Αλωνίζουν τα ναρκωτικά στις αυλές των σχολείων

Η διακίνηση ναρκωτικών δεν χρειάζεται να «εισβάλει» στην αίθουσα για να κερδίσει. Αρκεί να σταθεί γύρω από τη σχολική μονάδα: στην περίμετρο, στη στάση, στο πάρκο δίπλα, στη διαδρομή του λεωφορείου, στο διάλειμμα. Εκεί όπου υπάρχει καθημερινή συγκέντρωση ανηλίκων, εκεί χτίζεται και η μικροδιακίνηση. Και η σύνδεση ναρκωτικών - σχολείων δεν είναι πλέον υπαινιγμός. Είναι καταγεγραμμένη και θεσμικά: το πρωτόκολλο συνεργασίας σχολείων - ΥΚΑΝ προβλέπει χειρισμό περιστατικών τόσο στον εσωτερικό όσο και στον εξωτερικό χώρο του σχολείου, με συγκεκριμένες διαδικασίες, επαφές και ρόλους.
Την ίδια ώρα, οι αριθμοί δείχνουν ότι η αγορά «σφύζει»: το 2024 καταγράφηκαν 1.075 υποθέσεις με 1.147 εμπλεκόμενα πρόσωπα και κατασχέσεις 616,9 κιλών κάνναβης και 54,1 κιλών κοκαΐνης, μαζί με έκσταση, HHC και 1.802 σκευάσματα THC. Το 2025 (μέχρι 19 Σεπτεμβρίου), η ΥΚΑΝ μιλούσε ήδη για 640 κιλά κάνναβης, 40 κιλά κοκαΐνης και 2.476 προϊόντα THC σε μορφές που μοιάζουν «αθώες» και χωρούν σε μια τσάντα μαθητή: ζελεδάκια, σοκολάτες, κάψουλες, λάδια, vapes.

Αριθμοί που σοκάρουν

Η εικόνα δεν χτίζεται με ιστορίες της αυλής. Χτίζεται με δεδομένα που “κουμπώνουν” μεταξύ τους. Το 2024, η Αστυνομία δημοσιοποίησε πίνακα με 1.075 υποθέσεις και 1.147 ενεχόμενα πρόσωπα, καταγράφοντας κατασχέσεις που ξεφεύγουν από τη λογική του «περιστασιακού»: κάνναβη 616,9 κιλά, κοκαΐνη 54,1 κιλά, έκσταση (δισκία και γραμμάρια), αλλά και ουσίες/προϊόντα που δείχνουν πόσο αλλάζει το «ράφι» (καθίνη 34 κιλά, HHC 29,3 κιλά, THC σκευάσματα 1.802).

Το 2025, η ΥΚΑΝ έδινε άλλη διάσταση: μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου 2025, ανέφερε συνολικές κατασχέσεις 640 κιλών κάνναβης και 40 κιλών κοκαΐνης - αλλά το κομβικό στοιχείο ήταν αλλού: 2.476 προϊόντα με THC κατασχέθηκαν μετά από ελέγχους σε επιχειρήσεις, παγκυπρίως. Αυτό δεν είναι απλώς «νέα μόδα». Είναι αλλαγή μορφής της αγοράς: από το “σακουλάκι” στο “σνακ” και από το “τσιγάρο” στο “vape”.

Η διαδρομή των δικτύων

Τα δίκτυα λειτουργούν με αλυσίδα: εισαγωγή – αποθήκευση – σπάσιμο – διασπορά – μικροδιακίνηση. Ο μεγάλος όγκος δεν κυκλοφορεί ποτέ ως έχει. Σπάει σε μικρότερες παρτίδες, ώστε να μειώνεται το ρίσκο και να αυξάνεται η κάλυψη. Το 2025 ο Διοικητής της ΥΚΑΝ μιλούσε δημόσια για «νέες μεθόδους απόκρυψης», με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μεταφορά ναρκωτικών ακόμη και σε συσκευασίες δημητριακών.

Παράλληλα, αναφέρθηκε και στο Captagon (συνθετικό χάπι που συνδέεται με αγορές της Συρίας/Λιβάνου) ως ένδειξη ότι οι διακινητές ψάχνουν νέα προϊόντα και νέα κοινά. Και όταν το δίκτυο έχει προϊόν και ποικιλία, η «κάθοδος» προς τη λιανική είναι ζήτημα χρόνου: οι κόμβοι μετακινούνται εκεί όπου υπάρχει καθημερινή ροή νεαρών. Δηλαδή: γύρω από σχολεία.

