Χάος και σύγχυση με το πλάνο χαλάρωσης

Σωρεία αντιδράσεων προκάλεσε η ανακοίνωση του στρατηγικού πλάνου της Κυβέρνησης για τις χαλαρώσεις που θα επέλθουν από αύριο, αλλά και η ελλιπής ενημέρωση όσον αφορά τον σχεδιασμό που υπάρχει για πλήρη αποκλιμάκωση των μέτρων. Μαγαζάτορες ζητούν ενημέρωση για το πότε θα ανοίξουν, τα μικρά καταστήματα καταγγέλλουν πιέσεις από τους μεγάλους που ίσως παρέτειναν την επαναλειτουργία τους, ο χώρος του Πολιτισμού ξεσηκώνεται, γυμναστές διαμαρτύρονται, ενώ δικηγόροι σηκώνουν τα μανίκια και προειδοποιούν για αγωγές. Και όλα αυτά, ενώ η Κυβέρνηση κρατά κλειστά τα χαρτιά της για τις επόμενες χαλαρώσεις που θα επέλθουν από τα μέσα Φεβρουαρίου και έπειτα.

Οι πρώτες χαλαρώσεις

Οι πρώτες χαλαρώσεις που θα έχουμε από αύριο Δευτέρα αφορούν την επαναλειτουργία κουρείων, κομμωτηρίων και ινστιτούτων αισθητικής, την αύξηση από 25% σε 50% του ποσοστού του προσωπικού που μπορεί να έχει φυσική παρουσία στις ιδιωτικές επιχειρήσεις υπηρεσιών, χωρίς ελάχιστο και μέγιστο αριθμό ατόμων και την απαγόρευση συναθροίσεων σε οικίες, με εξαίρεση την επίσκεψη μέχρι δύο ατόμων, νοουμένου ότι πρόκειται για συγγενείς 1ου και 2ου βαθμού. Από τη Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου 2021, επαναλειτουργούν τα δημόσια και ιδιωτικά δημοτικά σχολεία και οι Γ’ τάξεις Λυκείων και Τεχνικών Σχολών, όπως επίσης οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, συμπεριλαμβανομένων των πολυκαταστημάτων και εμπορικών κέντρων, ενώ επιτρέπεται η λειτουργία πρακτορείων τυχερών παιγνίων, μόνο για σκοπούς συμπλήρωσης του δελτίου. Ανοίγουν επίσης μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι, ενώ η Θεία Λειτουργία στους χώρους θρησκευτικής λατρείας θα τελείται με την παρουσία πιστών με μέγιστο αριθμό προσώπων μέχρι 50 άτομα. Παράλληλα, αυξάνεται ο αριθμός ατόμων για επισκέψεις σε οικίες, σε τέσσερα άτομα. Τονίζεται πως οι εργαζόμενοι που θα επιστρέφουν στον εργασιακό τους χώρο θα υποβάλλονται σε έλεγχο με rapid test, το οποίο θα παραχωρείται δωρεάν. Ταυτόχρονα, από αύριο τίθεται σε εφαρμογή ο υποχρεωτικός εβδομαδιαίος έλεγχος με rapid test του 20% του προσωπικού που εργάζεται σε επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται σε λειτουργία.

Παραμένουν sms και κέρφιου

Υπενθυμίζεται πως ό,τι άλλο ίσχυε μέχρι σήμερα θα συνεχίσει να ισχύει τουλάχιστον μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου, όπως για παράδειγμα τα δύο sms και το κέρφιου μετά τις 9 το βράδυ. Στα sms προστίθεται 9η κατηγορία για επίσκεψη σε κομμωτήρια, κουρεία και ινστιτούτα αισθητικής, στην κατηγορία 5 προστίθεται η μετακίνηση για επίσκεψη σε οικία συγγενών 1ου και 2ου βαθμού, ενώ στην κατηγορία 6 αφαιρείται η μετακίνηση για σκοπούς άθλησης στα μονοπάτια της φύσης του Τμήματος Δασών. Όλες οι υπόλοιπες κατηγορίες παραμένουν οι ίδιες.

