Μια απάντηση στην κ. Ελίνα Σταματίου
Ο φάκελος με τη θανατική ανάκριση Χατζηγιακουμή βρίσκεται στο «σπίτι» του: στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο από το 2012
Ευχαριστώ την κ. Ελίνα Σταματίου για την απάντησή της («Σημερινή», 23.11.2021) στο δικό μου κείμενο («Σημερινή», 15.11.2021).
Οι κύριες αναφορές της κριτικής μου για το βιβλίο της εστιάζονται στα εξής σημεία:
Έγραψε στο βιβλίο της η κ. Σταματίου:
«Μια σημαντική πηγή πληροφοριών για την έρευνα, ήταν τα αρχεία των υποθέσεων των θανάτων των αγωνιστών, τα οποία φυλάσσονται στο Κρατικό Αρχείο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ωστόσο, για διάφορους λόγους, δεν κατέστη δυνατό να βρεθούν φάκελοι και για τα 14 θύματα… Υπήρξε βέβαια και μια περίπτωση, που, ενώ διενεργήθηκε θανατική ανάκριση, ο φάκελος – άγνωστο γιατί – δεν βρέθηκε πουθενά. Πρόκειται για την περίπτωση Σπύρου Χατζηγιακουμή, η υπόθεση του οποίου βρέθηκε να αναφέρεται μόνο σε ένα τηλεγράφημα από τα έγγραφα που αποχαρακτηρίστηκαν το 2013 από το Ηνωμένο Βασίλειο. Το τηλεγράφημα, χρονολογίας 1959, είχε αποδέκτη τον τότε Υπουργό Αποικιών με τη σημείωση «SECRET» και σε αυτό γινόταν μία σύντομη αναφορά των ευρημάτων του θανατικού ανακριτή που διενήργησε την εξέταση».
Έγραψα για ελλείψεις έρευνας και παραπληροφόρηση. Ναι. Η πιο πάνω κατηγορηματική αναφορά στο βιβλίο της σχετικά με την περίπτωση του Σ. Χατζηγιακουμή αποτελεί παραπληροφόρηση και έλλειψη ολοκληρωμένης έρευνας για το θέμα. Τίποτα το «άγνωστο γιατί δεν βρέθηκε πουθενά ο φάκελος της θανατικής ανάκρισης». Επειδή οι σχετικοί φάκελοι με την πολυσέλιδη θανατική ανάκριση και το πόρισμα βρίσκονται στο «σπίτι» τους, στο Λονδίνο. Στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο από το 2012, όταν αποδεσμεύθηκαν ως μέρος των «Migrated Archives». Από τους οποίους έγραψα τόσο το 2012 στη «Σημερινή» παρουσιάζοντας τις αποδεσμεύσεις, όσο και στις 6.5.2018, στη «Σημερινή», με αντίγραφα των εγγράφων στους σχετικούς φακέλους.
Η κ. Σταματίου δεν έκανε έρευνα στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο. Περιορίστηκε κυρίως στα όσα βρήκε στο Κρατικό Αρχείο της ΚΔ και θεώρησε ως δεδομένο ότι μόνο εκείνα υπάρχουν, τα οποία δεν αποτελούν ολοκληρωμένη έρευνα σε σχέση με βρετανικά έγγραφα, γιατί ελάχιστα άφησαν οι αποικιοκράτες φεύγοντας από το νησί.
Έγραψε στην απάντησή της στη «Σημερινή», 23.11.2021:
«Για το ‘‘παραπλανητικό’’ του μοναδικού εγγράφου που ‘‘αποχαρακτηρίστηκε το 2013 από το ΗΒ’’… μην κολάζεστε, κ. Αργυρού, τίποτα παραπλανητικό, απλώς αυτό ήταν το μοναδικό έγγραφο που εντόπισα ψάχνοντας στο Κρατικό Αρχείο τόσο από τους εγχώριους φακέλους, όσο και από τις μικροταινίες που εξασφάλισε το Κρατικό Αρχείο από τη Μ. Βρετανία και που οι πηγές μου ανέφεραν ότι ο εν λόγω φάκελος ανήκει στα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα του 2013. Ενδεχομένως να έχετε δίκιο και ο αποχαρακτηρισμός του να πάει πίσω στο 1980. Το μοναδικό ίσως έγγραφο για το οποίο ενδεχομένως η παραπομπή στο Κρατικό Αρχείο ως πηγή να είναι εσφαλμένη, είναι αυτό της σελ. 37. Σε αυτά τα δύο σημεία θα χαρώ σε μία ενδεχόμενη 2η έκδοση, εφόσον επιβεβαιωθούν οι παρατηρήσεις σας, να προβώ στις αναγκαίες διορθώσεις».
Στη σελίδα 37 του βιβλίου της, όμως, παρουσιάζει το έγγραφο των δικηγόρων του μ. Χατζηγιακουμή (ως από το Κρατικό Αρχείο). Αυτό βρίσκεται σε φάκελο στο Λονδίνο και αποδεσμεύθηκε το 2012. Tο δημοσίευσα στο άρθρο μου στις 6.5.2018. Παραθέτω αμφότερες τις δημοσιεύσεις προσθέτοντας και φωτοτυπία με τις παραπλεύρως σημειώσεις στο εν λόγω έγγραφο που έκοψα στο άρθρο μου στις 6.5.2018. Σύμπτωση, η δημοσίευση στο βιβλίο να ταυτίζεται με την δική μου φωτοτυπία;
Στη δε σελίδα 36 και ενόσω κατηγορηματικά τονίζει ότι «άγνωστο γιατί δεν βρέθηκε πουθενά» δημοσίευσε: «Το πόρισμα του θανατικού ανακριτή (Κρατικό Αρχείο)».