Πεδίο δράσης το… προαύλιο

Εδώ πρέπει να μπει καθαρά η σύνδεση: οι σχολικές μονάδες δεν είναι απλώς χώροι πρόληψης. Είναι και πεδίο δράσης της μικροδιακίνησης – ειδικά “γύρω” από αυτές. Αυτό αποτυπώνεται με ωμή σαφήνεια στο ρεπορτάζ που παρουσιάζει το σχολικό πρωτόκολλο:

• Κάθε σχολική χρονιά ορίζονται Σύνδεσμοι - Αστυνομικοί της ΥΚΑΝ για σχολικές μονάδες Μέσης και Τεχνικής Εκπαίδευσης.
• Για τη συγκεκριμένη σχολική χρονιά αναφέρεται συνεργασία με 151 σχολεία.
• Οι σύνδεσμοι επιλαμβάνονται πληροφοριών που αφορούν χρήση, κατοχή και διακίνηση στα σχολεία.
• Και η πιο κρίσιμη φράση: η ΥΚΑΝ ενεργεί για διακίνηση/χρήση/κατοχή τόσο στον εσωτερικό όσο και στον εξωτερικό χώρο του σχολείου, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση.
• Επιπλέον, σημειώνεται ότι η σύλληψη και η ανάκριση μαθητών αποφεύγεται στο σχολείο· αν επιβληθεί, γίνεται με παρουσία Διεύθυνσης και γονέων.

Το ίδιο υλικό αναφέρει ότι το 2023 συνελήφθησαν 26 παιδιά.
Αυτά δεν είναι «θεωρητικές ρυθμίσεις». Είναι απόδειξη ότι το κράτος έχει αναγκαστεί να στήσει μηχανισμό ακριβώς επειδή η σχολική πραγματικότητα δέχεται πίεση.

Σε πρόγραμμα από… 12 ετών

Η δεύτερη, ακόμη πιο σκληρή απόδειξη είναι οι θεραπευτικές παραπομπές. Στο ίδιο ρεπορτάζ καταγράφεται ότι 91 ανήλικοι εντάχθηκαν σε θεραπευτικά προγράμματα απεξάρτησης/παρέμβασης, με αναφορές για έναρξη χρήσης ακόμη και από 12 ετών.
Σημειώνεται επίσης η φιλοσοφία «θεραπεία αντί δικαστηρίου» σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα – ένα σήμα ότι το πρόβλημα αντιμετωπίζεται ως δημόσια υγεία, όχι μόνο ως ποινικό ζήτημα.

Το συμπέρασμα είναι απλό: το σχολείο δεν “παρατηρεί” απλώς την κρίση. Συχνά είναι ο πρώτος θεσμός που την βλέπει και ο πρώτος που αναγκάζεται να την διαχειριστεί.

Εφιάλτης με καμουφλάζ

Η αγορά δεν είναι πια μόνο κάνναβη. Είναι ράφι – και όσο πλουτίζει το ράφι, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να φτάσει και στη μαθητική ηλικία. Τα στοιχεία κατασχέσεων του 2024 δείχνουν μαζί με κάνναβη/κοκαΐνη και έκσταση, αλλά και συνθετικές καθινόνες (καθίνη), HHC και THC σκευάσματα.

Το 2025, η «σχολική» διάσταση γίνεται ακόμη πιο καθαρή με τα προϊόντα THC: χρώματα, συσκευασίες, μορφές που μοιάζουν με τρόφιμο ή ατμιστικό. Και εδώ μπαίνει και η προειδοποίηση της ΑΑΕΚ: κυκλοφορούν στην αγορά προϊόντα με κάνναβη ή ημισυνθετικά κανναβινοειδή (όπως HHC/THCP/THCPO), που έχουν συνδεθεί με περιστατικά δηλητηρίασης νεαρών ατόμων και νοσηλείες, ενώ συχνά οι ουσίες δεν αναγράφονται καθαρά στην ετικέτα.
Για τα σχολεία αυτό είναι εφιάλτης: δεν μιλάμε για κάτι που «φωνάζει» ναρκωτικό. Μιλάμε για προϊόντα που μπορούν να περάσουν ως γλυκό, συμπλήρωμα, «κάτι από περίπτερο/ίντερνετ».

