Στηρίξτε την ποιοτική δημοσιογραφία

Bιβλίο – Αποκαλυπτήρια των Τουρκικών Μυστικών Υπηρεσιών

Συνέντευξη Κώστα Πικραμένου στη "Σημερινή"

Αποκλειστική συνέντευξη στη «Σημερινή» παραχώρησε ο Κώστας Πικραμένος, Διευθυντής Ερευνών της CP Consulting και συγγραφέας του βιβλίου-έρευνα «ΜΙΤ Η φωλιά του Τουρκικού Παρακράτους» (εκδόσεις Ινφογνώμων). Πρόκειται για το μοναδικό βιβλίο στην παγκόσμια βιβλιογραφία για τη σύγχρονη ΜΙΤ που ήδη κυκλοφορεί με μεγάλη επιτυχία στη Γαλλία. Τη συγγραφή του βιβλίου έχει επιμεληθεί από κοινού με τον γεωπολιτικό αναλυτή Σάββα Καλεντερίδη.

Τι είναι η ΜΙΤ και ποιο είναι το εύρος δράσης της;

Η ΜΙΤ είναι η Τουρκική Υπηρεσία Πληροφοριών. Ιδρύθηκε το 1965 και διαδέχθηκε την MEH, που είχε συγκροτηθεί το 1926 με απόφαση του Γενικού Επιτελείου κατόπιν εντολής του Μουσταφά Κεμάλ. Μέχρι το τέλος του Ψυχρού πολέμου, η MIT ενεπλάκη κυρίως στον αγώνα κατά του Κομμουνισμού και σε επιχειρήσεις αντικατασκοπίας (ΚGB, Boυλγαρική Μυστική Υπηρεσία κ.λπ).

Οι κατασταλτικές επιχειρήσεις ενάντια στο PKK (μετά το 1978), οι επιχειρήσεις εναντίον των στελεχών της αρμενικής τρομοκρατικής οργάνωσης ASALA (στη δεκαετία του 1980) και η παρακολούθηση αριστερών - κυρίως Τούρκων και Κούρδων πολιτικών προσφύγων στην Ευρώπη - μετά το πραξικόπημα (του 1980) αποτελούσαν τον πυρήνα της δράσης της MIT στο εξωτερικό. Η μεγαλύτερη “επιτυχία” της θα είναι η σύλληψη - παράδοση του Αμπντουλάχ Οτσαλάν (ιστορικού ηγέτη του ΠΚΚ) στο Ναϊρόμπι της Κένυα το 1999, αν και η επιχειρησιακή εμπλοκή της ΜΙΤ ήταν ελάχιστη.

Η ΜΙΤ του Τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν διαφέρει από εκείνην του Ψυχρού Πολέμου;

Η MIT υπό τη δίοικηση του Χακάν Φιντάν(από το 2010 και μετά) έχει εισέλθει σε μια νέα περίοδο θεσμικών αλλαγών, επενδύσεων σε τεχνικό εξοπλισμό και μαζικής πρόσληψης προσωπικού διαφόρων ειδικοτήτων.

Με βάση το δόγμα Φιντάν, η ΜΙΤ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συλλογή πληροφοριών εξωτερικού και στις ειδικές επιχειρήσεις. Οι πληροφορίες οικονομικού χαρακτήρα, για παράδειγμα, αποτελούν μια εκ των προτεραιότητων της ΜΙΤ προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα και οι εξαγωγές των τουρκικών επιχειρήσεων.

Το 2014, η θεσμική αναδιοργάνωση της MIT βασίστηκε κυρίως στη δομή των ξένων μυστικών υπηρεσιών με κύριο μοντέλο τη CIA. Η καινοτομία της αναδιοργάνωσης εστιάζει στη δημιουργία έξι ανεξάρτητων γενικών διευθύνσεων, με δική τους διοικητική και λειτουργική αυτονομία.

Η MIT σήμερα είναι μια υπηρεσία πληροφοριών εξωτερικού, αντικατασκοπίας, αντιτρομοκρατίας και κρατικής ασφάλειας ταυτόχρονα. Ο τακτικός προϋπολογισμός της φτάνει τα 300 εκ. ευρώ, ενώ άνω των 8000 ατόμων απασχολούνται σε όλους τους κλάδους (είτε επιχειρησιακούς είτε διοικητικής υποστήριξης). Χειρίζεται χιλιάδες πληροφοριοδότες, ειδικά στην Ευρώπη, ενώ διαθέτει τεχνικά μέσα συλλογής πληροφοριών όπως drones ISR καθώς και drones μάχης (UACV). Έχει αναλάβει επίσης τους σταθμούς ακρόασης (Sigint) του τουρκικού Γενικού Επιτελείου από το 2012.

