Διεθνή

Μπορεί ο Νετανιάχου να επιβιώσει της επίθεσης της Χαμάς;

Η ισραηλινή ιστορία μάς έχει διδάξει ότι κάθε έκπληξη και κρίση οδήγησε στην κατάρρευση της κυβέρνησης

Κλονίζεται συθέμελα η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου κάτω από την αβάσταχτη αποτυχία να προλάβει τη θανατηφόρα επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ. Οι αδικαιολόγητες, για πολλούς, παραλείψεις του ισραηλινού στρατού, των Υπηρεσιών Πληροφοριών και της κυβέρνησης Μπίμπι, που άνοιξαν τον δρόμο για το πρωτοφανές χτύπημα της Χαμάς στο Ισραήλ, δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για την ικανότητα του Πρωθυπουργού να «διαφύγει» για άλλη μια φορά και να επιβιώσει πολιτικά στη μεταπολεμική σκηνή της χώρας. Προς το παρόν φαίνεται «ασφαλής» από τους πολιτικούς αντιπάλους, αφού κανείς δεν περιμένει τίποτε άλλο παρά την καταστροφή των υποδομών της ισλαμιστικής οργάνωσης στη Γάζα. Όμως, ο χρόνος μετράει αντίστροφα, αφού μόλις καθαρίσει ο καπνός του πολέμου, ο Νετανιάχου θα βρεθεί ενώπιον των ευθυνών του.

Τα «αμαρτήματα» του Νετανιάχου

Η βασική «φιλοσοφία» του Νετανιάχου ήταν να αφήνει περιθώρια ελιγμών στην Χαμάς, ώστε να αποδυναμώνει την Παλαιστινιακή Αρχή στη Ραμάλα και τους Παλαιστινίους γενικότερα. Σύμφωνα με το Al Jazeera, κατά το συνέδριο του κόμματός του τον Μάρτιο του 2019 είχε δηλώσει ότι «αυτοί που θέλουν να εμποδίσουν τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους πρέπει να υποστηρίζουν την ενδυνάμωση της Χαμάς και τις μεταφορές χρημάτων στην οργάνωση. Είναι μέρος της στρατηγικής μας, για να γίνει διάκριση μεταξύ των Παλαιστινίων στη Γάζα και των Παλαιστινίων στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια». Μετά το χτύπημα της Χαμάς, όμως, η στρατηγική αυτή δέχεται ολοένα και περισσότερες επικρίσεις.

Την ίδια ώρα υπάρχει μεγάλη συζήτηση για την αποτυχία των Υπηρεσιών Πληροφοριών. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν ότι η Χαμάς ξεγέλασε τη διάσημη Μονάδα 8200 του Ισραήλ, τις μυστικές υπηρεσίες - επίσης γνωστές ως Shabak - και πολλές άλλες υπηρεσίες, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την επιτήρηση. Σύμφωνα με τον Καθηγητή Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, Neve Gordon, οι Υπηρεσίες Πληροφοριών φαίνεται ότι λειτουργούσαν με έναν απαρχαιωμένο τρόπο, θεωρώντας ότι η Χαμάς είναι αδύναμη και στερείται στρατηγικής οξυδέρκειας, με αποτέλεσμα να αγνοούν αρκετά προφανή προειδοποιητικά σημάδια, όπως τους στρατιωτικούς ελιγμούς που είχε πραγματοποιήσει η ισλαμιστική οργάνωση στα παράλια της Γάζας λίγους μήνες πριν.

Επίσης, σύμφωνα με τον αναλυτή, καταγράφεται αποτυχία στην προετοιμασία για μια τέτοια επίθεση. Υπάρχουν αναφορές ότι ο ισραηλινός στρατός μετακινούσε τάγματα από τα σύνορα με τη Γάζα στη Δυτική Όχθη για να προστατεύσει τους Ισραηλινούς εποίκους. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, από τον Σεπτέμβριο, περίπου 22 τάγματα ήταν διασκορπισμένα σε όλη την περιοχή, ενώ μόνο δύο παρέμειναν κοντά στη Γάζα. Στη Χεβρώνα, για παράδειγμα, 600 με 800 στρατιώτες προστατεύουν τακτικά περίπου 800 αποίκους, ενώ τρία τάγματα συνοδεύουν την εβραϊκή «προσευχή» στον τάφο του Ιωσήφ στη Ναμπλούς και στον τάφο της Ραχήλ στη Βηθλεέμ.

