Τα λάθη συνεχίζονται, αυξάνονται και πληθύνονται

Άλλα 10 γλωσσικά λάθη εντοπίσαμε τις προηγούμενες μέρες, ακούγοντας ραδιοφωνικές εκπομπές, παρακολουθώντας τηλεόραση και διαβάζοντας εφημερίδες. Κάποια οφείλονται σε συναδέλφους δημοσιογράφους και άλλα σε πρόσωπα που διατυπώνουν δημόσιο λόγο. Τονίσαμε και στο παρελθόν ότι, με την προβολή αυτών των λαθών, δεν είναι πρόθεσή μας να προσβάλουμε κανένα. Ευελπιστούμε μόνο να βοηθήσουμε, νοουμένου ότι υπάρχει κατανόηση του προβλήματος και θέληση για βελτίωση. Επειδή παρατηρούμε από συγκεκριμένα άτομα να επαναλαμβάνουν τα ίδια λάθη, αποφασίσαμε να προσθέτουμε στις αναρτήσεις μας ενδεικτικά στοιχεία (όχι ονόματα για την ώρα), για την προέλευση των λαθών. Εκφράζουμε και με αυτή την ευκαιρία ευχαριστίες σε φίλους, συναδέλφους, συνεργάτες φιλολόγους και άλλους, που συνδράμουν την προσπάθεια. Είναι με ικανοποίηση που διαπιστώνουμε ότι διευρύνεται η ευαισθησία για το πρόβλημα και παράλληλα συνάδελφοι δημοσιογράφοι της νέας γενιάς και αρκετοί άλλοι που ευχαρίστως δέχονται τις υποδείξεις και συμβουλές μας, παρουσιάζουν εμφανή σημάδια βελτίωσης. Γι’ αυτό, συνεχίζουμε.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 1

Επαναλαμβανόμενο λάθος σε καθημερινή εφημερίδα: ΔΕΝ χωρίζουμε με κόμμα το υποκείμενο της πρότασης από το ρήμα.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 2

Μόνιμος αρθρογράφος εφημερίδας χρησιμοποίησε λανθασμένα το ότι σε δύο περιπτώσεις, αντί του ορθού ό,τι, με κόμμα μετά το όμικρον. Έμαθα ότι (πως) θα έρθεις, χωρίς κόμμα. Κάνε ό,τι (οτιδήποτε) νομίζεις με κόμμα.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 3

Σε τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων γράφτηκε λανθασμένα αποθανάτισε ο φακός, αντί του ορθού απαθανάτισε (φωτογράφισε, κατέγραψε), από το αρχαίο ρήμα απαθανατίζω, σύνθεση τού από και αθάνατος. Συνηθισμένο λάθος που μπορούμε εύκολα να αποφεύγουμε.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 4

Σε καθημερινή εφημερίδα γράφτηκε λανθασμένα, σε καμιά περίπτωση υπήρξε, αντί του ορθού σε καμιά περίπτωση δεν υπήρξε. Κανένας, καμιά, κανένα είναι αόριστες αντωνυμίες, οπότε χρειάζονται το αρνητικό δεν, σε αντίθεση με τις αρνητικές αόριστες αντωνυμίες ουδείς, ουδεμία, ουδέν, που δεν το χρειάζονται π.χ. ουδείς λόγος υπάρχει, ουδεμία περίπτωση υπάρχει, ουδέν σχόλιο έχω.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 5

Λάθος και το πιο πάνω σε καθημερινή εφημερίδα. Αφού στην πρόταση υπάρχει το αποφάσισε όπως δράσει, είναι λάθος να προσθέσουμε το -να δράσει, διότι και τα δύο έχουν την ίδια έννοια. Επομένως εδώ έχουμε αχρείαστο πλεονασμό.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 6

Το λάθος εδώ μάλλον έγινε από απροσεξία, παρά από άγνοια. Το παρουσιάζουμε, όμως, για να υπογραμμίσουμε ότι η χρήση αρχαίων ή φράσεων της καθαρεύουσας εμπλουτίζουν τον λόγο, πρέπει όμως να χρησιμοποιούνται ορθά, στην αυθεντική τους γραφή. Εδώ το σωστό είναι: προφάσεις εν αμαρτίαις, όχι αμαρτίες.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 7

Σε δελτίο ειδήσεων τηλεοπτικού καναλιού δημοσιογράφος ανέφερε ότι «σε δηλώσεις ο εκπρόσωπος καυστηρίασε…», αντί του ορθού καυτηρίασε, δηλαδή κάκισε, κατέκρινε, άσκησε δριμεία κριτική.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 8

Η εκπρόσωπος υπουργείου επαναλάμβανε ότι θα διενεργούνται ελέγχοι, αντί του ορθού έλεγχοι (ονομαστική ο έλεγχος, όχι ο ελέγχος). Δεν είναι η μόνη. Το ίδιο και ανάλογα λάθη ακούγονται από υπουργούς, βουλευτές, καθηγητές, δασκάλους, εκφωνητές, δημοσιογράφους. Αν στον καθημερνό προφορικό λόγο μπορεί τούτο να αγνοηθεί, δεν ισχύει το ίδιο στον γραπτό και τον προφορικό επίσημο λόγο (ομιλία, δήλωση κ.λπ.). Λέμε και γράφουμε:

Οι πρόεδροι (όχι οι προέδροι), οι δήμαρχοι (όχι οι δημάρχοι), οι φίλαθλοι (όχι οι φιλάθλοι), οι κάτοικοι (όχι οι κατοίκοι), οι όροφοι (όχι οι ορόφοι), οι δάσκαλοι (όχι οι δασκάλοι) κ.ο.κ.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 9

Ειδικός στα της οικονομίας με έγκυρη παρουσία στα ΜΜΕ λέει συνεχώς, λόγον του ότι, αντί του ορθού λόγω του ότι. Ούτε κι αυτός είναι ο μόνος. Το ακούμε σχεδόν από το σύνολο των νεότερης ηλικίας ανθρώπων, γεγονός που σημαίνει ότι έχει ευθύνη και το σχολείο. Θερμή παράκληση να το προσέξουν, κυρίως πολιτικοί και άλλοι τακτικοί θαμώνες των καναλιών, διότι δίδουν κακό παράδειγμα. Αν δυσκολεύονται με τη δοτική, ας λένε για τον λόγο ότι, ή επειδή δεν, ή με άλλο τρόπο. Για όνομα του Θεού, όχι λόγον του ότι.

ΛΑΘΟΣ ΑΡ. 10

Προσοχή στη διαφορά των ρημάτων χαίρομαι και επιχαίρω. Το χαίρομαι εκφράζει χαρά για κάτι καλό που συμβαίνει. Αντιθέτως το επιχαίρω εκφράζει μεν χαρά, αλλά για κάτι κακό που συμβαίνει σε κάποιον άλλο. Είναι, δηλαδή, η ενδόμυχη δική μας ικανοποίηση για μια αποτυχία, μια αναποδιά που αντιμετωπίζει κάποιος που εχθρευόμαστε ή δεν συμπαθούμε.