Ποιες είναι οι προτεραιότητες της ΜΙΤ εντός της Τουρκίας;

Προτεραιότητα δίνεται στο Κουρδικό ζήτημα και στον αγώνα κατά του PKK, που αποτελεί και θέμα εθνικής ασφάλειας για την Τουρκία διαχρονικά. Από το 2014 και μετά, η δράση της ΜΙΤ καλύπτει και τον εντοπισμό και ταυτοποίηση μελών ή οπαδών της κοινότητας Φετουλάχ Γκιουλέν (ιμάμης, αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ). Είναι αλήθεια, ότι μετά την απόπειρα πραξικοπήματος (τον Ιούλιο του 2016), ο Ερντογάν φοβήθηκε πολύ και θεωρεί ότι οι Γκιουλενιστές (οπαδοί του Γκιουλέν) δεν θα εγκαταλείψουν την προσπάθειά τους να “ανατρέψουν” το καθεστώς. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που 5 χρόνια μετά την απόπειρα πραξικοπήματος συνεχίζονται οι συλλήψεις Γκιουλενιστών και το κυνήγι μαγισσών στην Τουρκία.

Εντός της Τουρκίας έχουν αναφερθεί δεκάδες εξαφανίσεις Τούρκων πολιτών για πολλούς μήνες, οι οποίοι ξαφνικά επανεμφανίζονται “από το πουθενά” σε αστυνομικά τμήματα για να συλληφθούν με νόμιμο τρόπο. Η MIT παρακολουθεί στενά τα κοινωνικά δίκτυα και σε συνεργασία με την οργάνωση νεολαίας του ΑΚΠ (το κόμμα του Ερντογάν) διατηρεί εκατοντάδες trolls με fake λογαριασμούς προκειμένου να διεξάγει επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και ψυχολογικού πολέμου.

Απ’ εκεί και πέρα η ΜΙΤ ασχολείται και με τη δίωξη μελών ακρο-αριστερών τρομοκρατικών οργανώσεων, καθώς και με τον εντοπισμό πυρήνων της Αλ Κάιντα, ΙSIS κ.λπ.

Ποια είναι η στάση της MIT έναντι ξένων μυστικών υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στο τουρκικό έδαφος; Όπως επισημαίνετε στο βιβλίο σας, η Κωνσταντινούπολη είναι δεύτερο σπίτι για τα στελέχη της Χαμάς και των Αδελφών Μουσουλμάνων γενικότερα.

Οι Ιρανοί, οι Παλαιστίνιοι, οι Πακιστανοί και φυσικά οι Αζέροι μπορούν να επιχειρούν σχετικά χωρίς προβλήματα για τις δικές τους υποθέσεις (ξέπλυμα χρήματος, δολοφονίες ή απαγωγές αντιφρονούντων κ.λπ.). Η Κωνσταντινούπολη σήμερα είναι – μετά τη Γάζα – η δεύτερη πιο σημαντική πόλη για τις επιχειρήσεις της Χαμάς. Για τους Αιγύπτιους Αδελφούς μουσουλμάνους, η Κωνσταντινούπολη είναι το πρώτο κέντρο αντιπολίτευσης στον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αλ Σίσι. Θα δούμε κατά πόσον η προσέγγιση του Ερντογάν με το Κάιρο θα αλλάξει τις ισορροπίες όσον αφορά στους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Μην ξεχνάτε όμως ότι ο Ερντογάν τούς έχει δώσει τουρκική υπηκοότητα και τουρκικά διαβατήρια.

Τα στελέχη της Mossad, της CIA και των μυστικών υπηρεσιών των Αραβικών Εμιράτων παρακολουθούνται πιο στενά από την τουρκική αντικατασκοπία. Στην πραγματικότητα, οι προτεραιότητες της MIT αλλάζουν ανάλογα με την κατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και των ενδιαφερόμενων χωρών.

Η MIT αναπτύσσει έντονη δράση στην Ευρώπη. Σε τι συνίστανται οι επιχειρήσεις των Τούρκων;

Το modus operandi της MIT είναι το ίδιο σε όλη την Ευρώπη. Η τουρκική υπηρεσία χρησιμοποιεί για τη συλλογή πληροφοριών τη μεγάλη δεξαμενή των σχεδόν 5 εκ. Τούρκων που διαβιούν κυρίως στη Δυτική Ευρώπη. Ένα τεράστιο δίκτυο ΜΚΟ, ιδρυμάτων, τουρκο-ισλαμικών ενώσεων, ημικρατικών φορέων έχει τεθεί στη διάθεση της ΜΙΤ.

Ταυτόχρονα oι Τούρκοι ιμάμηδες υπάλληλοι του Diyanet (Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων), που υπηρετούν στα τζαμιά σε όλη την Ευρώπη, ‘‘φακελώνουν’’ - κατόπιν επίσημης κρατικής εντολής - τους πιστούς. Στο κήρυγμά τους, τους ενθαρρύνουν να καταδώσουν τους “προδότες”, όπως χαρακτηρίζουν τους Γκιουλενιστές.

