Στηρίξτε την ποιοτική δημοσιογραφία

Βρετανία: Ο «μοναχικός» δρόμος προς την αποτυχία

Όταν οι επιστήμονες προειδοποιούσαν για τους κινδύνους του Covid-19 τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, ο Πρωθυπουργός και το επιτελείο του απολάμβαναν την επιτυχία τους στις εθνικές εκλογές και την ολοκλήρωση της εξόδου της χώρας από την ΕΕ

Εκατόν επτά ημέρες μετά τον εντοπισμό του πρώτου κρούσματος, η Βρετανία κατέχει τη θλιβερή πρωτιά με τα περισσότερα θύματα του νέου κορωνοϊού, ενώ ο Μπόρις Τζόνσον δέχεται έντονη κριτική για τη διαχείριση της κρίσης. Η κυβέρνηση, αν και πασχίζει να βρει διέξοδο από αυτήν την κρίση, δέχεται πυρά για μια σειρά από αστοχίες, οι οποίες φαίνεται ότι οδήγησαν τη χώρα στη δεινή θέση που βρίσκεται σήμερα. Η έλλειψη προετοιμασίας για την αντιμετώπιση του ιού, η εκ διαμέτρου αλλαγή στη φιλοσοφία της στρατηγικής της, η αποτυχία της να παρέχει επαρκή προστατευτικό εξοπλισμό για το ιατρικό προσωπικό και η αδυναμία της να διεξάγει επαρκείς δειγματοληπτικούς ελέγχους, είναι μόνο κάποια από τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν επικριτές της κυβέρνησης Τζόνσον για να ενισχύσουν την άποψη ότι η διαχείριση που έγινε μπορεί να συμπεριληφθεί ανάμεσα στις χειρότερες του κόσμου. Την ίδια ώρα μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει έρευνα, η οποία καταγράφει μιαν «άρνηση» των Βρετανών να βγουν από το lockdown.

Βολές κατά των χειρισμών για την πανδημία

Από την αρχή της πανδημίας η προσέγγιση της Βρετανίας στην αντιμετώπιση του κορωνοϊού έγινε αντικείμενο έντονης κριτικής τόσον εντός, όσο και εκτός της χώρας. Οι επικρίσεις αυτές είχαν σε μεγάλο βαθμό επικεντρωθεί σε συγκεκριμένα σημεία, τα οποία καταδεικνύουν σοβαρές ευθύνες της Κυβέρνησης στον τρόπο χειρισμού αυτής της κρίσης. Αναντίλεκτα, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι τα ποσοστά θανάτων στη Βρετανία αποτυπώνουν με τον χειρότερο τρόπο το γεγονός ότι η διαχείριση της κατάστασης έχει ξεφύγει από τον έλεγχο της κυβέρνησης. Το βασικό επιχείρημα της Ντάουνινγκ Στριτ είναι ότι στο παρόν στάδιο είναι ατυχείς οι συγκρίσεις με τα ποσοστά θανάτων των άλλων χωρών, αφού υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι συλλογής στατιστικών στοιχείων. Κριτική ασκήθηκε επίσης για τον χαμηλό αριθμό διαγνωστικών τεστ, τα οποία θεωρούνται από τον ΠΟΥ ως ένα από τα αποτελεσματικότερα μέτρα κατά της πανδημίας. Στα μέσα Απριλίου η βρετανική κυβέρνηση είχε αποτύχει να φτάσει στον στόχο των 25.000 εξετάσεων ημερησίως, ενώ θεωρήθηκε αδύνατο να φτάσει στον στόχο των 100.000 στα τέλη Απριλίου. Εντούτοις, τίθεται το ζήτημα εάν υπήρχε όντως η δυνατότητα λήψης αυτών των μέτρων στην αρχή της κρίσης, αφού κάποιες αδυναμίες του Εθνικού Συστήματος Υγείας θεωρούνται «κληρονομιά» από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Όμως, ειδικοί εκτιμούν ότι η κυβέρνηση των Τόρις είχε άλλες προτεραιότητες τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Πέρα όμως από αυτό, δεν περνάει απαρατήρητο ότι από την αρχής της κρίσης ο Τζόνσον αμέλησε σημαντικές συσκέψεις της Cobra για τον κορωνοϊό, ενώ μέχρι αρχές Μαρτίου γεμάτος υπερηφάνεια έκανε χειραψίες με κόσμο στα νοσοκομεία. Μέσα Μαΐου πλέον, αφού έχει περάσει ο ίδιος την ασθένεια, ψάχνει τη μαγική συνταγή, ώστε να χαλαρώσει μεν τα μέτρα για να πάρει ανάσα η οικονομία, αλλά την ίδια ώρα να μειώσει τη διασπορά του ιού στην κοινότητα.

Η ερμηνεία της προσέγγισης της Βρετανίας

Αναλυτές τείνουν να συνδέουν τη διαχείριση της πανδημίας από τη βρετανική κυβέρνηση με την πεποίθηση που βρίσκεται βαθιά ριζωμένη στη χώρα ότι είναι «μοναδική» και μπορεί να χαράξει τη δική της πορεία μόνη της. Ακόμα και όταν η πανδημία άρχισε να ξεφεύγει από τα σύνορα της Κίνας, οι πολιτικοί της Βρετανίας παρέμειναν αδιάφοροι, αφού χρονικά συνέπιπτε με την «απελευθέρωση» του έθνους από τον «έλεγχο» των Βρυξελλών. Στις 31 Ιανουαρίου, ημέρα του Brexit, ενώ ο Τζόνσον εκφωνούσε το θριαμβευτικό του διάγγελμα, εντοπίστηκαν τα δύο πρώτα κρούσματα στη χώρα, μια είδηση που πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Οι ειδικοί θεωρούν ότι το πιο τρανταχτό παράδειγμα της βρετανικής αυτής ιδιαιτερότητας δεν είναι άλλο από το Brexit, με τη χώρα να θεωρεί ότι δεν χρειάζεται συνοδοιπόρους και στην περίπτωση του κορωνοϊού από την αρχή έγινε προφανές ότι δεν θα ακολουθούσε το παράδειγμα των άλλων χωρών, οι οποίες τελικά είδαν ύφεση στα κρούσματα. Φυσικά, όταν αρχίσει η επιστροφή στην κανονικότητα, ο Τζόνσον θα κληθεί να απαντήσει όχι για την επιτυχία του Brexit, αλλά για τον χειρισμό της κρίσης του κορωνοϊού. Όταν οι επιστήμονες προειδοποιούσαν για τους κινδύνους του Covid-19 τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, ο πρωθυπουργός και το επιτελείο του απολάμβαναν την επιτυχία τους στις εθνικές εκλογές και την ολοκλήρωση της εξόδου της χώρας από την ΕΕ. Αυτό που δείχνει η παγκόσμια κρίση του κορωνοϊού είναι ότι χρειάζεται παγκόσμια διαχείριση, αλλά η βρετανική κυβέρνηση, έχοντας πρόσφατα ανακτήσει τη χαμένη κυριαρχία της -σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της χώρας- ακολουθεί μια εφαρμογή διαφορετική από εκείνη που έχει ήδη δοκιμαστεί σε άλλες χώρες.

