Ο δρόμος για την Κύπρο τού αύριο

Για ιστορικούς λόγους, καθυστερήσαμε ή χάσαμε παντελώς τις τρεις βιομηχανικές επαναστάσεις της ανθρωπότητας. Θα αφήσουμε να χαθεί και η τέταρτη; Ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι, ένας από τους σημαντικότερους διανοούμενους της εποχής μας, ήταν ξεκάθαρος στην ανάλυσή του, μιλώντας πέρσι στην Αθήνα: «Η Ιστορία δεν θα χαριστεί σε κανέναν. Όποιος μείνει πίσω, δεν θα μπορέσει να παραπονεθεί. Δεν μπορείς να πεις, περίμενε, πάτα φρένο, πάμε πολύ γρήγορα για μένα».

Χρειαζόμαστε, χθες, όσους περισσότερους ανθρώπους της τεχνολογίας μπορούμε να έχουμε στη χώρα. Χρειαζόμαστε να «χτίσουμε» τη δική μας Σίλικον Βάλεϊ. Το ερώτημα δεν είναι αν θέλουμε η Κύπρος να αποκτήσει τη δική της Σίλικον Βάλεϊ, δηλαδή τη δική της περιοχή, η οποία θα συγκεντρώνει υψηλής τεχνολογίας εταιρείες, που να αποτελούν οδηγούς των εξελίξεων στους τομείς τους, απασχολώντας ειδικευμένο εργατικό δυναμικό απ’ όλον τον κόσμο, αλλά τι θα γίνει αν δεν αποκτήσει μία; Έστω και μία στα κυπριακά μεγέθη.

Τι θα εμπορευόμαστε σε έναν ψηφιακό κόσμο, όπου σημασία έχει να αναλύεις τα μεγάλα δεδομένα (big data) σε πραγματικό χρόνο, αν δεν μπορούμε να έχουμε εταιρείες του κλάδου που ασχολούνται με δεδομένα; Σε ποιον αιώνα θα είμαστε εμείς, όταν αλλού τα όρια ανάμεσα στο φυσικό, το ψηφιακό και το βιολογικό, θα έχουν καταστεί δυσδιάκριτα; Θα είμαστε και πάλι το άγονο νησί που άφησαν οι Οθωμανοί στα χέρια των Βρετανών ή θα αναζητήσουμε τον δικό μας χώρο στις τεχνολογίες, τη ρομποτική, την τεχνητή νοημοσύνη, τη γενετική, τη βιοτεχνολογία, τη νανοτεχνολογία και την τρισδιάστατη εκτύπωση;

Δεν υπάρχει μέση οδός σε αυτά. Ή προχωράμε να προσελκύσουμε εταιρείες και εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό απ’ όλον τον κόσμο στη χώρα μας ή μένουμε για πάντα πίσω. Είτε δίνουμε πραγματικά κίνητρα σε τεχνολογικές εταιρείες να εγκατασταθούν και να μεγαλουργήσουν στη χώρα ή μένουμε χωρίς προϊόν με ζήτηση στην παγκόσμια οικονομία. Η φορολογική πολιτική και η μεταναστευτική πολιτική θα πρέπει να θέσουν στην προτεραιότητά τους όλους τους τομείς της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Οι εργαζόμενοι στις επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να διευκολυνθούν να έρθουν ή να παραμείνουν στην Κύπρο, χωρίς να κοιτάζουν συνεχώς εκτός ή αλλού. Με άλλα λόγια, η χώρα μας θα πρέπει να γίνει πραγματικά ένα φιλόξενο μέρος για τη νέα οικονομία.

Το «one stop shop» που εφαρμόζει η Κύπρος για τις μεγάλες επενδύσεις θα πρέπει να προσαρμοστεί και στα μέτρα και τις ανάγκες του εξειδικευμένου προσωπικού και του ταλέντου που χρειάζεται να προσελκύσουν οι τεχνολογικές εταιρείες στη χώρα. Θα πρέπει, με συνοπτικές διαδικασίες, οι εργαζόμενοι αυτοί να μπορούν να εγκατασταθούν στη χώρα μας για να μας βοηθήσουν να συγχρονίσουμε τον βηματισμό μας με τις περιοχές του πλανήτη που καινοτομούν και πλουτίζουν πουλώντας γνώση.

Σε διαφορετική περίπτωση, είμαστε καταδικασμένοι να χάσουμε και αυτήν τη βιομηχανική επανάσταση. Με τη διαφορά, πως δεν θα μπορούμε να επικαλεστούμε τα ελαφρυντικά που είχαμε στην πρώτη βιομηχανική, που τότε ήμασταν κάτω από οθωμανικό ζυγό, ούτε και τις αποικιακές πολιτικές της Μεγάλης Βρετανίας, που μας έφεραν με καθυστέρηση τη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση. Τώρα, είναι μια πραγματική ευκαιρία για μας να καλύψουμε το χαμένο έδαφος των προηγούμενων αιώνων και να οδηγήσουμε την οικονομία της χώρας στον 21ον αιώνα.