Οι περισσότερες επιχειρήσεις της MIT στην Ευρώπη επικεντρώνονται στη Γερμανία, η οποία φιλοξενεί περίπου 3,5 εκατομμύρια Τούρκους υπηκόους (συμπεριλαμβανομένων οκτακοσίων χιλιάδων Κούρδων). Η Γερμανία αποτελεί το νευραλγικό κέντρο επιχειρήσεων του ΠKK και της κοινότητας Γκιουλέν, όπου δεκάδες χιλιάδες αυτοεξόριστοι έχουν λάβει άσυλο. Η υπόθεση δολοφονίας των τριών Κουρδισσών, στελεχών του ΠΚΚ στο κέντρο του Παρισιού το 2013 φέρει την υπογραφή των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών σύμφωνα με τους Γάλλους εισαγγελείς. Τον Δεκέμβριο του 2020 Αυστριακή πολιτικός κουρδικής καταγωγής πληροφορήθηκε από τις Υπηρεσίες Ασφαλείας της Βιέννης ότι ήταν επίσης στόχος δολοφονίας από τη ΜΙΤ. Το ίδιο συνέβη στο Βέλγιο (το 2017) με ανώτερα στελέχη του ΠΚΚ που διαβιούν στις Βρυξέλλες.

Η MIT δρα σε διάφορα θέατρα πολέμου. Συρία, Ιράκ, Λιβύη… Ποιες είναι οι αποστολές των Τούρκων κατασκόπων στις εν λόγω περιοχές;

Όταν ξεκίνησε ο «εμφύλιος» πόλεμος στη Συρία (τέλη 2011), δημιουργήθηκε μια ειδική ομάδα εργασίας στη MIT (taskforce) για την ανατροπή του Σύρου Προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ και την αντικαταστασή του από μια κυβέρνηση Αδελφών Μουσουλμάνων. Λόγω της αποτυχίας της στρατηγικής της Τουρκίας (για την ανατροπή του Άσαντ) ελήφθη η απόφαση το 2015 να αναδιοργανωθούν οι διάφορες ένοπλες αντικαθεστωτικές ομάδες σε ένα τακτικό στρατό, τον λεγόμενο Ελεύθερο Συριακό Στρατό (FSA).

Η MIT και η SADAT (ιδιωτική εταιρεία consulting που ιδρύθηκε το 2012) συμμετείχαν ενεργά στη στρατολόγηση εθελοντών για τη συγκρότηση του FSA καθώς και στην υλικοτεχνική υποστήριξη αυτών (όπλα, πυρομαχικά, εκπαίδευση). Ταυτόχρονα μέσω της αξιοποίησης ανθρωπιστικών ΜΚΟ, η ΜΙΤ διοχέτευσε πολεμικό υλικό σε τζιχαντιστικές οργανώσεις όπως η Al Nusra. Οι Ρωσικές μυστικές υπηρεσίες είχαν ετοιμάσει έναν πολυσέλιδο φάκελο που περιελάμβανε ακόμη και τις πινακίδες κυκλοφορίας των φορτηγών που μετέφεραν τα πυρομαχικά. Στο βιβλίο «ΜΙΤ Η φωλιά του Τουρκικού Παρακράτους» υπάρχει πληθώρα πληροφοριών για τον βρόμικο πόλεμο της MIT στη Συρία.

Σε συνεργασία με τη Διοίκηση Ειδικών Δυνάμεων (OKK) του Τουρκικού Γενικού Επιτελείου, η ΜΙΤ οργάνωσε πολιτικά και στρατιωτικά τους Τουρκμένους που ζουν κυρίως στην περιοχή του Κιρκούκ και της Μοσούλης. Σήμερα οι Τουρκμένοι του Ιράκ διαθέτουν μια παραστρατιωτική δύναμη οκτώ χιλιάδων ανδρών.

Από το 2016, η ΜΙΤ σε συνεργασία με την τουρκική Πολεμική Αεροπορία εξουδετερώνουν στελέχη της στρατιωτικής πτέρυγας του ΠΚΚ σε Συρία και Βόρειο Ιράκ με χρήση οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών Bayraktar TB2. Βέβαια η ΜΙΤ έχασε και 3 υψηλόβαθμα στελέχη της στο Νότιο Κουρδιστάν. Δύο εξ αυτών απήχθησαν το 2017 στην πόλη Σουλεϊμανίγιε από τις Ειδικές Δυνάμεις του ΠΚΚ, ενώ ο τρίτος δολοφονήθηκε εν ψυχρώ στο Ερμπίλ. Επρόκειτο για τον Σταθμάρχη της ΜΙΤ στο Τουρκικό Προξενείο της κουρδικής πρωτεύουσας.