Δυσαρέσκεια για τη σταδιακή χαλάρωση

Άγνωστο παραμένει τι προγραμματίζεται να ανοίξει μετά το πέρας των δύο πρώτων φάσεων αποκλιμάκωσης, καθώς ο Υπουργός Υγείας κατά την ανακοίνωση των μέτρων δεν άνοιξε τα χαρτιά του. Αρκέστηκε να πεί πως «τις επόμενες ημέρες θα κάνουμε τον απολογισμό των μέτρων που θα εφαρμοστούν από τώρα και ανάλογα θα είναι τα βήματα για περαιτέρω αποκλιμάκωση των περιορισμών».

Οι ανακοινώσεις για τις πρώτες χαλαρώσεις αλλά και η έλλειψη του μακροχρόνιου σχεδιασμού για πλήρη αποκλιμάκωση επέφερε αντιδράσεις. Η ΟΕΒ ζητά τη διαμόρφωση ενός οδικού χάρτη με καθορισμένους σταθμούς, στους οποίους τα μέτρα θα αίρονται μέχρι πλήρους επιστροφής στην κανονικότητα για όλες τις δραστηριότητες, ενώ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για τις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου σχετικά με τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων. Όπως αναφέρει, οι εν λόγω αποφάσεις αδικούν τις θυσίες των επιχειρήσεων, μεγάλο ποσοστό των οποίων βρίσκεται επί μακρόν είτε σε πλήρη αδράνεια είτε σε ουσιώδη υπολειτουργία. Η ΟΕΒ έφερε συγκεκριμένα παραδείγματα λέγοντας πως «το λιανικό εμπόριο ήταν πανέτοιμο να λάβει το σινιάλο επανεκκίνησης σήμερα και η εστίαση αύριο. Το λιανεμπόριο αναστέλλεται επί μια εβδομάδα και για την εστίαση ούτε μια λέξη», προσθέτει. Χαρακτηρίζει οδυνηρή και οικονομικά δυσβάκτακτη την αναβολή για μία βδομάδα της επαναλειτουργίας του λιανικού εμπορίου, ενώ απευθύνει έκκληση προς την Κυβέρνηση να εκπονήσει άμεσα ένα ενιαίο πλάνο επαναλειτουργίας.

Από πλευράς της η ΠΟΒΕΚ υποστηρίζει πως «η αφόρητη πίεση από μεγάλες εμπορικές αναπτύξεις οδήγησε σε άνοιγμα όλων των επιχειρήσεων ταυτόχρονα», ενώ τα μικρά καταστήματα ανέμεναν ότι θα άνοιγαν από την 1η Φεβρουαρίου και σε δεύτερη φάση θα άνοιγαν τα πολυκαταστήματα και τα εμπορικά κέντρα.

Αντιδράσεις υπήρξαν και από τους χώρους εστίασης, με τον Σύνδεσμο Επώνυμων Αλυσίδων Εστίασης Κύπρου (Σ.ΕΠ.Α.Ε.Κ.) να εκφράζει την πλήρη απογοήτευσή του για τα μέτρα επανεκκίνησης, τονίζοντας πως ο κλάδος τους δεν αναφέρθηκε καν στις δηλώσεις του Υπουργού, με αποτέλεσμα οι χιλιάδες των εργαζομένων τους να παραμένουν «στο σκοτάδι της αβεβαιότητας». Ο Σύνδεσμος καλεί τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσουν άμεσα με τον σχεδιασμό ενός νέου οδικού χάρτη με χρονοδιάγραμμα στον οποίο απαιτεί να περιλαμβάνεται και η άμεση επανεκκίνηση της εστίασης.

Στο μεταξύ, εκτός χαλαρώσεων και από τις δύο φάσεις έμειναν και τα γυμναστήρια, με τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πτυχιούχων Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού να εκπέμπει sos για την βιωσιμότητα των εργαζομένων στο χώρο του αθλητισμού, αλλά και για τους πολίτες που χρειάζονται τη γυμναστική λόγω παθήσεων. Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΥΠΕΦΑΑ, Αντώνης Αλεξόπουλος, μιλώντας στο Sigmalive, χαρακτήρισε παράλογες τις αποφάσεις, καθώς κλάδοι όπως η δερματοστιξία, αισθητικοί και κομμωτές, επιστρέφουν στην εργασία τους ενώ έχουν άμεση επαφή με τους πελάτες τους.

