Quid pro quo - Στις διεθνείς σχέσεις τίποτε δεν χαρίζεται

Η αναθεωρητική, νεο-οθωμανική Τουρκία επιδιώκει, ως γνωστό, με κάθε μέσο και τρόπο την αναγνώρισή της όχι μόνο ως περιφερειακής υπερδύναμης αλλά και παγκόσμιας προστάτιδας. Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εξαπέλυσε απειλές κατά των «εχθρών» της χώρας του ότι δεν θα μπορέσουν «να πετάξουν την Τουρκία έξω από την παγκόσμια κούρσα της δημοκρατίας και της ανάπτυξης». Από το βάθρο της αναβάθμισης που κάποιες ευρωπαϊκές χώρες τοποθέτησαν την Άγκυρα, ο Ερντογάν βλέπει τη λεωφόρο που άνοιξε με τη συμμετοχή της χώρας του στη «Συμμαχία των προθύμων» που προωθείται από τη Βρετανία, με στόχο τη δημιουργία ειρηνευτικής δύναμης στην Ουκρανία με τη λήξη του πολέμου καθώς και τη συμπερίληψη της Άγκυρας στις διεργασίες για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, ως ευκαιρία για την προώθηση των στόχων του. Φυσικά και δεν αποτέλεσε έκπληξη η ανενδοίαστη απαίτηση της Άγκυρας για ανταλλάγματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση έναντι της προσφοράς των υπηρεσιών της. Σε συνέντευξή του στο τουρκικό τηλεοπτικό κανάλι TV100, ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και πρώην αρχηγός της διαβόητης Μυστικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, Χακάν Φιντάν, ξεκαθάρισε ότι: «Αν, λοιπόν, προσφέρουμε κάτι, σίγουρα θα ζητήσουμε και κάτι σε αντάλλαγμα». Τόσο ξεκάθαρα. Δηλαδή τίποτε δεν χαρίζει στην Ευρώπη και τη Δύση η Άγκυρα. Επαναφέροντας το θέμα της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε., το οποίο, ως ανέφερε, αποτελεί δήθεν προτεραιότητα για τον Ρ. Τ. Ερντογάν, δεν παρέλειψε ο Φιντάν ν’ αφήσει να εννοηθεί ότι τυχόν ένταξη θα γίνει με τους τουρκικούς όρους, δηλαδή «α λα καρτ». «Στο νέο μεταβαλλόμενο σύστημα ασφαλείας, μπορώ να πω ότι αναμένονται γνήσιες συζητήσεις και καλοπροαίρετες πρωτοβουλίες για το πώς θα προχωρήσουν οι σχέσεις Τουρκίας - Ε.Ε. ή οι σχέσεις Τουρκίας-ευρωπαϊκών χωρών».

Εξάλλου, από πλευράς του Τούρκου Προέδρου, σε τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, και αφού του επιδαψίλευσε κολακείες με τη γνωστή ανατολίτικη γαλιφιά, τέθηκαν σειρά αιτημάτων, και ό,τι κερδηθεί καλό θα είναι, όπως ο τερματισμός των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί κατά της Άγκυρας, η ολοκλήρωση της διαδικασίας παραχώρησης των μαχητικών αεροσκαφών F-16, η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 με την περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των δυο χωρών τους στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, καθώς και το καυτό θέμα των Κούρδων.

Αλλ’, όμως, ανταλλάγματα για την παροχή ασφαλείας προς την Ουκρανία και στήριξης της οικονομίας της λαμβάνουν και άλλες χώρες των «προθύμων», όπως η Βρετανία. Στην ιστοσελίδα της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Κοινοτήτων (House of Commons Library - 5.1.2025), έχει αναρτηθεί το κείμενο τής 100ετούς συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ουκρανίας, που υπεγράφη στις αρχές Ιανουαρίου του 2025, και στοχεύει στην εμβάθυνση των στρατιωτικών, οικονομικών και πολιτισμικών δεσμών μεταξύ των δυο χωρών. Στο κεφάλαιο για την εμπορική και οικονομική συνεργασία προβλέπεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι ο πλέον ευνοούμενος εταίρος (preferred partner) για προγράμματα ανάπτυξης, μεταξύ άλλων, και των critical minerals strategy, για τις περίφημες «σπάνιες γαίες». Οι σπάνιες γαίες, που δεν είναι και τόσο σπάνιες, αλλά είναι πολύτιμες, όπως το πετρέλαιο στο παρελθόν, και απαραίτητες για την υψηλή τεχνολογία, και τη βιομηχανία πολεμικού υλικού, αποτελούν τον πλούτο της αιμάσσουσας Ουκρανίας, τον οποίο εποφθαλμιούν πολλές «φίλες» χώρες.

Προσφέρεται ασφάλεια με αντάλλαγμα τους πλουτοπαραγωγικούς φυσικούς πόρους της χώρας.

*Πρέσβης ε.τ.