Ορφανά έργα

Πνευματική ιδιοκτησία ή πνευματικά δικαιώματα ή αλλιώς copyrights ονομάζονται τα αποκλειστικά δικαιώματα των πνευματικών δημιουργών στο έργο τους και η οποιαδήποτε παραβίασή τους αποτελεί σοβαρό πλήγμα στη δημοκρατία, τους νόμους και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τα πνευματικά δικαιώματα παραχωρούνται από τον νόμο για ορισμένο χρόνο για να απαγορεύσουν σε τρίτους τη χρήση των έργων χωρίς την άδεια του δημιουργού.

Όπως είναι γνωστό, το πνευματικό δικαίωμα υφίσταται σε έργα λογοτεχνίας και τέχνης, όπως βιβλία, θέατρο, ζωγραφική, γλυπτική, φωτογραφία, αρχιτεκτονική αλλά και άλλες δημιουργίες όπως λογισμικό ή βάσεις δεδομένων (databases). Περιλαμβάνει το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού δεσμού του δημιουργού του προς αυτό (ηθικό δικαίωμα). Το πνευματικό δικαίωμα, ανάλογα με τη νομοθεσία, συνήθως αποκτάται αυτοδικαίως χωρίς να απαιτείται αίτηση του δημιουργού ή καταχώριση του έργου σε κάποια υπηρεσία. Τι γίνεται, όμως, σε αντίθετη περίπτωση;

Τι συμβαίνει με τα «ορφανά» έργα;

Ορφανό έργο είναι το έργο για το οποίο κανένας από τους δικαιούχους του δεν έχει ταυτοποιηθεί, ή ακόμα και αν κάποιος από αυτούς έχει ταυτοποιηθεί, κανένας δεν μπορεί να εντοπιστεί, παρά τη διενέργεια επιμελούς αναζήτησής τους.

Η χρήση ορφανών έργων επιτρέπεται, για την επίτευξη στόχων που σχετίζονται με τη δημοσίου συμφέροντος αποστολή τους, νοουμένου ότι έχει εξασφαλιστεί κατάλληλη εξουσιοδότηση από δικαιούχο που έχει ταυτοποιηθεί και εντοπισθεί, από τους ακόλουθους οργανισμούς που είναι εγκατεστημένοι στην Κυπριακή Δημοκρατία και προσιτοί στο κοινό:

* Βιβλιοθήκες,

* Εκπαιδευτικά ιδρύματα,

* Μουσεία,

* Αρχεία,

* Ιδρύματα κινηματογραφικής ή ακουστικής κληρονομιάς,

* Και δημόσιους τηλεοπτικούς οργανισμούς.