Η παύση Οδυσσέα και η απόφαση-σταθμός

Η τιτάνια σύγκρουση θεσμών έφτασε στο τέλος της το μεσημέρι της Τετάρτης, 18 Σεπτεμβρίου, με το Ανώτατο Δικαστήριο σε μία απόφαση-σταθμό να αποφασίζει ομόφωνα την παύση του τέως Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη με το αιτιολογικό της «ανάρμοστης συμπεριφοράς». Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το λεκτικό της απόφασης, που ήταν καταπέλτης, καρατομώντας ουσιαστικά τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Ο ίδιος πέρασε άμεσα στην αντεπίθεση μετά την παύση του, κάνοντας λόγο για «νίκη του συστήματος» και χαρακτηρίζοντας την Κύπρο… Βενεζουέλα.

Η απόφαση

Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο ανακοίνωσε την απόφασή του, σε σχέση με την αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα, Γιώργου Σαββίδη, για παύση του Γενικού Ελεγκτή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, λόγω "ανάρμοστης συμπεριφοράς". Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης κρίθηκε ομόφωνα ανίκανος να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του ως Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας. Σημειώνεται πως το λεκτικό της απόφασης ήταν καταπέλτης για τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Εισαγωγικά αναφέρθηκε πως η απόφαση του Συμβουλίου είναι συνολικής έκτασης 209 σελίδων και είναι ομόφωνη. Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάσισε για την αίτηση που υπέβαλε ο Γενικός Εισαγγελέας εναντίον του Γενικού Ελεγκτή. Το βασικό μαρτυρικό υλικό συνιστά κοινό έδαφος.

Άμεσα στην αντεπίθεση ο Οδυσσέας

Κατά μέτωπον επίθεση κατά πάντων, από τη Νομική Υπηρεσία μέχρι τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη και τον νυν Πρόεδρο, Νίκο Χριστοδουλίδη, εξαπέλυσε ο Γενικός Ελεγκτής, μετά την απόφαση του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου για παύση του. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης έκανε λόγο για νίκη του συστήματος απέναντι στον αγώνα της Δημοκρατίας κατά της διαφθοράς. Μάλιστα, ερμηνεύοντας την απόφαση, υπέδειξε εμφατικά πως, εάν συγκριθεί η απόφαση για παύση του, με την απόφαση για παύση του Ρίκκου Ερωτοκρίτου, θα διαπιστώσει κάποιος, είπε ο κ. Μιχαηλίδης, πως οι χαρακτηρισμοί ήταν χειρότεροι στη δική του περίπτωση. Τονίζει, εξάλλου, ότι η επόμενη μέρα θα τον βρει ταγμένο στον αγώνα για πάταξη της διαφθοράς, ωστόσο, δεν ξεκαθάρισε εάν θα συνεχίσει τον αγώνα του από τον στίβο της πολιτικής ή με κάποιον άλλο τρόπο. Στις δηλώσεις του, φανερά συγκινημένος, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης τόνισε αρχικά πως «υπηρέτησα για δέκα χρόνια ως Γενικός Ελεγκτής και φεύγω έχοντας απόλυτα ήσυχη τη συνείδησή μου. Για τέσσερα χρόνια μόλις αποχώρησε ο Κληρίδης, υπήρξε συντονισμένη προσπάθεια φαγώματός μου, τόσο από τον προηγούμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας όσο και τους επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας, προσπάθεια στην οποία συνετάχθη και ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας». Υποστήριξε, επίσης, ότι «είναι ξεκάθαρο σε μένα ότι ήρθα σε αντιπαράθεση με το σύστημα και σήμερα το σύστημα, διά της απόφασης, πέτυχε την καρατόμησή μου, δείχνοντάς με ως τον χειρότερο αξιωματούχο που πέρασε ποτέ από την ΚΔ. Αν συγκρίνετε την απόφαση, με αυτήν του Ρίκκου, θα δείτε ότι οι χαρακτηρισμοί της δικής μου απόφασης είναι χειρότεροι και από του Ρίκκου». Με το περιεχόμενο της απόφασης, συνέχισε, «καταργείται ο ρόλος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Η απόφαση αυτή θεωρώ ότι είναι κόλαφος στην ελευθερία του λόγου στη χώρα μας. Ακούσατε ότι απολύομαι για το περιεχόμενο ιστοσελίδας. Είναι μια μαύρη μέρα για την Κύπρο και είναι κόλαφος στην απόφαση της κοινωνίας για πάταξη της διαφθοράς».

Οι αντιδράσεις των κομμάτων

Όπως ήταν φυσικό, οι αντιδράσεις των κομμάτων ήταν άμεσες και… ποικίλες. Ο ΔΗΣΥ υπογράμμισε πως η απόφαση του Ανωτάτου είναι σεβαστή, προσθέτοντας πως δεν έχει τη θεσμική ιδιότητα να κρίνει την υπόθεση ή το σκεπτικό της απόφασης. Στον αντίποδα έντονη ήταν η αντίδραση του ΑΚΕΛ, που έκανε λόγο για πλήγμα στον θεσμό του Γενικού Ελεγκτή, ενώ υπέδειξε πως τραυματίζει σοβαρά τη διαφάνεια, τη δημόσια λογοδοσία και τον έλεγχο στον τόπο μας. Απογοήτευση και από πλευράς ΔΗΚΟ για την παύση του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, που τόνισε, παράλληλα, ότι η απόφαση του Συμβουλίου είναι σεβαστή και θα πρέπει να τύχει ενδελεχούς μελέτης. Η ΕΔΕΚ θεωρεί θλιβερή τη σύγκρουση δύο κορυφαίας σημασίας θεσμών, εξήρε το έργο του Γενικού Ελεγκτή, ενώ δε θέλησε να σχολιάσει την απόφαση. Η ΔΗΠΑ, σε ανακοίνωσή της, στάθηκε στο γεγονός ότι ουδείς είναι υπεράνω του Συντάγματος και του Νόμου, ενώ οι Οικολόγοι έκαναν λόγο για πλήγμα-χτύπημα κατά των αρχών της διαφάνειας, στηρίζοντας τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Το ΕΛΑΜ αποδέχθηκε την ετυμηγορία, λέγοντας πως «Σεβόμαστε τις αποφάσεις των Δικαστηρίων, όποιες και αν είναι αυτές, πόσω μάλλον όταν πρόκειται για απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Θα μελετήσουμε το περιεχόμενο της απόφασης, απ’ εκεί και πέρα, όμως, η απόφαση ελήφθη».

Τα μαθήματα που αντλήθηκαν

Η υπόθεση της παύσης του Γενικού Ελεγκτή αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την κυπριακή πολιτική ζωή. Η υπόθεση αυτή έδειξε τη σημασία της ανεξαρτησίας των θεσμών και της λογοδοσίας των αξιωματούχων. Επίσης, υπενθύμισε την ανάγκη για έναν διαφανή και αποτελεσματικό έλεγχο της δημόσιας διοίκησης. Συνολικά, η παύση του Γενικού Ελεγκτή υπήρξε ένα γεγονός με πολλαπλές διαστάσεις και προκάλεσε μια ευρεία συζήτηση για τη λειτουργία των θεσμών και την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης στην Κύπρο.