικαίωμα σε μισθό, είναι απολύτως σεβαστά και διασφαλισμένα. Όμως, αφ’ ης στιγμής δεν έχει επηρεαστεί ο πυρήνας της άσκησης αυτού του δικαιώματος, το κράτος μπορεί να προβεί σε κάποιους περιορισμούς, οι οποίοι βεβαίως θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένοι και αναλογικοί, δηλαδή ως προς τον σκοπό στον οποίο στοχεύουν. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που προκύπτει από τη σημερινή απόφαση», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς σχετικά, είπε ότι «αντιλαμβάνεστε ότι δεδομένου πως είναι απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας (του Ανωτάτου Δικαστηρίου) δημιουργεί ένα προηγούμενο, έτσι ώστε σε παρόμοιες περιστάσεις το κράτος να μπορεί να ενεργήσει κάτω από τις ίδιες συνθήκες νόμιμα και πλήρως συνταγματικά».

Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, είπε ότι «το κράτος δεν έχει υποχρέωση να επιστρέψει οτιδήποτε εφόσον νόμιμα και συνταγματικά κρίθηκε ότι είχαν περικοπεί οι απολαβές».

ΠτΔ: Συγχαρητήρια στον Γ.Ε. για τον άψογο χειρισμό

«Είναι με ιδιαίτερη ικανοποίηση που διαπιστώνω για άλλη μια φορά την ανεξαρτησία, την αξιοπιστία, το ακέραιο και το υψηλό επίπεδο της Δικαστικής Εξουσίας της πατρίδας μας. Συγχαρητήρια στον Γενικό Εισαγγελέα για τον άψογο χειρισμό της υπόθεσης», αναφέρει σε tweet του ο ΠτΔ.

Ικανοποίηση εξέφρασε και ο ΥΠΟΙΚ
Ικανοποίηση για την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου εξέφρασε ο Υπουργός Οικονομικών, Κωνσταντίνος Πετρίδης, τονίζοντας πως με αυτήν κατοχυρώνονται οι πολιτικές της Κυβέρνησης για διασφάλιση της δημοσιονομικής και μακροοικονομικής σταθερότητας.

Κληθείς από το ΚΥΠΕ να σχολιάσει την απόφαση, ο κ. Πετρίδης εξέφρασε ιδιαίτερη ικανοποίηση καθότι «η σημερινή απόφαση κατοχυρώνει νομικά τις πολιτικές της Κυβέρνησης που διασφαλίζουν τη δημοσιονομική και μακροοικονομική σταθερότητα και μας επιτρέπουν να τηρούμε και τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

«Είναι δε ιδιαίτερα σημαντικό σε αυτήν την περίοδο της οικονομικής κρίσης, που σύσσωμη η οικονομία προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της πανδημίας», τόνισε.

Ο κ. Πετρίδης ευχαρίστησε τέλος τον Γενικό Εισαγγελέα και τη Νομική Υπηρεσία για τη νομική στήριξη.

«Αφαιρεί την αβεβαιότητα»
Η απόφαση αφαιρεί μια σημαντική αβεβαιότητα που αιωρείτο όχι μόνο πάνω από τα δημόσια οικονομικά, αλλά πάνω από την οικονομία ως σύνολο, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Δημήτρης Γεωργιάδης, ο οποίος παράλληλα τονίζει την τεράστια καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης.

«Το σημαντικότερο όμως είναι ότι αφαιρεί την αβεβαιότητα που υπήρχε όσον αφορά τη λήψη μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης όταν και εφόσον αυτό θα ήταν αναγκαίο στο μέλλον», υπογράμμισε.

Τυχόν επικύρωση της απόφασης, σύμφωνα με τον κ. Γεωργιάδη, «θα αύξανε το κόστος και τον βαθμό δυσκολίας χρηματοδότησης της Κύπρου, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία αυτήν την περίοδο».

Οι αντιδράσεις των κοινωνικών εταίρων

Ο Γενικός Γραμματέας της ΟΗΟ-ΣΕΚ Ανδρέας Ηλία σχολίασε ότι η απόφαση είναι σεβαστή και υπενθύμισε ότι, πέραν της νομικής διεργασίας για προσέγγιση των θεμάτων και των μέτρων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της οικονομικής ύφεσης του 2013, η ΣΕΚ προσέγγισε το θέμα συνδικαλιστικά και προχώρησαν σε συμφωνία το 2018 για σταδιακή αποκατάσταση των μισθών, η οποία ολοκληρώνεται την 1.1.2023. Όπως είπε, τα τρία στάδια από τα έξι έχουν ήδη τρέξει και ως εκ τούτου το πρόβλημα της αποκατάστασης των μισθών κατά το ήμισυ έχει ήδη επιλυθεί.

Σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ ο ΓΓ της ΣΗΔΗΚΕΚ – ΠΕΟ Νίκος Γρηγορίου ανέφερε ότι οι αποφάσεις των δικαστηρίων εννοείται ότι είναι σεβαστές, ενώ πρόσθεσε ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν ήταν έκπληξη. Πρόσθεσε ότι το πιο σημαντικό είναι ότι τέτοιου είδους ζητήματα πρέπει να επιλύονται στο πεδίο του κοινωνικού διαλόγου και της διαβούλευσης με τους επηρεαζομένους.

Από πλευράς του ο Πρόεδρος της ΔΕΟΚ, Ιωσήφ Αναστασίου, δήλωσε ότι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι απόλυτα σεβαστή και προς τη σωστή κατεύθυνση, αφού όπως είπε η οικονομία της Κύπρου διανύει μια κρίσιμη περίοδο και θα μπορέσει η Κυβέρνηση να διαχειριστεί καλύτερα την κρίση.

Η ΠΑΣΥΔΥ απέφυγε να σχολιάσει τις εξελίξεις, ενώ την απόφαση χαιρέτισαν οι εργοδοτικές Οργανώσεις ΚΕΒΕ και ΟΕΒ.

Υποστηρίξτε τη