ART AERI: Κυπριακό χαρτονόμισμα
Τα πρώτα χαρτονομίσματα που κυκλοφόρησαν στην Κύπρο ήταν επί Αγγλοκρατίας και συγκεκριμένα το 1914, λόγω των αυξημένων αναγκών που προέκυψαν εξαιτίας του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Οι πρώτες αξίες ήταν αυτές της λίρας και του πεντόλιρου και τυπώνονταν από το Κυβερνητικό Τυπογραφείο. Εκτυπώθηκαν 18.000 χαρτονομίσματα της μίας λίρας και 3.400 των πέντε λιρών, δηλαδή συνολική αξία £35.000. Λόγω της κακής ποιότητας των χαρτονομισμάτων αυτών, διορίστηκε ο αγγλικός οίκος Thomas De La Rue να τυπώσει νέα χαρτονομίσματα των πέντε και δέκα σελινιών αντίστοιχα, καθώς επίσης και νέα χαρτονομίσματα της μίας λίρας και πέντε λιρών. Τα προηγούμενα χαρτονομίσματα που είχαν τυπωθεί στην Κύπρο ανακλήθηκαν και καταστράφηκαν. Τα χαρτονομίσματα του αγγλικού οίκου χρησιμοποιήθηκαν από το 1914 μέχρι το 1930. Το 1917 κυκλοφόρησε και χαρτονόμισμα των δέκα λιρών του Γεωργίου Ε σε 10.000 χαρτονομίσματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1917 τυπώθηκε και χαρτονόμισμα των εκατό λιρών, αλλά φαίνεται ότι αυτό ουδέποτε κυκλοφόρησε.
Με τον θάνατο του Γεωργίου Ε το 1937 κυκλοφόρησαν νέα χαρτονομίσματα με το πορτρέτο του Γεωργίου ΣΤ. Με την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου κυκλοφόρησαν μικρές αξίες χαρτονομισμάτων, αυτών του ενός, δύο και πέντε σελινιών, το 1939. Λόγω του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου παρατηρήθηκε έλλειψη κυπριακών χαρτονομισμάτων. Για να αναπληρωθεί το κενό το 1942 £250.000 χαρτονομίσματα της μίας και πέντε λιρών της Παλαιστινιακής Αρχής κυκλοφόρησαν στην Κύπρο, κυρίως μεταξύ των στρατοπέδων και του στρατού και όχι στο ευρύ κοινό.
Τον Γεώργιο ΣΤ διαδέχθηκε το 1952 η κόρη του Ελισάβετ Β. Έτσι την 1/6/1955 κυκλοφόρησαν νέα χαρτονομίσματα με διαφορετικές υποδιαιρέσεις και μετάβαση από τις πιάστρες στα μιλς, με αξίες πλέον διακόσια πενήντα μιλς, πεντακόσια μιλς, μίας λίρας και πέντε λιρών. Η έκδοση του 1955 αποτελείτο από 1.500.000 χαρτονομίσματα των διακοσίων πενήντα μιλς, 1.100.000 των πεντακοσίων μιλς, 3.000.000 της λίρας και 1.200.000 του πεντολίρου. Εκτός από το νέο πορτρέτο της Βασίλισσας, υπήρχαν απαραιτήτως και οι δύο λέοντες στο πίσω μέρος των χαρτονομισμάτων, σύμβολο της αποικιοκρατικής Κύπρου.
Στις 16 Αυγούστου 1960 η Κύπρος έγινε ανεξάρτητο κυρίαρχο Κράτος και νέα χαρτονομίσματα με τέσσερεις αξίες διακοσίων πενήντα, πεντακοσίων, μίας και πέντε λιρών κυκλοφόρησαν με ημερομηνία 1/12/1961 στις 15 Αυγούστου 1962 από την Κυπριακή Δημοκρατία. Την 1/12/1964 κυκλοφόρησαν τα ίδια χαρτονομίσματα των διακοσίων πενήντα και πεντακοσίων μιλς, αλλά η εκδίδουσα Αρχή δεν ήταν πλέον η Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, με την υπογραφή του Διοικητή της Τράπεζας. Η ολοκλήρωση της αλλαγής όλων των χαρτονομισμάτων συμπληρώθηκε το 1966, όταν κυκλοφόρησαν και τα νέα χαρτονομίσματα της μίας λίρας και πέντε λιρών, με εκδίδουσα Αρχή πλέον την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Με την κατάργηση το 2008 των κυπριακών χαρτονομισμάτων και αντικατάστασή τους από το ευρώ κάποια από αυτά αποτελούν σήμερα συλλεκτικές σπανιότητες.
Για περισσότερες πληροφορίες αποταθείτε στο www.artaeri.com.
Μακαρίου 71, Λ/σία
