Κάμερες σε Αστυνομικούς - Οι επιφυλάξεις & ο ρόλος-κλειδί της Νομ. Υπηρεσίας
Επανέρχεται τις επόμενες εβδομάδες, στην Επιτροπή Νομικών της Βουλής, το νομοσχέδιο για τις φορητές κάμερες των αστυνομικών
![](/images/TPc2n84-36_P4H8WSSt-0E_x598=/103426/original/iStock-1224782879.jpg)
Ζητήματα πρακτικότητας εγείρονται στην εφαρμογή του νομοσχεδίου για τη χρήση των φορητών καμερών στις στολές των αστυνομικών και στα περιπολικά τους. Στη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών την Τετάρτη, 15 Μαρτίου, η απουσία του Βοηθού Εισαγγελέα άφησε αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τις πρόνοιες του εν λόγω νομοσχεδίου. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι πότε επιτρέπεται ο αστυνομικός να πατήσει το κουμπί της βιντεογράφησης και πότε μπορεί να κρίνει ότι πρέπει να επέμβει άμεσα με ανοιχτή την κάμερα, χωρίς να δεχτεί ο ίδιος ποινικές κυρώσεις.
Αναγκαίος ο Βοηθός Εισαγγελέα
Τις απαντήσεις στις διαφωνίες των εκπροσώπων των Συνδέσμων Αστυνομικών αναμένεται να δώσει ο Βοηθός Εισαγγελέα, καθώς την Τετάρτη δεν ήταν παρών στην Επιτροπή. Ρόλο-κλειδί στην έγκριση του νομοσχεδίου φαίνεται πως κατέχει η Γενική Εισαγγελία, η οποία είναι και αρμόδια για ν’ απαντήσει σε σειρά ερωτημάτων που τίθενται κυρίως από συνδικαλιστικές οργανώσεις αστυνομικών.
Όπως εξηγεί στη «Σ» η Βουλευτής και Αναπληρώτρια Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, Φωτεινή Τσιρίδου, το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί ενώπιον των αρμοδίων και στην επόμενη συνεδρία της Βουλής. «Έχουν εκφραστεί όλες οι απόψεις, έχουν μελετηθεί οι πρόνοιες του νομοσχεδίου, όμως υπάρχουν προβληματισμοί για το πώς θα συλλέγεται το μαρτυρικό υλικό».
Επιφυλάξεις από Αστυνομικούς - «Δεν έχει προοπτική ρεαλισμού»
Μερικούς από αυτούς τους προβληματισμούς αναφέρει στη «Σ» ο Πρόεδρος του Κλάδου Αστυνομικού Σώματος της συντεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ, Νίκος Λοϊζίδης. «Η χρήση φορητών καμερών από τους αστυνομικούς στην Κύπρο δεν έχει προοπτική ρεαλισμού, όπως αντίθετα συμβαίνει με τις κάμερες των αστυνομικών του εξωτερικού», τονίζει. Για παράδειγμα, το χρονικό περιθώριο της 30ήμερης αποθήκευσης του οπτικοακουστικού υλικού είναι σύντομο. Η δυνατότητα να γνωρίζει από πριν ο αστυνομικός για το αν η περίπτωση που καλείται να χειριστεί είναι υψηλού κινδύνου δεν είναι εφικτή. Η αποκάλυψη των αστυνομικών υπό κάλυψη που θα βιντεοσκοπούν είναι απαγορευτική, όπως επίσης ο αναγκαίος χρόνος που απαιτείται για να ενημερώσει τον ύποπτο ότι θα προβεί σε βιντεοσκόπηση εγκυμονεί τον κίνδυνο να χαθούν τεκμήρια, αναφέρει ενδεικτικά.
Σύμφωνα με τον κ. Λοϊζίδη, διαφωνίες για τις πρόνοιες του συγκεκριμένου νομοσχεδίου εξέφρασαν επίσης ο Σύνδεσμος Αστυνομίας Κύπρου και η Ανεξάρτητη Συντεχνία Δημοσίων Υπαλλήλων Κύπρου. Παράλληλα τόνισε ότι η έρευνα που διεξήχθη στους αστυνομικούς είχε θέσει το ερώτημα για το αν συμφωνείτε με τις κάμερες και όχι για το αν συμφωνείτε με αυτό το νομοσχέδιο.