Αυτή η έλλειψη ετοιμότητας αποδείχθηκε με τον χειρότερο τρόπο κατά τις πρώτες ώρες που ακολούθησαν της επίθεσης της Χαμάς, με τις στρατιωτικές μονάδες του Ισραήλ να απέχουν πολύ από τα θύματα. Οι οικογένειες όσων απήχθησαν αισθάνθηκαν εντελώς εγκαταλελειμμένες από την κυβέρνηση. Ενδεικτική η δήλωση Ισραηλινού, στην οποία αναφέρει ότι «σε αυτόν τον πόλεμο, κάτι έσπασε. Η σύμβαση μεταξύ εμάς και του κράτους ήταν ξεκάθαρη: φυλάμε τα σύνορα και το κράτος μας φυλάει. Πράξαμε το καθήκον μας γενναία[…] το κράτος του Ισραήλ όμως δεν εκπλήρωσε τον ρόλο του».

Οι μέρες τελειώνουν

Για την ώρα ο Νετανιάχου είναι «ασφαλής» από τους πολιτικούς του αντιπάλους, καθώς κανείς δεν θα θέσει άμεσα θέμα παραίτησης. Ακόμα και ο πρώην πρωθυπουργός, Γιαΐρ Λαπίντ, ηγέτης της αντιπολίτευσης, διαβεβαίωσε ότι «δεν θα ασχοληθώ τώρα με το ποιος φταίει και γιατί βρεθήκαμε προ εκπλήξεως. Δεν είναι η ώρα».

Πολιτικοί αναλυτές όμως εκτιμούν ότι η ώρα της «κρίσης» θα έρθει. Σύμφωνα με τον Amit Segal, η μεγάλη έκπληξη θα είναι η επιβίωση της πρωθυπουργίας του Νετανιάχου μετά από αυτόν τον πόλεμο. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε προηγούμενο. Η ισραηλινή ιστορία μάς έχει διδάξει ότι κάθε έκπληξη και κρίση οδήγησε στην κατάρρευση της κυβέρνησης. Αυτό συνέβη το 1973, μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ με την Γκόλντα Μέιρ, το 1982 με τον Μεναχέμ Μπεγκίν στον πρώτο πόλεμο του Λιβάνου και το 2006, με τον Εχούντ Όλμερτ, στον δεύτερο πόλεμο του Λιβάνου. Ο χρόνος μετράει αντίστροφα».

Προς το παρόν η παρουσία του Μπένι Γκαντς στην κυβέρνηση δίνει μια σανίδα σωτηρίας στον Νετανιάχου, καθώς μειώνει λίγο την πίεση προς τον Πρωθυπουργό. Σύμφωνα με τον Ντάνιελ Μπενσιμόν, ειδικό σε θέματα ισραηλινής πολιτικής και πρώην βουλευτή, «αυτό θα αμβλύνει τις εντάσεις, αλλά δεν αλλάζει τίποτα επί της ουσίας: οι μέρες του Νετανιάχου είναι μετρημένες και το ξέρει. Δεν θα επιβιώσει αυτής της κρίσης. Η πολιτική του καριέρα έχει τελειώσει. Αυτό που συνέβη είναι πρωτοφανές από ιδρύσεως του Κράτους το 1948».

Ο ειδικός προβλέπει ότι «θα υπάρξει μία επιτροπή έρευνας. Θα είναι τρομακτικό. Έπειτα, θα πέσει με τους υπουργούς του στα σκουπίδια της Ιστορίας, με αυτόν τον ντροπιαστικό λεκέ στο μέτωπό του: το μεγαλύτερο πολιτικό και στρατιωτικό φιάσκο του Ισραήλ. Και το κατανοεί. Γι' αυτό είναι με την πλάτη στον τοίχο». Σύμφωνα με τον Ρέουβεν Χαζάν, καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, αυτό που απέτυχε ουσιαστικά είναι η ίδια η προσέγγιση του Νετανιάχου απέναντι στη Χαμάς. Εξηγεί ότι δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία για τον Πρωθυπουργό, καθώς τόσο η ηγεσία της Χαμάς όσο και ο ίδιος κρατούσαν τα ηνία σε παράλληλους χρόνους, με τους ισλαμιστές να ενισχύονται ακριβώς κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου».