Στηρίξτε την ποιοτική δημοσιογραφία

Κρίση πείνας: Πώς η καινοτομία μπορεί να αντιμετωπίσει την επισιτιστική ανασφάλεια

Η δημοσίευση του Παγκόσμιου Δείκτη Ασφάλειας Τροφίμων του 2021 και η πρόταση για ένα ρυθμιστικό περιβάλλον που θα αγκαλιάζει την καινοτομία ως το βασικό μοχλό της γεωργικής ανθεκτικότητας.

Μετά την κυκλοφορία του Παγκόσμιου Δείκτη Ασφάλειας Τροφίμων (Global Food Security Index – GFSI) του 2021, ο Igor Teslenko, Πρόεδρος του Corteva Agriscinece Ευρώπης, αναφέρει στο «Politico» (12/10/221), ότι χρειάζεται ένα ρυθμιστικό περιβάλλον που θα αγκαλιάζει την καινοτομία ως το βασικό μοχλό της γεωργικής ανθεκτικότητας.

Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν ασκήσει μια άνευ προηγουμένου πίεση στα παγκόσμια οικονομικά και διατροφικά συστήματα, με αποτέλεσμα πολλοί να υποφέρουν από χρόνιο υποσιτισμό και οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, αναφέρει το GFSI 2021 του περιοδικού «Economist».

Αυτή η μελέτη, η οποία χρηματοδοτείται από την Corteva Agriscience, και που είναι η δέκατη χρονιά η οποία δημοσιεύεται, είναι ένα σημαντικό εργαλείο που θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που οδηγούν σε μια επίμονη παγκόσμια επισιτιστική ανασφάλεια, στον εντοπισμό τρωτών σημείων και στην διασφάλιση του συνεχούς εφοδιασμού τροφίμων και πόρων, όσο αυτό είναι δυνατόν.

Το GFSI μετρά το πόσο προσιτές είναι οι τιμές, τη διαθεσιμότητά τους, την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων, παράλληλα με τους φυσικούς πόρους και την ανθεκτικότητα σε 113 χώρες παγκοσμίως. Ο φετινός δείκτης διερευνά επίσης το τι μάθαμε τη τελευταία δεκαετία για την παγκόσμια, εθνική και περιφερειακή επισιτιστική ασφάλεια και το τι σημαίνει αυτό για την καταπολέμηση της πείνας και του υποσιτισμού.

Σύμφωνα με τον Teslenko, η Ευρώπη συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων παραγωγών παγκοσμίως σχετικά με την επισιτιστική ασφάλεια, με καλές επιδόσεις στις κατηγορίες της προσιτότητας των τιμών, στους φυσικούς πόρους, στην ανθεκτικότητα και στην διαθεσιμότητα που αποτελούν και τους πιο αδύναμους πυλώνες.

2021-10economist.png

Ο αντίκτυπος του κορωνοϊού

Ο φετινός περιφερειακός δείκτης εστιάζει στον αντίκτυπο που είχε ο κορωνοϊός, στην κλιματική αλλαγή, στην τεχνολογία και στην καινοτομία, ενώ παρέχει μια πιο βαθιά εικόνα για τη συγκεκριμένη κατάσταση σε πολλές χώρες όπου εστιάζει, όπως Γαλλία, Γερμανίοα, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Πολωνία, Ρουμανία, Ρωσία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ουκρανία και Τουρκία.

Ο GFSI μετά επίσης την ανισότητα των φύλων για δεύτερο χρόνο, αντικατοπτρίζοντας έτσι τη σημασία της ενδυνάμωσης των γυναικών ως μέρος της κίνησης για μια πιο βιώσιμη γεωργία, αναφέρει ο Teslenko και προσθέτει: «Εμείς στην Corteva δεσμευόμαστε για την ενίσχυση της ισότητας των φύλων στη γεωργία. Η ενδυνάμωση των γυναικών αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής μας για τη βιωσιμότητα για το 2030, με ευρωπαϊκά έργα όπως το TalentA για γυναίκες της υπαίθρου που βοηθούν να γίνει αυτό το όραμα πραγματικότητα».

Καινοτομία που θα ενισχύσει την επισιτιστική ασφάλεια

Η πανδημία του Covid-19 μαζί με τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από τη κλιματική αλλαγή αναδεικνύουν την ανάγκη να κάνουν τις ευρωπαϊκες εφοδιαστικές αλυσίδες τροφίμων και τα συστήματα εφοδιασμού. Ενώ ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος της πανδημίας μένει απομένει να φανεί, είναι σαφές ότι πρέπει να υιοθετήσουμε την καινοτομία σε ολόκληρο το σύστημα τροφίμων για να διαχειριστούμε αποτελεσματική τη γεωργική αστάθεια.

Πράγματι, συνεχίζει ο Teslenko, η μελέτη του 2021, αναφέρει ότι επιπλέον δημόσιες επενδύσεις μπορούν να βοηθήσουν την Ευρώπη να βελτιστοποιήσει τις δυνατότητες ανάπτυξής της όσον αφορά την γεωργική τεχνολογία και καινοτομία. Ωστόσο, δείχνει επίσης ότι παρά την πρόοδο στην επέδνυση και σε έξυπνες -ως προς το κλίμα- γεωργικές πρακτικές, οι δημόσιες δαπάνες στη γεωργική έρευνα και ανάπτυξη επιδεινώθηκε σε 17 από τις 16 χώρες του δείκτη. Αυτή η μείωση στη γεωργική έρευνα και ανάπτυξη είναι ένα σαφές σημάδι ότι η καινοτομία απομακρύνεται από την Ευρώπη.