Διαβολική σύμπτωση και αυτή, το εν λόγω «έγγραφο» να ταυτίζεται πλήρως με τη δική μου φωτοτυπία που δημοσίευσα στις 6.5.2018; Και εξηγώ. Λόγω του πολυσέλιδου εγγράφου της ανακριτικής, προτίμησα να δημοσιεύσω δύο αποσπάσματα, την αρχή και το τέλος της απόφασης. Με άλλα λόγια, στα έγγραφα δεν υπάρχει τέτοια φωτοτυπία, όπως στο βιβλίο της κ. Σταματίου. Ήταν δικός μου σχεδιασμός εξ ου και τα είχα σε δύο μέρη. Παραθέτω αμφότερα. Διακρίνονται 5 λέξεις της προηγούμενης παραγράφου που έκοψα. Στο βιβλίο της κ. Σταματίου εμφανίζονται τα δύο μέρη ως ένα μαζί με τις 5 λέξεις στο ενδιάμεσο!
Η παραπομπή στο Κρατικό Αρχείο, ως πηγή, είναι εσφαλμένη τόσο στη σελίδα 37, όσο και 36.
Όσο για τον φάκελο του Γραφείου Αποικιών CO 926/898, δεν χρειάζεται να επικοινωνήσω με το Κρατικό Αρχείο, γιατί τον είδα εκεί πολλές φορές από το 1989/90 που αποδεσμεύθηκε. Η πρώτη το 1990 και η πολύ πρόσφατη το προπερασμένο Σάββατο, 27.11.2021. Δεν περιέχει απολύτως τίποτα, εκτός από το σύντομο ενημερωτικό τηλεγράφημα (που ανέφερα και στις 15.11.2021) προς το Λονδίνο από την αποικιακή κυβέρνηση για τον Χατζηγιακουμή. Και το οποίο, όπως ανέφερε και η ίδια, στην υπόθεση του Χατζηγιακουμή, ήταν το μόνο τηλεγράφημα που βρέθηκε. Το οποίο λανθασμένα, μάλιστα, θεωρήθηκε (και γράφτηκε στο βιβλίο) ότι αποχαρακτηρίστηκε το 2013.
Το γεγονός ότι ανέφερε σε συνεντεύξεις της πως το δημοσίευμα της Daily Mail ήταν που την παρότρυνε να γράψει, δεν δικαιολογεί, ούτε αφαιρεί την έλλειψη ουσιαστικής αναφοράς (credit due) στο βιβλίο της. Ειδικά, όταν η περαιτέρω επικοινωνία της με τους Βρετανούς πρώην στρατιωτικούς ήταν εξαιτίας της δημοσίευσης της βρετανικής εφημερίδας, η οποία πρωτοπαρουσίασε το θέμα σε λεπτομέρειες.
«Ο Major Stourton πέθανε το 2001, όμως άφησε πλήρες αρχείο, τώρα αποδεσμευμένο για πρώτη φορά στην κυριακάτικη Μέιλ».
https://www.dailymail.co.uk/news/article-5669387/Britains-secret-torture-camp-stench-cover-up.html 28.4.2018
Η δική μου κάλυψη του θέματος δεν αφορούσε μόνο τα όσα δημοσιογραφικά κάλυψα από τη βρετανική εφημερίδα (αντιπαρέρχομαι τους ισχυρισμούς του «copy paste»), αλλά, όπως έγραψα, το αποκαλυπτικό της Polly Dunbar μού θύμισε ότι το 2012 τα αποδεσμευμένα έγγραφα είχαν σχετικές αναφορές. Και στις 6.5.2018 έγραψα από γνώση της έρευνάς μου («Σημερινή» και «Ελευθερία» Λονδίνου), έχοντας τις λεπτομέρειες της υπόθεσης και την πολυσέλιδη Ανακριτική (Inquest) και απόφαση, με την υπογραφή του ιατροδικαστή Χρήστου Ιωαννίδη (Coroner), που εκδόθηκε στις 22.10.1959.
http://www.sigmalive.com/simerini/politics/505941/kythrea-1958 6.5.2018
https://www.onisilos.gr/?p=17461 6.5.2018
Ασκούσαν υπέρμετρη βία
http://www.sigmalive.com/simerini/news/local/510672 Φεβρουάριος 2012
Η απόφαση του ιατροδικαστή, 22.10.1959, από το άρθρο μου 6.5.2018.
https://www.onisilos.gr/?p=17461
www.sigmalive.com/simerini/politics/505941/kythrea-1958
Η σελίδα 36 του βιβλίου της κας Σταματίου.
Η επιστολή των δικηγόρων, 20.2.1960, από το άρθρο μου 6.5.2018.
https://www.onisilos.gr/?p=17461
www.sigmalive.com/simerini/politics/505941/kythrea-1958
Η σελίδα 37 του βιβλίο της κας Σταματίου.
Και τώρα η επιστολή των δικηγόρων του Χατζηγιακουμή όπως έχει στον φάκελο. Είναι «σύμπτωση» το αντίγραφο στη σελίδα 37 του βιβλίου της κας Σταματίου να είναι ακριβώς το ίδιο με τη δική μου δημοσίευση;