Η έννοια του Λαϊκισμού

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε η παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας «Η έννοια του "λαϊκισμού" στον λόγο των ειδικών, δημοσιογράφων και πολιτικών: Επιπτώσεις, Προκλήσεις, Αναστοχασμοί» που διενήργησε ο μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Γιώργος Βενιζέλος.

Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Ευρωβουλευτής της Πολιτικής Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, κ. Δημήτρης Παπαδάκης, στην αίθουσα εκδηλώσεων στο Σπίτι της ΕΕ στη Λευκωσία, την περασμένη Παρασκευή 27 Μαΐου 2022.

Λίγα λόγια για την έρευνα

Ο όρος «λαϊκισμός» έχει αναμφισβήτητα λάβει κεντρική θέση στη δημόσια συζήτηση από την κρίση του 2008 και έπειτα. Σωρεία πολιτικών φαινομένων, κομμάτων και κινημάτων – από τον αντιδραστικό Donald Trump και το δημοψήφισμα για το BREXIT (στα δεξιά) μέχρι και προοδευτικά-δημοκρατικά κόμματα και ηγεσίες όπως οι PODEMOS και ο Jeremy Corbyn (στα αριστερά) – έχουν κατονομαστεί ως «λαϊκιστικά». Η έρευνα στοχεύει στην ανάδειξη των τρόπων με τους οποίους πολιτικοί, δημοσιογράφοι, αναλυτές και ειδικοί, χρησιμοποιούν τον όρο «λαϊκισμός». Ως είθισται, στην έννοια «λαϊκισμός» προσδίδεται μια αρνητική χροιά. Η χρήση του όρου αποσκοπεί πολλές φορές στην απονομιμοποίηση πολιτικών αντιπάλων οι οποίοι, εμμέσως πλην σαφώς, χαρακτηρίζονται ως «δημαγωγοί», «ψεύτες» και «λαοπλάνοι», «αυταρχικοί», «αμφιβόλου ποιότητας» αλλά πάνω απ’ όλα «επικίνδυνοί για τη δημοκρατία». Ποιες είναι όμως οι επιπτώσεις αυτής της ευρείας και άκριτης χρήσης της έννοιας «λαϊκισμός»;

Η παρουσίαση της έρευνας επικεντρώθηκε σε διάφορες χρονικές συγκυρίες κατά την τελευταία δεκαετία, όπως αυτές της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας και εστίασε σε διάφορα παραδείγματα στον δημόσιο λόγο, τόσο σε διεθνές όσο και σε εγχώριο -Κυπριακό- επίπεδο.

Σύμφωνα με την έρευνα αναδείχθηκε ότι ο αντιλαϊκισμός – ως κυρίαρχος τρόπος αναφοράς προς τον λαϊκισμό, που έχει ως αποτέλεσμα την αρνητική μυθοποίηση του φαινομένου – φέρνει στην επιφάνεια μια σειρά από προκλήσεις. «Από τη μία, ξενοφοβικά και αντιδημοκρατικά κινήματα και κόμματα, όπως αυτά της Marine Le Pen, του ΕΛΑΜ, του Matteo Salvini και του Orbán, βαφτίζονται ως «λαϊκιστικά»· όρος που λειτουργεί ευφημιστικά, αφού καλύπτει την πραγματική τους φύση. Από την άλλη, η υπέρμετρη έμφαση στην, και η υπερβολική χρήση της έννοιας «λαϊκισμός», αποσπά την προσοχή από κεντρικά, πολιτικά και οικονομικά ζητήματα της εποχής μας. Λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τον ρόλο των γλωσσικών παιγνίων στην πολιτική, η έρευνα παραθέτει μερικές προτάσεις για νηφάλια και (αυτό)κριτική στάση ως προς το θέμα του λαϊκισμού στις σύγχρονες δημοκρατίες, χρήσιμες για άτομα με επιρροή στον δημόσιο λόγο όπως αναλυτές, δημοσιογράφους και πολιτικούς» ανέφερε ο κύριος Βενιζέλος.

Ποιος είναι ο ερευνητής

Ο Γιώργος Βενιζέλος είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου στις Πολιτικές Επιστήμες από την Scuola Normale Superiore στην Φλωρεντία, μεταπτυχιακού τίτλου στις Διεθνείς Σπουδές από το Goldsmiths College, του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και προπτυχιακού τίτλου στις Πολιτικές Επιστήμες από το Πανεπιστήμιο του Έσσεξ. Η έρευνα του εστιάζει, μεταξύ άλλων, στον λαϊκισμό στην εξουσία, τον αντιλαϊκισμό και τα κοινωνικά κινήματα.

Λήφθηκαν όλα τα μέτρα κατά του κορωνοϊού

Λόγω αυξημένων μέτρων ασφαλείας στο Σπίτι της ΕΕ, οι καλεσμένοι προσήλθαν μερικά λεπτά πριν την προγραμματισμένη ώρα έναρξης και είχαν μαζί τους την ταυτότητά τους, για ταυτοποίηση με τη λίστα συμμετεχόντων.