Ο μαύρος τιμοκατάλογος

Τα δίκτυα κατεβαίνουν στις σχολικές αυλές όταν βγαίνει μαθηματικά: πρόσβαση + κέρδος. Και οι τιμές (μαζί με την καθαρότητα) είναι ο πολλαπλασιαστής.
Στην Ευρώπη, ο EUDA σημειώνει ότι η τιμή της κοκαΐνης στη λιανική παραμένει σχετικά σταθερή την τελευταία δεκαετία, ενώ η καθαρότητα ανεβαίνει – δηλαδή, το ίδιο ποσό μπορεί να αντιστοιχεί σε πιο ισχυρό προϊόν.
Σε άλλη ανάλυση/ενημέρωση του EUDA αναφέρεται ότι σε πολλές χώρες της ΕΕ η μέση λιανική τιμή κοκαΐνης κυμαίνεται συνήθως στα 50–80 ευρώ/γραμμάριο.

Και όταν πέφτει η τιμή ή «σπάει» η πώληση σε μικρότερες ποσότητες, η πελατεία ανοίγει. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Γαλλίας: το 2024 η τιμή έπεσε γύρω στα 58 ευρώ/γραμμάριο, η χαμηλότερη από το 2014, σε περιβάλλον αυξημένης προσφοράς και ανταγωνισμού δικτύων.
Με απλά λόγια: οι διακινητές δεν χρειάζεται να πουλήσουν “πολύ” σε έναν μαθητή. Τους αρκεί να πουλήσουν λίγο, συχνά, σε πολλούς – και να κρατήσουν την αγορά ζωντανή στο πιο ευάλωτο κοινό.

Η θέση της Κύπρου

Αν αναρωτιέται κανείς «υπάρχει ζήτηση στους εφήβους;», τα ευρωπαϊκά δεδομένα δίνουν ανησυχητικές απαντήσεις. Στα βασικά ευρήματα της ESPAD 2024, ο EUDA καταγράφει ότι η Κύπρος έχει το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ χωρών της έρευνας σε ισόβια χρήση LSD/άλλων παραισθησιογόνων (6,8%) και κοκαΐνης (6,2%), καθώς και τα υψηλότερα για MDMA (4,7%), crack και ηρωίνη (4,1%) και GHB (3,4%).
Επιπλέον, στα ίδια ευρήματα αναφέρεται ότι το ποσοστό για «παράνομη χρήση άλλων ουσιών πέραν της κάνναβης» φτάνει στην Κύπρο σε ένα από τα υψηλότερα επίπεδα της έρευνας.

Αυτά τα στοιχεία δεν σημαίνουν ότι «όλοι χρησιμοποιούν». Σημαίνουν ότι το «ράφι» έχει φτάσει αρκετά κοντά, ώστε να δοκιμάζεται – και άρα το σχολικό περιβάλλον δεν είναι απομονωμένο.

Τα κενά και οι παραλείψεις

Το κράτος μπορεί να πιάνει φορτία. Δεν μπορεί να φυλάξει την καθημερινότητα ενός παιδιού μόνο με καταστολή. Αν η μικροδιακίνηση δουλεύει στην περίμετρο σχολείων, τότε η απάντηση πρέπει να είναι διπλή:

1. Χτύπημα στους κόμβους γύρω από τις μονάδες: όχι «αστυνόμευση της αυλής», αλλά στοχευμένη χαρτογράφηση της διαδρομής (στάσεις, πάρκα, σημεία συνάντησης). Το ίδιο το πρωτόκολλο παραδέχεται ότι εκεί παίζεται το παιχνίδι (“εσωτερικός και εξωτερικός χώρος”).
2. Πρόληψη και στήριξη μέσα στο σχολείο: γιατί τα THC προϊόντα και τα “εύπεπτα” σκευάσματα κάνουν την πρώτη επαφή πιο εύκολη, πιο «αθώα» και πιο δύσκολη στον εντοπισμό.
3. Διαφάνεια στα δεδομένα: τα στοιχεία κατασχέσεων και οι παραπομπές υπάρχουν – χρειάζονται τακτική, συστηματική αποτύπωση για ηλικίες, μορφές ουσιών, νέα προϊόντα και σημεία κινδύνου, ώστε να μην τρέχει η κοινωνία πίσω από κάθε νέο “trend”.

Το σχολείο δεν είναι η πηγή της αγοράς. Είναι όμως ο καθρέφτης της. Και σήμερα ο καθρέφτης δείχνει δίκτυα που κατεβάζουν προϊόν, τιμές που ανοίγουν πελατεία και ουσίες που αλλάζουν μορφή για να χωρέσουν στη μαθητική καθημερινότητα. Η Πολιτεία έχει ήδη παραδεχτεί -με πρωτόκολλα, συνδέσμους, διαδικασίες- ότι το πρόβλημα ακουμπά τις σχολικές μονάδες.
Το ερώτημα για το 2026 δεν είναι αν «υπάρχει θέμα». Είναι αν θα κοπεί η διαδρομή πριν το προαύλιο γίνει σταθερή πιάτσα.