Κατάθλιψη, η παρεξηγημένη!..

Όταν βλέπεις τον σύντροφό σου με σπασμένο πόδι, δεν του ζητάς να τρέξει. Τον κατανοείς και τον βοηθάς ν’ αντεπεξέλθει στη δυσκολία που ζει. Το ίδιο και με την κατάθλιψη και δη την κατάθλιψη «ήπιας» μορφής, που είναι μια κατάσταση παρεξηγημένη και ακόμα πιο εύκολα παρερμηνευμένη.
Η κατάθλιψη δεν έρχεται πάντοτε όπως ο θορυβώδης χείμαρρος που δεν μπορεί να μείνει απαρατήρητος, και στις πλείστες περιπτώσεις χρήζει άμεσης βοήθειας και πιο εύκολα γίνεται κατανοητή, για να μην πω αποδεχτή, από το οικογενειακό περιβάλλον.
Μη σας παρασύρει η «αρτιμέλεια» του ανθρώπου σας! Η κατάθλιψη, από την πιο ήπια μορφή της, μέχρι την πιο βαριά, είναι μια μορφή αναπηρίας και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται. Δεν είναι όλοι οι καταθλιπτικοί στα πρόθυρα αυτοκτονίας! Δεν χρειάζεται όμως να τους εξωθείτε, σε απονενοημένες πράξεις, για να σας... αποδείξουν ότι όντως δεν είναι καλά!
Η κατάθλιψη, αν δούμε ετυμολογικά μέσω της αγγλικής λέξης depression, σημαίνει απώλεια ενέργειας. Το καταθλιπτικό άτομο αισθάνεται ότι έχει χάσει τη ζωτικότητά του. Και αυτό διαρκεί για εβδομάδες. Αυτό είναι από τα βασικά συμπτώματα! Το καταθλιπτικό άτομο νιώθει πρωτίστως ότι δεν έχει ενέργεια για ν’ αντεπεξέλθει με τα συνηθισμένα και καθημερινά της ζωής του.
Η κατάθλιψη δεν πρέπει να συγχέεται με το συνηθισμένο σε όλους, βαριεστημένο πρωινό ξύπνημα, ούτε και με τη φυσιολογική θλίψη που ο καθένας αισθάνεται στην απώλεια.
Το καταθλιπτικό άτομο έχει χάσει το ενδιαφέρον του για ζωή. Έχει χάσει τη χαρά και την ευχαρίστηση στα «μικρά και καθημερινά», που δίνουν νόημα ύπαρξης. Νιώθει συχνά ενοχή για τη κατάστασή του και ντροπή για το πώς «κατήντησε». Συχνά ταυτίζει την κατάστασή του με ένδειξη αδυναμίας και βυθίζεται πιο πολύ στην απομόνωση και την ντροπή. Έχει θέματα με τον ζωογόνο ύπνο. Ξυπνά μέσα στη νύκτα και χάνεται σε σκέψεις απαισιοδοξίας ή βυθίζεται πολλές ώρες σε ύπνο που δεν τον ξεκουράζει. Είναι κάτι σαν καταφυγή από το αβοήθητο στο οποίο εγκλωβίστηκε.
Είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην κριτική και την απόρριψη.
Η χλεύη και η ελαφριά τη καρδία αυστηρή παρότρυνση «κάνε κάτι, βγες έξω, η εργασιοθεραπεία μόνο θα σε βοηθήσει...», κάνουν το άτομο να νιώθει ακόμα χειρότερα. Νιώθει ακόμα πιο μόνος και απομονωμένος από τους ανθρώπους που θα μπορούσαν όντως να του δώσουν το πρώτο χέρι βοήθειας. Οι άνθρωποι θέλουν κατανόηση, στήριξη και ένα συμπονετικό χέρι να κρατηθούν για να μπορέσουν απενοχοποιημένα να κάνουν το επόμενο βήμα. Να ζητήσουν βοήθεια από ειδικό.
Τα αίτια μπορεί να είναι βιολογικά και να σχετίζονται με κάποια μορφή διαταραχής της ισορροπίας των νευροδιαβιβαστών που μεταφέρουν τις πληροφορίες στον εγκέφαλο και συχνά αντιμετωπίζονται και με κάποια μορφή φαρμακευτικής αγωγής.
Η όλη ισορροπία του οργανισμού μπορεί να διαταραχθεί από κάποια κοινωνικά αιτία, όπως
- κακοποίηση,
- ενδοοικογενειακά προβλήματα,
- διαζύγιο,
- γέννηση παιδιού,
- προβλήματα στον χώρο εργασίας,
- απώλεια εργασίας,
- μείωση εισοδημάτων,
- αγορές και χρέη, και
- όλα αυτά που ζούμε με την οικονομική κρίση και τον εγκλεισμό λόγω Covid-19, και
- φυσικά οποιαδήποτε αλλαγή στη ζωή κάποιου που δεν μπορεί να τύχει ικανοποιητικής ψυχικής διαχείρισης και να αφομοιωθεί από το ψυχικό σύστημα τη συγκεκριμένη φάση ζωής.
Για την αντιμετώπιση τώρα της κατάθλιψης μπορούμε να δώσουμε κάποιες κατευθυντήριες γραμμές.
- Πρώτον, να γίνει σωστή διάγνωση από κάποιον ειδικό (ψυχίατρο, ψυχολόγο, ψυχοθεραπευτή).
- Απαραίτητη η καλή οικογενειακή επικοινωνία και στήριξη.
- Ρεαλιστικοί στόχοι.
- Άσκηση! Περπάτημα και όποιος μπορεί ελαφρύ τροχάδην στη φύση.
- Κοινωνικές επαφές.
- Καλή διατροφή. Ενδεικτικά Ω3, ξηροί καρποί, ψάρια, ελαιόλαδο.
Κλείνω υπενθυμίζοντας ότι η κατάθλιψη, όποια μορφή και να έχει πάρει, είναι μια αναπηρία την οποία ζουν πολλοί άνθρωποι και είναι ιάσιμη.
Αυτό το τελευταίο να μην το ξεχνούμε: η κατάθλιψη δεν είναι ντροπή, είναι ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός βρήκε να διαχειριστεί κάποια κρίση και είναι ιάσιμη.

*Κλινικός Ψυχολόγος - Σωματικός Ψυχοθεραπευτής