Η «αναπόφευκτη» κατάρρευση της εκεχειρίας και η νέα φάση του πολέμου
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, όσο διαρκούσε η εκεχειρία, οι δυνάμεις του Ισραήλ συνέχιζαν να προετοιμάζονται για νέες επιχειρήσεις στη Γάζα
Έπειτα από επτά ημέρες «νηνεμίας», ο άνεμος του πολέμου φύσηξε ξανά στη Γάζα. Ισραήλ και Χαμάς τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής επέστρεψαν στην «αναπόφευκτη» πολεμική σύρραξη, με σφοδρές αλληλοκατηγορίες για το ποιος ευθύνεται για τον τορπιλισμό της εκεχειρίας. Το Ισραήλ κατηγόρησε τη Χαμάς ότι δεν τήρησε τη δέσμευση για απελευθέρωση όλων των γυναικών ομήρων και για επίθεση με ρουκέτα πριν από την εκπνοή της προθεσμίας. Η Χαμάς, από την άλλη, ισχυρίστηκε ότι το Ισραήλ δεν έκανε αποδεκτή την προσφορά της για απελευθέρωση περισσότερων ομήρων και παράδοση σορών οικογένειας Ισραηλινών που λέει πως σκοτώθηκαν σε αεροπορικές επιδρομές. «Σαν έτοιμοι από καιρό», ρίχθηκαν ξανά στη μάχη με διαφορετικά όμως δεδομένα.
Ο πόλεμος σε νέα φάση
Το «διάλειμμα» στις πολεμικές επιχειρήσεις στη Γάζα δεν ήταν καταδικασμένο να κρατήσει για πάντα. Τα πρώτα νερά είχαν αρχίσει ήδη ενώ βρισκόταν στο Ισραήλ ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ. Κατά την επίσκεψή του είχε διαφανεί ότι η εκεχειρία βάδιζε στο τέλος της, όταν το μόνο που είχε να «προσφέρει» ήταν νουθεσίες προς το Ισραήλ όχι να τερματίσει τον πόλεμο αλλά να είναι πιο προσεκτικό και να κτυπάει με περισσότερη ακρίβεια τους στόχους του όταν θα άρχιζε τις επιχειρήσεις στη νότια Γάζα.
Τα προηγούμενα 24ωρα έμοιαζε αναπόφευκτη εξέλιξη, ο πόλεμος να αρχίσει ξανά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι επικρίσεις κατά του Ισραήλ να συνεχίσουν να δυναμώνουν, ειδικά στις ΗΠΑ, οι οποίες βρίσκονται άτυπα σε προεκλογική περίοδο. Γι’ αυτό οι επισκέψεις του Μπλίνκεν έγιναν πιο πυκνές σε μια προσπάθεια να αμβλύνει το πολιτικό κόστος που έχει για τον Μπάιντεν η στήριξη στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα, και να πείσει τους πιο νέους, προοδευτικούς και μουσουλμάνους ψηφοφόρους για τις επικείμενες εκλογές. Το ζήτημα είναι εάν η πίεση θα είναι τέτοια, ώστε να αλλάξει στάση και να απαιτήσει από τον Νετανιάχου μια μόνιμη εκεχειρία.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, όσο διαρκούσε η εκεχειρία, οι δυνάμεις του Ισραήλ συνέχιζαν να προετοιμάζονται για νέες επιχειρήσεις στη Γάζα. Το Ισραήλ στη νέα αυτή φάση του πολέμου είναι αποφασισμένο να πάρει τον έλεγχο του νότιου τμήματος της Λωρίδας, και ειδικότερα της Χαν Γιουνίς, όπου πιστεύει ότι εδρεύει ο ηγέτης της Χαμάς, Γιαχία Σινουάρ, διαβεβαιώνοντας ότι ο τελικός στόχος είναι η στρατιωτική και πολιτική καταστροφή του ισλαμιστικού κινήματος.
Στρατιωτικοί αναλυτές όμως θεωρούν ότι η στρατηγική που εφάρμοζε ο ισραηλινός στρατός πριν την εκεχειρία δεν μπορεί να παραμείνει ίδια, αφού τα δεδομένα της βόρειας και της νότιας Γάζας απαιτούν διαφορετική προσέγγιση. Πλέον στα νότια έχει συσσωρευτεί κόσμος από τις άλλες περιοχές μαζί με τους κατοίκους, οι οποίοι αριθμούν σχεδόν στα τρία εκατομμύρια. Υπάρχει η σκέψη ο ισραηλινός στρατός να διεξαγάγει τοπικές εκκενώσεις πολιτών ανά χωριό ή ανά περιοχή, πριν επιτεθεί για να πάρει τον έλεγχο και του εδάφους και των σηράγγων. Στη συνέχεια, μόνο όταν ολοκληρώνεται η εκκένωση να κτυπάει από αέρος. Αυτή η στρατηγική όμως προϋποθέτει πολύ χρόνο και, εάν εφαρμοστεί, οι ειδικοί θεωρούν ότι οι πολεμικές συγκρούσεις θα διαρκέσουν τουλάχιστον μέχρι τον Ιανουάριο. Αλλά η προοπτική ενός μεγαλύτερου σε διάρκεια πολέμου με περαιτέρω εκκενώσεις περιοχών, σε ένα όλο και πιο μικρό τμήμα της Γάζας, εγείρει ευρύτερες ανησυχίες ότι ο τελικός στόχος του Ισραήλ είναι να εκδιώξει οριστικά τους Παλαιστινίους από την περιοχή.
