Στη «μάχη» της Bουλής η Φορολογική Μεταρρύθμιση - Αντιδράσεις, προειδοποιήσεις και προτάσεις που δεν υιοθετήθηκαν

Με το «παράθυρο» αύξησης της οροφής του οικογενειακού εισοδήματος που υπολογίζονται οι φορολογικές ελαφρύνσεις φυσικών προσώπων στις €90.000 (από τις €80.000), τις εισηγήσεις και τοποθετήσεις από τους φορείς της οικονομίας, καθώς και τις αντιδράσεις των πολιτικών κομμάτων για στενά χρονοδιαγράμματα άνοιξε η συζήτηση για τη φορολογική μεταρρύθμιση στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής.

Ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός παρουσίασε στο Νομοθετικό Σώμα (07/11) τα έξι τροποποιητικά νομοσχέδια της φορολογικής μεταρρύθμισης και ανέλυσε τις διάφορες πρόνοιες αλλά και τις αλλαγές που έγιναν μετά τη διαβούλευση.

«Η φορολογική μεταρρύθμιση έχει στόχο να δώσει μία νέα πνοή στην οικονομία και την κοινωνία, μετά από 22 χρόνια από την προηγούμενη μεταρρύθμιση. Έχει αλλάξει ο κόσμος, έχει αλλάξει η Κύπρος, έχουν αλλάξει οι προτεραιότητες της οικονομίας μας», δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών μετά το τέλος της συνεδρίασης της Επιτροπής Οικονομικών. Πρόσθεσε ότι στόχοι της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση της αναπτυξιακής πορείας της οικονομίας, η ενίσχυση του επιχειρείν και των ξένων επενδύσεων.

«Η μεταρρύθμιση έχει έντονο κοινωνικό στίγμα, μέσα από την ενίσχυση των νοικοκυριών, των οικογενειών, αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας», ανέφερε.

ΥΠΟΙΚ: Αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος στις €90.000 δεν είναι απαγορευτική

Η φορολογική μεταρρύθμιση προτείνει φοροελαφρύνσεις στη σύνθεση της οικογένειας. Συγκεκριμένα, στις περιπτώσεις που το οικογενειακό ετήσιο εισόδημά των είναι μικρότερο των €80.000, ή στις πολύτεκνες οικογένειες μικρότερο των €100.000, ή για μονήρεις κάτω από €40.000, τότε θα παραχωρούνται οι ακόλουθες φορολογικές απαλλαγές στον κάθε σύζυγο:

- €1.000 για κάθε τέκνο.

- Για τις μονογονεϊκές οικογένειες €2.000 για κάθε τέκνο.

- €1.000 για κάθε φοιτητή.

- €1.500 για τόκους εξυπηρετούμενου δανείου πρώτης κατοικίας ή για ενοίκιο κύριας κατοικίας.

Ο Υπουργός Οικονομικών, μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής, υπέδειξε πως παραμένει ανοιχτός στο ενδεχόμενο να αυξηθεί η οροφή του οικογενειακού εισοδήματος στο οποίο υπολογίζονται οι φορολογικές εκπτώσεις φυσικών προσώπων στις €90.000, από τις €80.000 που προβλέπεται στα προτεινόμενα νομοσχέδια, καθώς, όπως είπε, το κόστος δεν είναι απαγορευτικό.

«Το οικογενειακό όριο των €80.000 έχει καθοριστεί από το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών (ΚΟΕ), μέσα από τα μοντέλα που χρησιμοποίησε στη βάση στατιστικών στοιχείων της Στατιστικής Υπηρεσίας, όπου καλύπτει την πραγματική μεσαία τάξη στην Κύπρο. Βεβαίως, δεν θα ήμουν αρνητικός, αν το όριο πάει στις €90.000. Θεωρώ ότι το κόστος δεν είναι απαγορευτικό», ανέφερε συγκεκριμένα ο Μάκης Κεραυνός.

Η μεταρρύθμιση προβλέπει αύξηση του αφορολόγητου στις €20.500 (από τις €19.500 που είναι σήμερα) και διεύρυνση των φορολογικών κλιμάκων. Ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι, σε περίπτωση που το αφορολόγητο εισόδημα αυξηθεί ακόμα €1.000, τότε η δημοσιονομική επίπτωση είναι ίση με €30 εκατ.

Προειδοποιήσεις Δημοσιονομικού Συμβουλίου

Ο πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Μιχάλης Περσιάνης, σχολιάζοντας το περιεχόμενο της φορολογικής μεταρρύθμισης, ανέφερε ότι τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα δεν αποκομίζουν κάποιο όφελος και προειδοποίησε ότι στα επόμενα χρόνια ενδέχεται να ενταθούν οι πιέσεις για αύξηση των κοινωνικών παροχών.