Τον Δεκέμβριο του 2019 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη (FSA) για θέματα υλικοτεχνικής υποστήριξης και μεταφοράς ισλαμιστών μισθοφόρων στη Λιβύη. Από τις αρχές του 2020, σχεδόν 18.000 στελέχη της MIT με τους διοικητές του λεγόμενου Ελεύθερου Συριακού Στρατού (μισθοφόροι του FSA) έχουν σταλεί στη Λιβύη, από τους οποίους περισσότεροι από 1.500 έχουν σκοτωθεί. Οι μισθοφόροι είχαν υπογράψει συμβόλαιο για $2.000 τον μήνα αλλά, σύμφωνα με καταγγελίες που δημοσιεύθηκαν σε κουρδικά μέσα ενημέρωσης, η ΜΙΤ καθυστερούσε τη μισθοδοσία τους και σε πολλές περιπτώσεις τούς πλήρωνε μόνο το μισό ποσό.

Η δράση της ΜΙΤ σε Κύπρο και Ελλάδα

Ποια είναι η δράση της ΜΙΤ στην Ελλάδα; Κατά καιρούς, δημοσιεύονται ρεπορταζ για συλλογή πληροφοριών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου...

Στο βιβλίο «ΜΙΤ Η φωλιά του Τουρκικού Παρακράτους» υπάρχει ειδικό κεφάλαιο για τη δράση της ΜΙΤ στην Ελλάδα και την Κύπρο την τελευταία δεκαετία.

Οι επιχειρήσεις της ΜΙΤ αφορούν 3 τομείς:

α) Συντήρηση δικτύου πληροφοριοδοτών σε Δυτική Θράκη και μεγάλα αστικά κέντρα όπου διαβιούν μουσουλμανικές κοινότητες.

β) Συλλογή στρατιωτικών πληροφοριών στη ζώνη ευθύνης του Δ’ Σώματος Στρατού (Δυτική Θράκη) και της ΑΣΔΕΝ (νησιά Ανατ. Αιγαίου).

γ) Καταγραφή - παρακολούθηση των Γκιουλενιστών που καταφεύγουν στην Ελλάδα.

Και στους τρεις τομείς, υποθέσεις κατασκοπίας έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Θα πρέπει να μπει επιτελούς στον δημόσιο διάλογο το θέμα ενίσχυσης της ΕΥΠ σε προσωπικό και τεχνικά μέσα κυρίως στον τομέα της αντικατασκοπίας. Διότι το φαινόμενο θα λάβει ακόμη πιο μεγάλες διαστάσεις στο μέλλον.

Στην Κύπρο, πέρα από τη δράση της ΜΙΤ σε επίπεδο συλλογής στρατιωτικών πληροφοριών, παρατηρείται το χρόνιο φαινόμενο χρησιμοποίησης του νησιού ως πεδίου σύγκρουσης ξένων υπηρεσιών πληροφοριών. Η πρόσφατη υπόθεση με τον Αζέρο (με ρωσικό διαβατήριο), που είχε ως αποστολή τη δολοφονία Ισραηλινών επιχειρηματιών στην Κύπρο, είναι μια ακόμη επιβεβαίωση του υπόγειου πολέμου μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Χεζμπολάχ επί κυπριακού εδάφους.

Αρχές Νοεμβρίου θα βρίσκεστε στην Κύπρο για δύο διαλέξεις σχετικά με την ΜΙΤ...

Θέλουμε μαζί με τον Σάββα Καλεντερίδη, που από κοινού έχουμε επιμεληθεί τη συγγραφή του βιβλίου - το οποίο ειρήσθω εν παρόδω είναι ήδη best seller στην Ελλάδα και τη Γαλλία - να παρουσιάσουμε στους Έλληνες της Κύπρου την εικόνα της σύγχρονης Τουρκίας μέσα από την ανάλυση της δράσης της ΜΙΤ. Οι Υπηρεσίες Πληροφοριών αποτελούν την “ψυχή του Κράτους” και η ΜΙΤ είναι το βασικό εργαλείο προβολής ισχύος της Τουρκίας του Ερντογάν.

Ακόμη και μετά την αποχώρησή του από την ενεργό πολιτική ζωή, η δράση της ΜΙΤ δεν πρόκειται να αλλάξει καθώς επιτελεί αποστολή ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια και την οικονομική διπλωματία της Τουρκίας. Οι διαλέξεις μας θα λάβουν χώραν αρχές Νοεμβρίου σε Λάρνακα και Λευκωσία. Θα υπάρξει σχετική ενημέρωση από τους διοργανωτές για τις λεπτομέρειες

Υποστηρίξτε τη