Ο πόλεμος στο εσωτερικό του Ισραήλ
Κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας στη Γάζα, στο εσωτερικό του Ισραήλ μαινόταν ένας πολιτικός πόλεμος, με σκληροπυρηνικούς υπουργούς να πιέζουν τον Νετανιάχου να μην αποδεχτεί περαιτέρω επέκταση της κατάπαυσης του πυρός. Ειδικότερα, δύο μέλη του υπουργικού του συμβουλίου τάχθηκαν κατά της εκεχειρίας, προειδοποιώντας τον Πρωθυπουργό της χώρας ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός θα βρεθεί σε «κίνδυνο» εάν επιδιώξει να προχωρήσει σε πιο «γενναιόδωρες» ανταλλαγές ομήρων και φυλακισμένων με τη Χαμάς.
Η συμφωνία εκεχειρίας, η οποία είχε τεθεί σε ισχύ την Παρασκευή (24/11), είχε τη δυνατότητα να παραταθεί για 10 ημέρες, αν και υπήρξαν επίσης συζητήσεις για μια ευρύτερη συμφωνία που πιθανότατα θα απαιτούσε από το Ισραήλ να δεσμευτεί για μια πιο διαρκή παύση των εχθροπραξιών κατά της Χαμάς και να απελευθερώσει μεγάλο αριθμό Παλαιστινίων κρατουμένων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καταδικάστηκαν για φόνο. Σε αντάλλαγμα, η Χαμάς θα απελευθέρωνε περισσότερους ομήρους, μεταξύ των οποίων και Ισραηλινούς στρατιώτες.
Ο Υπουργός Οικονομικών της χώρας, Bezalel Smotrich, προειδοποίησε ότι η επέκταση της συμφωνίας «δεν ήταν στην ημερήσια διάταξη, ούτε καν ως πρόταση». «Δεν υπάρχει καμία απολύτως συζήτηση γι’ αυτό. Αυτό είναι ένα σχέδιο για να εξαλείψουν το κράτος του Ισραήλ. Συνεχίζουμε μέχρι την απόλυτη νίκη, με τη βοήθεια του Θεού, και την καταστροφή των Ναζί της Χαμάς», ανέφερε. Ο Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν-Γκβίρ, από την πλευρά του έγραψε: «Σταματώντας τον πόλεμο, διαλύεται η κυβέρνηση», ενώ με νέα παρέμβασή του σημείωσε ότι ο θύλακας θα πρέπει να χτυπηθεί με τη μέγιστη ισχύ «για χάρη των παιδιών που δεν έχουν ακόμη επιστρέψει, για τους δολοφονημένους που δεν θα επιστρέψουν και έτσι ώστε η φρίκη της 7ης Οκτωβρίου να μην επιστρέψει ποτέ». Πρόσθεσε ότι η Χαμάς πρέπει να καταστραφεί «χωρίς συμβιβασμούς, χωρίς συμφωνίες».
Οι σκληροπυρηνικοί που συμμετείχαν στη κυβέρνηση πριν από το ξέσπασμα του πολέμου τον Οκτώβριο, τώρα βλέπουν το εκτόπισμά τους να μειώνεται με τον σχηματισμό της κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου. Η κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης έφερε το κεντρώο κόμμα Εθνική Ενότητα, με επικεφαλής τον πρώην υπουργό Άμυνας, Μπένι Γκαντζ, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη και αν οι ακροδεξιοί υπουργοί παραιτηθούν σε ένδειξη διαμαρτυρίας, η κυβέρνηση μπορεί να επιβιώσει.
Ωστόσο, οι αναλυτές λένε ότι ο Νετανιάχου, ο μακροβιότερος Πρωθυπουργός της χώρας, δεν θα ήθελε να έρθει σε ρήξη με τους πολιτικούς του συμμάχους, καθώς στοχεύει να διατηρήσει την πρωθυπουργική καρέκλα στο μέλλον. Ήδη το αφήγημα για την τύχη των ομήρων έχει αλλάξει. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η κυβέρνηση Νετανιάχου, «το Ισραήλ θα μπορούσε να εξασφαλίσει την απελευθέρωση των ομήρων που εξακολουθούν να κρατούνται από τη Χαμάς στη Γάζα μέσω συνομιλιών ή και με ‘‘άλλα μέσα’’», χωρίς βέβαια να δίνονται διευκρινίσεις για τα μέσα αυτά.