Από την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας στην Κυπριακή Διάλεκτο
«Την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2025, με την ολοκλήρωση των εργασιών της 43ης Γενικής Διάσκεψης της UNESCO στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν, υιοθετήθηκε και επικυρώθηκε ομόφωνα η ανακήρυξη της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας, χαιρετίζοντας την απόφαση της UNESCO. Με αφορμή αυτή τη σημαντική εξέλιξη, θεωρώ πως είναι η κατάλληλη στιγμή να επαναφέρω την πρότασή μου για την καθιέρωση Ημέρας Κυπριακής Διαλέκτου.
Η γλώσσα δεν είναι μόνον ένα μέσον επικοινωνίας. Κουβαλάει την ψυχή του λαού μας κι όλη του την ιστορία και όλη του την ευγένεια, όπως είχε πει ο Οδυσσέας Ελύτης. Δεν είναι μόνο η ιστορία, είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας που εξελίσσεται. Η κυπριακή διάλεκτος, με την ιδιαίτερη μορφή και τα χαρακτηριστικά της, είναι η ζωντανή απόδειξη αυτής της συνέχειας και εξέλιξης, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν και αποτυπώνοντας τις κοινωνικές και πολιτισμικές μεταβολές που υπήρξαν στον τόπο μας.
Από την άφιξη των πρώτων Ελλήνων στο νησί πριν από τριάντα πέντε αιώνες, η διάλεκτος εξελίχθηκε, δέχτηκε επιρροές, διαμόρφωσε έναν δικό της παλμό και παρέμεινε ζωντανή ως φορέας προφορικής παράδοσης, δημοτικών τραγουδιών, λογοτεχνίας και λαογραφίας. Παρά την ιστορική και γλωσσολογική της σημασία, συχνά αντιμετωπίζεται ως υποδεέστερη σε σχέση με την κοινή νεοελληνική, παρότι πολλοί μελετητές τονίζουν τη στενή της σχέση με την αρχαία ελληνική. Η καθιέρωση μιας επίσημης ημέρας θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την αντίληψη και να δώσει στη διάλεκτο τον χώρο που της αξίζει.
Όσο για την ημερομηνία, θεωρώ πως πρέπει να συνδέεται με μια προσωπικότητα ή ένα γεγονός που εκφράζει τη γλωσσική κληρονομιά της Κύπρου. Ο Βασίλης Μιχαηλίδης, παρότι δεν έχει ανακηρυχθεί επίσημα εθνικός ποιητής, παραμένει μια μορφή που συμπυκνώνει τη λογοτεχνική και ιστορική μνήμη του τόπου. Η Κύπρος έχει ήδη θεσπίσει εθνικά σύμβολα, από το αγρινό μέχρι τη λατζιά και το κυκλάμινο, και ίσως έχει έρθει η ώρα να αναγνωρίσει και τον δικό της εθνικό ποιητή, όπως και το εθνικό της προϊόν. Το ποίημα «Η 9η Ιουλίου 1821 εν Λευκωσία Κύπρου ή Το τραούδιν του Κυπριανού», γραμμένο στην κυπριακή διάλεκτο και φορτισμένο με το βάρος μιας κομβικής ιστορικής στιγμής, δείχνει πόσο άρρηκτα συνδέεται η ημερομηνία με την πολιτιστική και γλωσσική ταυτότητα του νησιού. Για αυτό και η 9η Ιουλίου αποτελεί την πιο φυσική επιλογή για μια ενδεχόμενη Ημέρα Κυπριακής Διαλέκτου.
Η καθιέρωση της Ημέρας Κυπριακής Διαλέκτου δεν θα ήταν απλώς μια τελετουργική κίνηση, αλλά μια ζωντανή απόδειξη της δέσμευσής μας να σεβαστούμε και να διαφυλάξουμε τη γλωσσική μας κληρονομιά. Όλοι εμείς – πολιτεία και πολίτες – μπορούμε με τη φωνή, την παρουσία και το ενδιαφέρον μας να διασφαλίσουμε ότι η διάλεκτος θα πάρει τη θέση που της αξίζει στην πολιτιστική μας ταυτότητα. Μόνο αν την αναγνωρίσουμε και τη στηρίξουμε με συλλογική προσπάθεια, θα καταφέρουμε να την κρατήσουμε ζωντανή και δυνατή για τις μελλοντικές γενιές.
*Συγγραφέας