Η εγκληματική επιστημονική συμβουλή

Η επιστημονική καθοδήγηση της κυβέρνησης στην κρίση του κορωνοϊού είναι άλλο ένα μελανό σημείο που θα γραφτεί στην ιστορία της διακυβέρνησης Τζόνσον. Ο πρώην Υπουργός Υγείας της χώρας, Τζέρεμι Χαντ, χαρακτήρισε τις συμβουλές των επιστημόνων που δόθηκαν στην αρχή της πανδημίας στην κυβέρνηση ως τη «μεγαλύτερη αποτυχία», αφού θα είχαν σωθεί ανθρώπινες ζωές, εάν άρχιζαν οι διαγνωστικές εξετάσεις πιο έγκαιρα. Επιπρόσθετα, στις 12 Μαρτίου, ο πρωθυπουργός της χώρας, όχι μόνο δεν είχε ανακοινώσει αυστηρά μέτρα, όπως οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης, αλλά ξεδίπλωσε το «όραμά» του για αντιμετώπιση της κατάστασης με την «ανοσία της αγέλης». Η φιλοσοφία αυτής της στρατηγικής βασιζόταν στο στοιχείο ότι αφού, πλέον, η διασπορά του ιού γίνεται ήδη εντός της κοινότητας, δεν έχει νόημα η εφαρμογή μέτρων καραντίνας. Έτσι, ο στόχος ήταν να καταστεί πιο αργή η εξάπλωση (πιο ομαλή καμπύλη), με παράλληλη διαμόρφωση «ανοσίας αγέλης» με σταδιακό τρόπο μέσα από αυτούς που θα νοσήσουν με ήπια συμπτώματα. Ο επικεφαλής επιστημονικός σύμβουλος του Ηνωμένου Βασιλείου, Sir Patrick Wallace, είχε δηλώσει ότι ένας βαθμός «ανοσίας της αγέλης» θα βοηθήσει τον πληθυσμό του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως στην εξάπλωση του κορωνοϊού. Σήμερα, μόνο η Σουηδία ακολουθεί αυτήν τη στρατηγική, με έρευνες να δείχνουν ότι είναι λάθος. Συγκεκριμένα, μελέτη του Ιταλικού Ινστιτούτου Διεθνών Πολιτικών Σπουδών (ISPI) ανέλυσε το πληθυσμιακό ποσοστό έκθεσης του κορωνοϊού σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, με το Βέλγιο να βρίσκεται στην κορυφή της λίστας, με μόλις το 6,2% του πληθυσμού του να έχει εκτεθεί στον κορωνοϊό μέχρι στιγμής, ενώ η Σουηδία, χωρίς ουσιαστικά μέτρα περιορισμού, είναι ακόμα χαμηλότερα, καθώς συγκεντρώνει 2,5%. Το ποσοστό αυτό απέχει παρασάγγας από το 40% που είχε υποσχεθεί επιδημιολόγος της χώρας έως και τον Μάιο. Προκειμένου να επιτευχθεί οποιοδήποτε επίπεδο ανοσίας της αγέλης, το ποσοστό αυτών που εκτίθενται στον ιό θα πρέπει να είναι πάνω από 70%, σύμφωνα με τη μελέτη, δηλαδή 28 φορές σε σχέση με τον αριθμό που καταγράφεται στη Σουηδία.

Οι Βρετανοί δεν θέλουν να βγουν από το σπίτι

Το σχέδιο της σταδιακής επιστροφής στην κανονικότητα παρουσίασε σε τηλεοπτικό διάγγελμά του ο Μπόρις Τζόνσον. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, θα βασίζεται σε πέντε επίπεδα συναγερμού και αυτό θα καθορίζεται από την ταχύτητα μετάδοσης του ιού. Το σχέδιο αυτό, πέρα από τη σύγχυση που προκάλεσε ως προς τον τρόπο και χρόνο εφαρμογής του, σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov, δίχασε τους Βρετανούς πολίτες, με το 44% να στηρίζουν τη χαλάρωση των μέτρων και το 43% να διαφωνούν. Ενδιαφέρον παρουσιάζει μία παγκόσμια έρευνα της Kekst CNC, η οποία δείχνει ότι 73% των Βρετανών θέλουν η κυβέρνηση να σταματήσει την εξάπλωση του ιού και να αποτρέψει τους θανάτους, ακόμα και εάν αυτό σημαίνει μια ύφεση και μεγάλες απώλειες θέσεων εργασίας. Τα αντίστοιχα ποσοστά στη Σουηδία ήταν 44% και στη Γερμανία 49%. Επίσης, σύμφωνα με την έρευνα, Βρετανοί πολίτες όλων των ηλικιών βάζουν ως προτεραιότητα τις ανθρώπινες ζωές, σε αντίθεση με μια σταθερή τάση σε άλλες χώρες, όπου οι νέοι άνθρωποι τοποθετούν πιο ψηλά την οικονομία. Αναλυτές, επιχειρώντας να ερμηνεύσουν αυτά τα ευρήματα, θεωρούν ότι οι Βρετανοί έχουν επηρεαστεί από τον υψηλό αριθμό νεκρών στη χώρα. Σε αυτό συνέβαλε επίσης η εμπειρία του ίδιου του πρωθυπουργού με τον κορωνοϊό. Θεωρείται ότι άλλαξε τον τρόπο αντίληψης του ρίσκου όταν η ασθένεια από τα ήπια συμπτώματα, μέσα σε λίγες ημέρες έστειλε τον Τζόνσον στην εντατική. Σε αντίθεση με Γερμανία, Σουηδία αλλά και ΗΠΑ, όπου οι πολίτες επικεντρώνονται στην οικονομική ανάκαμψη, η έρευνα δείχνει ότι οι Βρετανοί ακόμα δεν είναι έτοιμοι για τα επόμενα βήματα χαλάρωσης των περιοριστικών μέτρων, όταν βλέπουν το ποσοστό των θανάτων να ανεβαίνει.

Υποστηρίξτε τη