«Νοικοκυριά με πολύ χαμηλά εισοδήματα δεν θα έχουν κάποιο όφελος, ενώ η στροφή από την άμεση φορολογία στην έμμεση φορολογία, ενδεχομένως να αυξήσει τις πιέσεις», συμπλήρωσε.

Παράλληλα, ο κ. Περσιάνης τόνισε ότι, αν γίνουν τροπολογίες από πλευράς της Βουλής, θα πρέπει να συνοδευτούν με εκτίμηση αντικτύπου ή ανάλυση ευαισθησίας, ώστε να είναι σαφές ποιες θα είναι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις.

«Οι Πυλώνες 2 και 3 του συνταξιοδοτικού θα μπορούσαν ν’ αντιμετωπιστούν πιο έντονα», υπογράμμισε ο πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου.

Συντεχνίες: Ετεροβαρής η φορολογική μεταρρύθμιση

Σύμφωνα με τις συντεχνίες, η φορολογική μεταρρύθμιση ευνοεί τις επιχειρήσεις με πολλές φοροελαφρύνσεις και είναι ετεροβαρής σε σύγκριση με τους εργαζόμενους, οι οποίοι επωφελούνται λιγότερο.

Συγκεκριμένα, ο γενικός γραμματέας της ΠΑΣΥΔΥ, Στρατής Ματθαίου, ανέφερε ότι τα οφέλη για τις εταιρείες είναι δεκαπλάσια, σε σύγκριση με τους μισθωτούς.

«Η φορολογική μεταρρύθμιση είναι ετεροβαρής, ευνοεί περισσότερο τις επιχειρήσεις και τους μετόχους. Συμφωνούμε με την αύξηση του αφορολόγητου εισοδήματος, αλλά δεν είναι επαρκής», ανέφερε ο Παύλος Καλοσυνάτος, μέλος εκτελεστικού συμβουλίου της ΠΕΟ.

Στο ίδιο μήκος και ο γενικός γραμματέας της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας: «Αν κάποιος συγκρίνει τις φορολογικές ελαφρύνσεις στα φυσικά πρόσωπα, σε σχέση με τις αντίστοιχες φορολογικές ελαφρύνσεις στα νομικά πρόσωπα, υπάρχει μια ετεροβαρής προσέγγιση», τόνισε.

Τόσο η ΣΕΚ όσο και η ΠΕΟ υποστήριξαν ότι η Κυβέρνηση θα έπρεπε να υιοθετήσει τις δύο εισηγήσεις του ΚΟΕ, που αφορούν την επιβολή τέλους στις επιχειρήσεις και την επιβολή φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας (για ακίνητα άνω των €3 εκατ.).

«Αντιλαμβάνεται ότι οι δύο αυτές φορολογίες θα επέφεραν ένα επιπρόσθετο όφελος για το κράτος γύρω στα €104 εκατ., το οποίο θα μπορούσε να δοθεί αντισταθμιστικά στη στήριξη του 49% των εργαζομένων που βρίσκονται κάτω από το φορολογητέο εισόδημα και δεν έχουν οποιανδήποτε θετική επίδραση μέσα από τη φορολογική μεταρρύθμιση», ανέφερε ο Ανδρέας Μάτσας, για να προσθέσει ότι και το αφορολόγητο εισόδημα θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω, ίσως στις €22.000.

Οι δύο προτάσεις του ΚΟΕ που δεν υιοθέτησε η Κυβέρνηση

Στις δύο προτάσεις του ΚΟΕ που δεν υιοθέτησε η Κυβέρνηση, οι οποίες αφορούν το τέλος σε εταιρείες (θα έφερνε έσοδα €50 εκ. στο κράτος) και τον φόρο ακίνητης περιουσίας σε ακίνητα άνω των €3 εκατ. (θα έφερνε έσοδα €54 εκατ.), αναφέρθηκε ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός.

Όπως είπε ο κ. Κεραυνός, η πρόταση για τέλος εταιρειών δεν υιοθετήθηκε γιατί αντίκειται στην αρχή ίσης μεταχείρισης και φορολογικής δικαιοσύνης.

«Με την έννοια του έκαστος πολίτης οφείλει να συμβάλλει στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις οικονομικές του δυνατότητες. Ο ελάχιστος φόρος δεν εφαρμόζεται σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Ένας άλλος ανασταλτικός παράγοντας ήταν ότι πρόσφατα η Κυβέρνηση συναίνεσε στην κατάργηση του εταιρικού τέλους, το οποίο οι επιχειρήσεις μας θεωρούσαν δυσβάστακτο, και, ως εκ τούτου, δεν θεωρήθηκε ορθή η επαναφορά του με υψηλότερο ποσό», ανέφερε ο κ. Κεραυνός.

Όσον αφορά τον φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας, είπε ότι το ζήτημα αποτελεί από μόνο του θέμα ευρείας μεταρρύθμισης, που δύναται να διεξαχθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, αφού το τέλος ακίνητης ιδιοκτησίας καταργήθηκε το 2017 και, σε περίπτωση επαναφοράς του, θα πρέπει να διεξαχθεί ευρεία μελέτη προς αποφυγήν διπλής φορολόγησης.

Οι αντιδράσεις των κομμάτων

Τις πρώτες αντιδράσεις και τις προθέσεις τους έδειξαν τα κόμματα, σε δηλώσεις τους μετά το τέλος της συνεδρίασης. ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ κατηγόρησαν την Κυβέρνηση ότι κατέθεσε τα νομοσχέδια στη Βουλή με καθυστέρηση και τώρα πιέζει για άμεση ψήφιση.

«Δυστυχώς, τα νομοσχέδια για τη φορολογική μεταρρύθμιση ήρθαν στη Βουλή με μεγάλη καθυστέρηση. Παρά ταύτα, έχουμε αποφασίσει να εργαστούμε εντατικά, γιατί η φορολογική αβεβαιότητα για τόσο μεγάλο διάστημα επιβαρύνει την οικονομία», υπέδειξε η αντιπρόεδρος του ΔΗΣΥ, Σάβια Ορφανίδου.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Άριστος Δαμιανού, ανέφερε: «Πρέπει με λύπη να σημειώσω ότι η απαίτηση της Κυβέρνησης να εγκριθούν συνοπτικά οι προτάσεις της για φορολογικές αλλαγές δεν συνάδει με τη σοβαρότητα του ζητήματος».

Ικανοποιημένος εμφανίστηκε ο ΔΗΣΥ από τη γενική κατεύθυνση της μεταρρύθμισης, με τη Σάβια Ορφανίδου να αναφέρει ότι έγιναν αλλαγές μετά και από τις αντιδράσεις και εισηγήσεις τους ΔΗΣΥ, σημειώνοντας ότι υπάρχουν ακόμη κάποια σημεία που χρήζουν βελτίωσης.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού δήλωσε ότι η η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη αρνείται να αξιοποιήσει τα φορολογικά εργαλεία για να στηρίξει δίκαια και αποτελεσματικά τον κόσμο.

«Αρνείται να φορολογήσει τον συσσωρευμένο πλούτο, τα υπερκέρδη, αρνείται να μειώσει μόνιμα και δραστικά τον ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό, τα καύσιμα και τα βασικά αγαθά για να μπορέσει ν’ ανασάνει ο κόσμος», ανέφερε, μεταξύ άλλων.

«Το ΔΗΚΟ υποστηρίζει ότι είναι επείγουσα ανάγκη να επέλθει μια φορολογική μεταρρύθμιση, έχοντας υπόψη ότι η τελευταία έγινε πριν από 22 χρόνια και ότι η προοπτική της οικονομίας πρέπει να επιτρέπει τη διόρθωση λαθών και παθογενειών, τη διόρθωση κινήτρων και την απόδοση φοροελαφρύνσεων, ιδιαίτερα στη μεσαία τάξη και στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα», ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, για να προσθέσει ότι σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό αυτά επιτυγχάνονται.

Το ΕΛΑΜ, σύμφωνα με τον βουλευτή, Σωτήρη Ιωάννου, θα καταθέσει τροπολογίες, μεταξύ άλλων για αύξηση του αφορολόγητου στις €23.500 και αύξηση φορολογικών ελαφρύνσεων ανά παιδί.

«Σκοπός των προτάσεών μας είναι η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, της υπογεννητικότητας, η στήριξη της κυπριακής οικογένειας και, όσον αφορά τις κυπριακές επιχειρήσεις, η αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού που βιώνουν τα τελευταία χρόνια, κυρίως με το παράνομο εμπόριο από τα κατεχόμενα», ανέφερε ο Σωτήρης Ιωάννου.

«Στα χαμηλά οικογενειακά εισοδήματα δεν φαίνεται να υπάρχει οποιοδήποτε όφελος, θεωρούμε ότι πρέπει να βρεθεί κάποια ρύθμιση», ανέφερε ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, Ηλίας Μυριάνθους, υπογραμμίζοντας την ίδια στιγμή ότι πρέπει η μεταρρύθμιση να ψηφιστεί έως το τέλος του χρόνου.

Από πλευράς του ο βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης, ανέφερε ότι η φορολογική μεταρρύθμιση δεν μπορεί από μόνη της να επιλύσει όλα τα ζητήματα και για κάποια απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές. Μεταξύ άλλων, αναφορά έκανε στο 50% των πολιτών που βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο εισόδημα, στους χαμηλοσυνταξιούχους, καθώς και σε θέματα στέγασης και υπογεννητικότητας. Ανέφερε δε ότι η ΔΗΠΑ θα λειτουργήσει με υπευθυνότητα, ώστε τα νομοθετήματα να ψηφιστούν έγκαιρα και να τεθούν σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου του 2026.