Αγανάκτησαν οι καλλιτέχνες

Περαιτέρω, έντονη αγανάκτηση για τη μη επαναλειτουργία των θεάτρων και των υπόλοιπων χώρων Πολιτισμού εξέφρασαν η Ένωση Ηθοποιών Κύπρου και της Κλαδικής Καλλιτεχνών Θεάτρου ΣΗΔΗΚΕΚ ΠΕΟ, υπογραμμίζοντας πως ο Πολιτισμός και οι άνθρωποί του είναι αυτοί που έχουν δεχτεί το μεγαλύτερο πλήγμα από την πρώτη στιγμή της πανδημίας, με ελάχιστα κονδύλια και στήριξη από το κράτος. «Το αύριο των παιδιών σας και της Πολιτείας σάς κοιτάει στα μάτια και απαιτεί τη στήριξή σας. Μην κατεβάζετε τους διακόπτες στον Πολιτισμο», ανέφεραν χαρακτηριστικά, καλώντας τους αρμόδιους να επανεξετάσουν τα δεδομένα και να επιτρέψουν την άμεση επαναφορά της λειτουργίας όλων των χώρων θεάτρου και Πολιτισμού. Αξίζει να αναφερθεί πως, μετά τις αντιδράσεις, ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού, Πρόδρομος Προδρόμου, δήλωσε πως την ερχόμενη εβδομάδα θα τεθούν ενώπιον του Υπουργικού μία δέσμη μέτρων, ώστε να δοθεί πρόσθετη εισοδηματική ενίσχυση στους εργαζομένους, και ταυτόχρονα τους φορείς και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα του Πολιτισμού, έτσι που να διατηρηθούν σε ετοιμότητα για την επαναδραστηριοποίηση.

Σηκώνουν μανίκια οι δικηγόροι

Την ίδια ώρα, στη Δικαιοσύνη προσφεύγουν δικηγόροι σε σχέση με τα διατάγματα περί Λοιμοκάθαρσης που καθορίζουν ως ανώτατο όριο υπαλλήλων σε γραφεία, πρώτα το 15% και τώρα το 25% του προσωπικού. Συγκεκριμένα, ετοιμάζουν προσφυγές στο Ανώτατο αλλά και αγωγές σε Επαρχιακά Δικαστήρια, οι οποίες θα στρέφονται κατά του Υπουργού Υγείας και των διαταγμάτων που εξέδωσε καθώς τα θεωρούν αντισυνταγματικά. Τα δύο άρθρα του Συντάγματος με τα οποία συγκρούονται τα διατάγματα του Υπουργού Υγείας αναφέρονται σε απρόσκοπτη επαφή δικηγόρου – πελάτη για συζήτηση της υπόθεσής του. Με τις αγωγές θα ζητούνται δύο θεραπείες: αποζημιώσεις για παραβίαση συνταγματικού δικαιώματος και κήρυξη παράνομου και αντισυνταγματικού του υπουργικού διατάγματος. Ανάλογη θεραπεία θα ζητείται και με προσφυγές που ενδεχομένως να καταχωριστούν στο Ανώτατο Δικαστήριο, δηλαδή κήρυξη ως παράνομου του διατάγματος που θέτει περιορισμούς στην ύπαρξη προσώπων σε δικηγορικά γραφεία.