«Χρήσιμο εργαλείο»
Τη συγκεκριμένη έρευνα, η οποία διεξήχθη τη χρονική περίοδο Σεπτέμβριος – Οκτώβριος 2020, αναφέρει στη «Σ» και ο εκπρόσωπος Τύπου της Αστυνομίας Κύπρου, Χρίστος Ανδρέου, επισημαίνοντας ότι το 82% των αστυνομικών συμφώνησαν με τη χρήση καμερών. «Νιώθουν καθησυχασμένοι με τη χρήση κάμερας, όταν ενδείκνυται, και ότι προστατεύονται από απειλές». Όπως τονίζει ο κ. Ανδρέου, πρόκειται για ένα σύγχρονο εργαλείο, το οποίο βοηθά στην απονομή της δικαιοσύνης, όπως σε περιπτώσεις ανυπόστατων καταγγελιών και προστασίας των πολιτών από παραβάσεις. «Είναι ένα εργαλείο που θα τους βοηθήσει όλους και οι αστυνομικοί θα εκπαιδευτούν για να εργάζονται με αυτό». Ερωτηθείς για το πώς θα γίνεται η βιντεογράφηση, απαντά ότι «αν κρίνει ο αστυνομικός ότι πρέπει να επέμβει άμεσα, θα πατήσει το κουμπί». Μάλιστα, συμπληρώνει ότι ήδη φορητές κάμερες χρησιμοποιούνται από αστυνομικούς και σε άλλες χώρες, όπως στο Βέλγιο, την Εσθονία, τη Φινλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αμερική και τη Γαλλία.
Σύμφωνα με τον κ. Ανδρέου, το νομοσχέδιο, το οποίο συζητείται εδώ και έξι χρόνια, πέρασε από τη Νομική Υπηρεσία και την Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Ειρήνη Λοϊζίδου – Νικολαϊδου, η οποία έχει επισημάνει συγκεκριμένες εισηγήσεις.
Η ευθύνη στην Αστυνομία
Όπως διευκρινίζει στη «Σ» η Επίτροπος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Ειρήνη Λοϊζίδου - Νικολαΐδου, η εξουσία της Επιτρόπου για ελέγχους ενεργοποιείται είτε μετά την υποβολή παραπόνου είτε αυτεπαγγέλτως. Συμπληρώνει ότι ευθύνη για την τήρηση της νομοθεσίας και των προϋποθέσεων που τέθηκαν θα έχει βεβαίως η Αστυνομία. «Επιπλέον, ως και το σημείωμά μου που καταχώρισα στη Βουλή για το εν λόγω νομοσχέδιο ετύγχανε διαβούλευσης από το 2016 μέχρι και το 2021 και οι δικές μας παρατηρήσεις έγιναν πλήρως αποδεκτές και ενσωματώθηκαν στο νομοσχέδιο. Όλες οι προσθήκες που ενσωματώθηκαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης με το Γραφείο μου καταγράφονται και επεξηγούνται στο εν λόγω σημείωμα».
Κληθείσα να σχολιάσει για το αν η χρήση κάμερας είναι νόμιμη, εξηγεί ότι «γενικά για να μπορεί να χαρακτηριστεί μία επεξεργασία προσωπικών δεδομένων ως νόμιμη θα πρέπει να γίνεται δυνάμει κάποιας νομικής βάσης. Σε αυτήν την περίπτωση η εν λόγω επεξεργασία θα γίνεται με νόμο αν ψηφιστεί και υπό προϋποθέσεις ως καταγράφονται στον νόμο». Ερωτηθείσα για το αν έχει δικαίωμα ο πολίτης να βιντεοσκοπεί με το κινητό του ταυτόχρονα τον αστυνομικό που τον βιντεοσκοπεί με τη φορητή κάμερα, απαντά ότι «κατά κανόνα όχι, γιατί ασκεί δημόσιο καθήκον. Αν το κάνει ο πολίτης και μπορεί να το δικαιολογήσει υπό προϋποθέσεις, η αποδεικτικότητα του τεκμηρίου θα κριθεί από το Δικαστήριο. Είναι όμως μεγάλη συζήτηση και υπάρχουν και σχετικές αποφάσεις όχι βεβαίως για τη χρήση φορητών αλλά καμερών που κατέγραψαν αστυνομικούς».
Σημειώνεται ότι το κόστος των φορητών καμερών παραμένει άγνωστο, καθώς δεν έχει κατατεθεί στο προτεινόμενο νομοσχέδιο, όπως επίσης και το μέγεθος των καμερών ώστε να είναι ευδιάκριτες από τα αστυνομικά οχήματα