Οι αγρότες χάνουν τα εργαλεία που χρειάζονται για να γίνουν πιο ανθεκτικοί σε μια εποχή που η κλιματική αλλαγή καθιστά την πρόσβαση στην καινοτομία πιο σημαντική από ποτέ. Χρειάζεται επειγόντως, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, πολιτική βούληση από τους φορείς λήψεων αποφάσεων της περιοχής για να αντιστραφεί αυτή η τάση και να διευκολυνθεί ένα ρυθμιστικό περιβάλλον που θα ενθαρρύνει την έρευνα και την ανάπτυξη και θα αντισταθμίζει τη μεταβλητότητα της κλιματικής αλλαγής στην παραγωγή τροφίμων.

Picture1-Corteva.png

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι μεταξύ του 2020 και του 2021, 17 από τις 26 χώρες παρουσίασαν μια υποτίμηση στη συνολική βαθμολογία του περιβάλλοντος επισιτιστικής ασφάλειας (food security environment score). Διαπιστώθηκε ότι σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι οικονομικοί στρεσογόνοι παράγοντες επιδεινώθηκαν από τον Covid-19 και έχουν διαταράξει τις εθνικές οικονομίες και τις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων, μειώνοντας την προσιτή τιμή και τη διαθεσιμότητα τροφίμων στη περιοχή.

Σε ορισμένες χώρες, τα ισχυρά δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας μετρίασαν την προβλεπόμενη αύξηση της επισιτιστικής ανασφάλειας, ενώ σε άλλες, η απουσία τέτοιας κοινωνικής προστασίας είχε ως αποτέλεσμα μεγαλύτερες αρνητικές επιπτώσεις στη διαθεσιμότητα τροφίμων και τη προσιτότητα των τιμών.

Ανησυχητική εξάρτηση από τις εισαγωγές

Η πανδημία έχει προκαλέσει αναστάτωση στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, με αρνητικό αντίκτυπο στην προσιτότητα των τιμών των τροφίμων και στη διαθεσιμότητά τους, σημειώνει ο Teslenko. Αυτό έρχεται να συνδυαστεί με τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής, η οποία συνεχίζει να καταστρέφει τα συστήματα διατροφής μας. «Είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε τους ηγέτες να ενισχύουν τη πολιτική τους δέσμευση για προσαρμογή των αγροδιατροφικών συστημάτων στο μεταβαλλόμενο κλίμα, διασφαλίζοντας τη συνεχή σταθερότητα και βιωσιμότητα των περιφερειακών και εθνικών συστημάτων τροφίμων», υπογραμμίζει.

Οι αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα αγροδιατροφικά συστήματα στην Ευρώπη γίνονται αισθητές σε όλη την περιοχή. Οι καύσωνες και άλλες ακραίες καρικές συνθήκες έχουν προκαλέσει οικονομικές απώλειες για τους αγρότες και τον αγροτικό τομέα της Ευρώπης, ενώ 14 χώρες ανέφεραν αύξηση της αστάθειας της αγροτικής παραγωγής από το 2012.

Πολλές ευρωπαϊκές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των πυκνοκατοικημένων χωρών όπως Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία και Οπλλανδία, εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από τις εισαγωγές τροφίμων. Η έκθεση του GFSI προειδοποιεί ότι αυτή η ανησυχητική τάση θα μπορούσε να οδηγήσει τις χώρες που βασίζονται στις εισαγωγές να γίνουν πιο ευάλωτες στην έλλειψη τροφίμων καθώς οι μεγάλοι εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων θα περιορίζουν τις εισαγωγές για να θρέψουν τους δικούς τους πληθυσμούς.

Ο Teslenko αναφέρει ότι εναπόκειται σε όλους μας να διασφαλίσουν ότι οι αγρότες θα έχουν πρόσβαση στην τεχνολογία που χρειάζονται για να παράγουν άφθονα αποθέματα τροφίμων για τους πολίτες και να συνεχίζουν να καλλιεργούν αυτά που έχουν σημασία και για τώρα αλλά και για τις επόμενες γενεές.

Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ για το 2030

Με λιγότερο από μια δεκαετία να έχει απομείνει μέχρι την επίτευξη του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (UN Sustainable Development Goal) για εξάλειψη της παγκόσμιας πείνας ως το 2030, η έκθεση μελετά την πρόοδο που έχει γίνει προς αυτή τη κατεύθυνση.

Αντί να σημειώνεται πρόοδος προς τη μηδενική πείνα, ο κόσμος βρίσκεται τώρα σε επίπεδα πείνας που έχουν να παρατηρηθούν από το 2005-2007. Δυστυχώς, ο τερματισμός της παγκόσμιας πείνας στα επόμενα 10 χρόνια πιθανόν να μην είναι εφικτός. Πρέπει όμως να διδαχθούμε από αυτά τα δεδομένα και να κάνουμε τολμηρές ενέργειες για να κάνουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πρόοδο προς το στόχο. Κανένας δρώντας από μόνος του δεν μπορεί να επιλύσει τη κρίση. Πρέπει να συνεργαστούμε μαζί για να αντιμετωπίσουμε κατά μέτωπο τις προκαλήσεις που αποκαλύπτει ο δείκτης, αγκαλλιάζοντας την καινοτομία, επενδύοντας την έρευνα και την ανάπτυξη και δημιουργώντας ένας ασφαλέστερο παγκόσμιο σύστημα τροφίμων που μπορεί να αντέξει καλύτερα τους κραδασμούς από ένα ασταθές και μεταβαλλόμενο κλίμα, καταλήγει ο Teslenko.

Υποστηρίξτε τη