Η απάντηση του Υπουργού

Ο Υπουργός Υγείας, Κωνσταντίνος Ιωάννου, μιλώντας την Πέμπτη το βράδυ στο ΣΙΓΜΑ, απαντώντας στις ανησυχίες που εκφράστηκαν για το πλάνο χαλάρωσης, είπε πως υπάρχει η αρμόδια τεχνική επιτροπή που αποτελείται από τα συναρμόδια υπουργεία και η οποία αποφασίζει τα μέτρα, ενώ τόνισε ότι υπάρχει πλάνο για την αποκλιμάκωση. Εξήγησε πως υπάρχουν τέσσερεις δείκτες που θα κρίνουν την αποκλιμάκωση ή πιθανόν κλιμάκωση των μέτρων αν χειροτερεύσουν τα δεδομένα. «Δεν είναι μόνον ο δείκτης θετικότητας ο οποίος καταγράφει μία σημαντική μείωση (είναι γύρω στο 1%), είναι η πληρότητα στις εντατικές, είναι ο δείκτης R και η αθροιστική επίπτωση των τελευταίων 14 ημερών, που δείχνει ότι υπάρχει υψηλό ιικό φορτίο», πρόσθεσε. Άρα, συμπλήρωσε, πρέπει να πάμε αργά, σταθερά και στοχευμένα με την αποκλιμάκωση. «Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Το τι αποφασίζεται από την τεχνική επιτροπή βασίζεται σε ένα πλάνο που έχει να κάνει με την επικινδυνότητα και το ουσιαστικό είναι να περιορίσουμε τις συναθροίσεις και τις επαφές του κόσμου. Γι’ αυτό παρέμειναν οι περιορισμοί σε δραστηριότητες οι οποίες αυξάνουν τις στενές επαφές, όπως για παράδειγμα χώροι εστίασης ή τα θέατρα», είπε. Σε παρατήρηση ότι ο Πολιτισμός είναι γονατισμένος, ο Υπουργός τόνισε πως όλες οι επιχειρήσεις είναι γονατισμένες, δυστυχώς, κι αυτό υπάρχει σε όλες τις χώρες. «Ο μόνος τρόπος να βγούμε πιο γρήγορα από αυτό είναι να πάμε προσεκτικά και παράλληλα με το φιλόδοξο πλάνο που έχουμε του ελέγχου των εργαζομένων με τα rapid tests αλλά και με την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης, να μπορέσουμε να κρατήσουμε σε χαμηλά επίπεδα των αριθμό των κρουσμάτων και κατ’ επέκτασιν τις νοσηλείες στα δημόσια νοσηλευτήρια», συνέχισε. Τέλος, ο Υπουργός διέψευσε τα περί πιέσεων από συγκεκριμένους, ώστε να ανοίξουν οι επιχειρήσεις τους. «Τα μέτρα αυτά», τόνισε, «τα παίρνουμε για να προστατεύσουμε τη δημόσια υγεία και πρόκειται για μία δέσμη μέτρων που υιοθετούνται σε όλες τις χώρες».

Τα επόμενα βήματα χαλάρωσης

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Σ», στο επόμενο στάδιο της αποκλιμάκωσης ενδέχεται να εμπίπτει η επαναλειτουργία των χώρων εστίασης, ενώ παράλληλα θα επέλθουν χαλαρώσεις στους περιορισμούς των μετακινήσεων. Το πλάνο που έχει καταρτιστεί από την αρμόδια τεχνική επιτροπή περιλαμβάνει άλλες δύο φάσεις, με την πρώτη να τίθεται σε εφαρμογή στα μέσα του μήνα και τη δεύτερη και τελευταία στις αρχές Μαρτίου. Τονίζεται πως το εν λόγω πλάνο δεν έχει εγκριθεί από το Υπουργικό και δεν θεωρείται οριστικό, καθώς εάν δεν το επιτρέψουν οι επιδημιολογικές συνθήκες ίσως να μην εφαρμοστεί ως έχει και ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές.

Άλλωστε, όπως εξήγησε στη «Σ» ο Καθηγητής Πέτρος Καραγιάννης, ο οποίος αρχικά τόνισε πως οι επιδημιολόγοι δεν γνωρίζουν ποιες εισηγήσεις τους υιοθετήθηκαν τελικά από την Κυβέρνηση για την περαιτέρω αποκλιμάκωση, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που δεν επέτρεψαν στην Κυβέρνηση να ανακοινώσει το πλήρες πλάνο αποκλιμάκωσης, όπως έγινε για παράδειγμα τον περασμένο Μάιο μετά το πρώτο lockdown. «Μερικοί εξ αυτών είναι πως οι αριθμοί των κρουσμάτων είναι ακόμη υψηλοί, τώρα έχουμε και τις μεταλλάξεις του ιού, ενώ παίζει ρόλο και η θερμοκρασία, καθώς αυτήν τη φορά έχουμε χειμώνα και οι συναθροίσεις γίνονται σε εσωτερικούς χώρους, όπου υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος αποκλιμάκωσης. Οπότε τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο», κατέληξε.