Βαρύτερος ο λογαριασμός στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι για τους χαμηλά αμειβόμενους

Με αυξημένο κόστος για τα νοικοκυριά που ανήκουν στα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα θα στρωθεί φέτος το πρωτοχρονιάτικο τραπέζι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έρευνας του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών για το 2025. Παρότι το συνολικό κόστος του «πλούσιου» και του «οικονομικού» τραπεζιού δεν παρουσιάζει ουσιαστικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με το 2024, η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά όταν πρόκειται για τα χαμηλά εισοδήματα, όπου καταγράφεται αύξηση της τάξης του 9%.

Η φετινή έρευνα αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η συγκράτηση των τιμών δεν συνεπάγεται απαραίτητα και ανακούφιση για τους καταναλωτές. Αντίθετα, σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές έχουν ήδη διαμορφωθεί σε υψηλά επίπεδα τα προηγούμενα χρόνια, η σταθεροποίηση απλώς αποτρέπει περαιτέρω επιβαρύνσεις, χωρίς όμως να μειώνει το συνολικό κόστος ζωής για τα νοικοκυριά.

Μιλώντας στη «Σημερινή» ο πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Μάριος Δρουσιώτης, τονίζει ότι, παρά τη σταθεροποίηση που καταγράφεται σε αρκετές κατηγορίες, το κόστος παραμένει υψηλό και δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού.

«Στα ίδια επίπεδα, αλλά όχι χαμηλά»

Παρά το γεγονός ότι σε γενικές γραμμές το συνολικό κόστος του πρωτοχρονιάτικου τραπεζιού παραμένει κοντά στα περσινά επίπεδα, τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι η εικόνα δεν είναι ενιαία για όλα τα νοικοκυριά. Η πραγματική επιβάρυνση διαφοροποιείται ανάλογα με το εισόδημα και τη σύνθεση του τραπεζιού, με τα χαμηλά εισοδήματα να επηρεάζονται δυσανάλογα από τις αυξήσεις σε βασικά προϊόντα. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών Μάριος Δρουσιώτης εξηγεί πώς διαμορφώθηκαν οι τρεις κατηγορίες του γιορτινού τραπεζιού.

«Ο όρος πλούσιο τραπέζι δεν είναι τυχαίος, επισημαίνει ο κ. Δρουσιώτης. «Το ονομάζω πλούσιο τραπέζι της υπερβολής και της σπατάλης. Όμως, ως Κύπριοι, όσοι είναι οικονομικά ευκατάστατοι συνηθίζουν να προσφέρουν δύο είδη κρασιών, διάφορες μπύρες και αναψυκτικά, καθώς και πέντε με έξι είδη κρέατος. Γι’ αυτό και ονομάστηκε “πλούσιο τραπέζι”», αναφέρει.

«Φέτος το τραπέζι είναι περίπου στα ίδια επίπεδα με το περσινό. Όμως, το ότι είναι στα ίδια επίπεδα δεν σημαίνει ότι οι τιμές είναι χαμηλές. Παραμένουν υψηλές. Οι τιμές δεν έπεσαν, αυτό που γλυτώσαμε ως καταναλωτές είναι ότι δεν αυξήθηκαν περαιτέρω», τονίζει.

Όπως σημειώνει, η εικόνα του γιορτινού τραπεζιού εξαρτάται άμεσα από την οικονομική δυνατότητα και τη σύνθεση που μπορεί να υποστηρίξει κάθε οικογένεια.

Η έρευνα του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών διεξήχθη από τις 10 έως τις 19 Δεκεμβρίου 2025 και βασίστηκε σε τρεις διαδοχικές τιμοληψίες λιανικών τιμών. Κάλυψε αποκλειστικά υπεραγορές της Λευκωσίας και περιέλαβε συνολικά 34 είδη τροφίμων και ποτών, με τον κατάλογο των προϊόντων να παραμένει ο ίδιος με εκείνον των προηγούμενων ετών, ώστε να διασφαλίζεται η συγκρισιμότητα των στοιχείων.

Για τον υπολογισμό του συνολικού κόστους λήφθηκαν υπόψη οι συνήθεις ποσότητες που απαιτούνται για τετραμελή και εξαμελή οικογένεια, ενώ προστέθηκε επιπλέον ποσοστό 5%, το οποίο αφορά συμπληρωματικά είδη και έξοδα, όπως νερό, λεμόνια, αλάτι, λάδι, ξύδι, χαρτοπετσέτες, καθώς και το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος και υγραερίου που συνδέεται με την προετοιμασία του τραπεζιού.

Σταθερό το «πλούσιο» πρωτοχρονιάτικο τραπέζι

Το «πλούσιο τραπέζι», το οποίο περιλαμβάνει και τα 34 προϊόντα της έρευνας, αντικατοπτρίζει, σύμφωνα με τον κ. Δρουσιώτη, τις καταναλωτικές συνήθειες των οικονομικά ευκατάστατων νοικοκυριών.

