«Άπιαστο όνειρο» η αγορά πρώτης κατοικίας
Τα απανωτά χτυπήματα, όπως η εκτόξευση της τιμής των υλικών, η αλλαγή στον ΦΠΑ στην πρώτη κατοικία και ο πόλεμος στην Ουκρανία μείωσαν το ενδιαφέρον των νεαρών ζευγαριών, που πλέον στρέφονται στην απόκτηση διαμερισμάτων
Άπιαστο όνειρο έχει καταντήσει η αγορά πρώτης κατοικίας, με την ενδεχόμενη αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ στην ανέγερση κατοικιών να κτυπά τα χαμηλά και τα μεσαία στρώματα της κοινωνίας. Τα απανωτά χτυπήματα, όπως η εκτόξευση της τιμής των υλικών, η αλλαγή στον ΦΠΑ στην πρώτη κατοικία και ο πόλεμος στην Ουκρανία μείωσαν το ενδιαφέρον των νεαρών ζευγαριών, που πλέον στρέφονται στην απόκτηση διαμερισμάτων.
Τι ισχύει σήμερα για τον ΦΠΑ της πρώτης κατοικίας
Σήμερα για μια κατοικία έως 200τ.μ. πληρώνεις 5% ΦΠΑ και αν ξεπεράσεις τα 200τ.μ. τότε πληρώνεις 19% ΦΠΑ μόνο για όσα τετραγωνικά έκτισες πέραν των 200τ.μ. Δηλαδή αν μια κατοικία σήμερα είναι 250τ.μ., τότε πληρώνεις για τα 200τ.μ. 5% ΦΠΑ και για τα άλλα 50τ.μ. 19% ΦΠΑ.
Σημειώνεται ότι η πλημμελής εφαρμογή του μειωμένου ΦΠΑ είχε ως αποτέλεσμα να επωφεληθούν του -κοινωνικού- μέτρου και εκατομμυριούχοι ξένοι επενδυτές στο πλαίσιο του κυπριακού επενδυτικού προγράμματος.
Η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων ξένων επενδυτών καταγράφει περιπτώσεις αιτητών που επωφελήθηκαν μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ 5%, αντί 19%, εις βάρος των κρατικών ταμείων.
Ενδεικτικά, γίνεται αναφορά σε 10 περιπτώσεις, όπου μεγιστάνες επωφελήθηκαν του 5%, ενός ωφελήματος που θα έπρεπε να δίνεται μόνο στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής και υπήρξε απώλεια εσόδων της τάξης των 5 εκατ. ευρώ.
Ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών το Νομοσχέδιο
Ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών βρίσκεται το κυβερνητικό νομοσχέδιο για επιβολή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ 5% στα ακίνητα, το οποίο κατατέθηκε στις αρχές του έτους, στο πλαίσιο συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για στοχευμένη εφαρμογή του μέτρου κοινωνικής πολιτικής.
Παρά τις προσπάθειες της Κυβέρνησης, της Βουλής και των εμπλεκομένων δεν κατέστη δυνατόν να καταλήξουν σε συμφωνημένο κείμενο, με αποτέλεσμα να μείνει και αυτό το νομοσχέδιο στα συρτάρια της Επιτροπής και η συνέχιση της συζήτησης του θέματος να είναι στις προτεραιότητές της. Αναμένεται να είναι από τα πρώτα θέματα στην ατζέντα της Επιτροπής Οικονομικών με την επανέναρξη των εργασιών της, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος κυρώσεων από την ΕΕ.
Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργείο Οικονομικών κατέθεσε νομοσχέδιο που προέβλεπε μόνο για τα πρώτα 140 τ.μ. κατά την αγορά κατοικίας ή διαμερίσματος μέχρι τα 200 τ.μ., και μειωμένο ΦΠΑ ως μέτρο κοινωνικής πολιτικής, το οποίο προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Βουλής και των εμπλεκομένων φορέων, που ζήτησαν επαναφορά του πλαισίου που ίσχυε μεταξύ του 2011 με 2016 και αφορούσε επιβολή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ 5% στα πρώτα 200 τ.μ. κύριας κατοικίας, η οποία δεν ξεπερνά τα 275 τ.μ. Η πρόταση αυτή απορρίφθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στη συνέχεια κατατέθηκε στην Επιτροπή αναθεωρημένο νομοσχέδιο, το οποίο ήταν προϊόν συνεργασίας του Υπουργείου Οικονομικών και του ΕΤΕΚ, το οποίο δεν ικανοποίησε επίσης τους φορείς που ασχολούνται με την οικοδομική βιομηχανία. Το αναθεωρημένο νομοσχέδιο προβλέπει την επιβολή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ 5% στα πρώτα 170 τ.µ. κατοικιών, µε συνολικό εμβαδόν τα 220 τ.µ. και µε συνολική αξία που να µην υπερβαίνει τις €350.000. Επίσης, προβλέπει μειωμένο ΦΠΑ σε διαμερίσματα για τα πρώτα 90 τ.µ. όταν το συνολικό εμβαδόν δεν ξεπερνάει τα 110 τ.µ. και των οποίων η συνολική αξία δεν υπερβαίνει τις €200.000.