Για το 2025, το συνολικό κόστος του «πλούσιου» πρωτοχρονιάτικου τραπεζιού ανέρχεται στα 160,12 ευρώ για τετραμελή οικογένεια και στα 226,97 ευρώ για εξαμελή. Το κόστος ανά άτομο διαμορφώνεται στα 40,03 ευρώ για τετραμελή οικογένεια και στα 37,83 ευρώ για εξαμελή. Σε σύγκριση με το 2024, το συνολικό κόστος παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στη διατήρηση προσφορών σε ορισμένα είδη.

Το «οικονομικό» τραπέζι της μεσαίας οικογένειας

Στη δεύτερη κατηγορία, το «οικονομικό τραπέζι», περιλαμβάνονται 19 από τα 34 προϊόντα, με την αφαίρεση ειδών που θεωρήθηκαν διπλά ή μη απολύτως αναγκαία.

«Στο οικονομικό τραπέζι αφαιρέσαμε ό,τι ήταν διπλό», εξηγεί ο πρόεδρος του Συνδέσμου.

Το συνολικό κόστος για το 2025 ανέρχεται στα 97,72 ευρώ για τετραμελή οικογένεια και στα 128,58 ευρώ για εξαμελή, παρουσιάζοντας ελαφρά μείωση σε σχέση με το 2024. Το κόστος ανά άτομο κυμαίνεται μεταξύ 21 και 24 ευρώ, καθιστώντας το συγκεκριμένο τραπέζι πιο προσιτό για τη μεσαία οικογένεια, χωρίς ωστόσο να παύει ν’ αποτελεί σημαντική οικονομική επιβάρυνση, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα έξοδα των εορτών.

Η πίεση στα ασθενέστερα εισοδήματα

Η μεγαλύτερη διαφοροποίηση καταγράφεται στο τραπέζι για τα ασθενέστερα οικονομικά εισοδήματα, το οποίο περιορίζεται σε 11 βασικά προϊόντα.

«Στην κατηγορία αυτή δεν υπάρχει αρνί. Από κρέατα έχει μόνο κοτόπουλο και χοιρινό. Από τα εδέσματα έχει μόνο τα μελομακάρονα, ενώ περιλαμβάνει βασικά λαχανικά», σημειώνει ο κ. Δρουσιώτης.

Για το 2025, το συνολικό κόστος ανέρχεται στα 32,59 ευρώ για τετραμελή οικογένεια και στα 49,36 ευρώ για εξαμελή, με το κόστος ανά άτομο να διαμορφώνεται γύρω στα 8 ευρώ. Σε σύγκριση με το 2024, καταγράφεται αύξηση της τάξης του 9%, γεγονός που διαφοροποιεί σαφώς τη συγκεκριμένη κατηγορία από τις άλλες δύο.

Οι αυξήσεις στα λαχανικά και ο ρόλος των προσφορών

Κατά την περίοδο διεξαγωγής της έρευνας παρατηρήθηκαν σημαντικές αυξομειώσεις σε επιμέρους προϊόντα. Στις 19 Δεκεμβρίου καταγράφηκε αισθητή μείωση στην τιμή του αρνίσιου κρέατος, της τάξης του 12%, λόγω προσφορών στις υπεραγορές. Αντίθετα, μεγάλες αυξήσεις σημειώθηκαν στα αγγουράκια, με μέση αύξηση 82%, στις ντομάτες με αύξηση 65% και στις πατάτες με αύξηση 10%.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οι αυξήσεις αυτές επηρέασαν δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα, καθώς τα συγκεκριμένα προϊόντα περιλαμβάνονται κυρίως στο βασικό τραπέζι των ασθενέστερων οικονομικών στρωμάτων. «Η διαφορά σε σχέση με το 2024 εντοπίζεται στο τραπέζι για τα χαμηλά εισοδήματα, κυρίως λόγω των αυξήσεων στις ντομάτες και στα αγγουράκια, που είχαν μέχρι και τρία ευρώ αύξηση», επισημαίνει ο κ. Δρουσιώτης.

Η σύγκριση των τριών κατηγοριών πρωτοχρονιάτικου τραπεζιού αναδεικνύει, γι’ ακόμη μια χρονιά, τον τρόπο με τον οποίο τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα αναγκάζονται να περιορίζουν τη σύνθεση του γιορτινού τραπεζιού τους, προκειμένου ν’ ανταποκριθούν στις οικονομικές τους δυνατότητες.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η φετινή σταθεροποίηση των τιμών δεν σημαίνει επιστροφή στην κανονικότητα για τα νοικοκυριά, αλλά απλώς αποφυγή νέων αυξήσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής παραμένει αυξημένο και οι αντοχές των καταναλωτών περιορισμένες.