Βάσει των μεταβατικών διατάξεων που περιλήφθηκαν στο αναθεωρημένο κείμενο του νομοθετήματος, το νέο πλαίσιο που συμφωνήθηκε μεταξύ των τεχνοκρατών του Υπουργείου Οικονομικών και του ΕΤΕΚ και οι διατάξεις της νέας νομοθεσίας θα ισχύουν για υπεύθυνες δηλώσεις που υποβάλλονται στην αρμόδια Αρχή για την εξασφάλιση μειωμένου ΦΠΑ μετά τις 30 Νοεμβρίου του 2022.
«Μείωση ενδιαφέροντος για ανέγερση ιδιόκτητης κατοικίας»
Όνειρο απατηλό φαίνεται ότι είναι πλέον η απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας, σύμφωνα και με τα όσα διαπιστώνει ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ Κωνσταντίνος Κωνσταντή.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο αύξησης των αιτήσεων για πολεοδομική άδεια, ενόψει της αλλαγής του συντελεστή ΦΠΑ για την πρώτη κατοικία, ο πρόεδρος του ΕΤΕΚ Κωνσταντίνος Κωνσταντή ανέφερε ότι, κατά την άποψη του, δεν έχουν αυξηθεί, γιατί, λόγω και των άλλων άτακτων αυξήσεων που είχαν προκύψει, «έκοψαν» τα πόδια πολλών νεαρών ζευγαριών που ήθελαν να κτίσουν.
«Δεν έχω δει αύξηση στις αιτήσεις, αντίθετα αυτό που βλέπω είναι μείωση του ενδιαφέροντος για ανέγερση ιδιόκτητης κατοικίας λόγω των πολλαπλών συνθηκών που συσσωρεύτηκαν, με αποτέλεσμα να απομακρύνεται ολοένα και πιο πολύ η επιθυμία των ζευγαριών να έχουν τη δική τους στέγη. Συσσωρευτικά έχουν δημιουργήσει ένα μείγμα απογοήτευσης στον κόσμο που ήθελε να κτίσει», ανέφερε ο κ. Κωνσταντή.
Παρέμβαση ΕΤΕΚ για τροποποίηση
«Αγκάθι» για το ΕΤΕΚ αποτελεί, μεταξύ άλλων, η οροφή στο συνολικό κόστος ανέγερσης διαμερίσματος που βρίσκεται στις 200 χιλ., με τον πρόεδρο του επιμελητηρίου να καταθέτει τις εισηγήσεις του προς τον Υπουργό Οικονομικών.
Συγκεκριμένα, το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου παραθέτει εισηγήσεις για:
– Αύξηση της αξίας των ακινήτων που θα υπόκεινται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 5% - Το όριο συναλλαγής για σκοπούς επιλεξιμότητας των κατοικιών να αυξηθεί και να ανέλθει στις 400.000 ευρώ.
– Διαφοροποίηση των τετραγωνικών μέτρων των διαμερισμάτων που θα απολαμβάνουν την έκπτωση - Το μέγιστο εμβαδόν για να είναι επιλέξιμα να αυξηθεί στα 125 τ.μ.
– Αλλαγές όσον αφορά τη μεταβατική περίοδο.
Επιπλέον καλεί το Υπουργείο Οικονομικών να επανεξετάσει το θέμα σε ό,τι αφορά την πρόταση για επιβολή μειωμένου ΦΠΑ σε ανακαινίσεις, επιδιορθώσεις και μετατροπές κατοικιών χωρίς να υπάρχει κάποιο προαπαιτούμενο και παρόλο που εκ πρώτης όψεως υπήρξε προβληματισμός εκ μέρους του Υπουργείου Οικονομικών.
