Πολιτισμός

Βραβεία Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής

Ο Όμιλος Λογοτεχνίας και Κριτικής ανακοινώνει τα αποτελέσματα των Λογοτεχνικών Διαγωνισμών του για το έτος 2025 στις ακόλουθες κατηγορίες: Ποίηση, Μυθιστόρημα, Νουβέλα, Διήγημα, Πρωτοεμφανιζόμενος Λογοτέχνης, Φιλολογική Μελέτη - Δοκίμιο - Κριτική Έκδοση «Αντώνης Κ. Ιντιάνος».

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ομίλου εκφράζει τα θερμά του συγχαρητήρια σε όλους τους συμμετάσχοντες, η ανταπόκριση των οποίων υπερέβη κάθε προσδοκία, επιβεβαιώνοντας το ζωηρό ενδιαφέρον για τη λογοτεχνική δημιουργία και τη μελέτη της λογοτεχνίας.

Με σταθερή προσήλωση στην ποιότητα και την πνευματική αριστεία, ο Όμιλος συνεχίζει να υπηρετεί τον καταστατικό του σκοπό: την ανάδειξη, την ενθάρρυνση και την επιβράβευση της λογοτεχνικής δημιουργίας, της λογοτεχνικής κριτικής και της φιλολογικής έρευνας, με επίκεντρο τη νεοελληνική λογοτεχνία της Κύπρου αλλά και την ευρύτερη νεοελληνική λογοτεχνία.

Η επίσημη τελετή απονομής των βραβείων θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2026, στις 19:00, σε χώρο που θα ανακοινωθεί προσεχώς.

🔹Διαγωνισμός Ποίησης

Το Βραβείο απονέμεται στο έργο Εξομολογητήριον του Βάσου Νικολάου (εκδ. Ευγνώμων).

Σκεπτικό βράβευσης:

Το Εξομολογητήριον συνιστά μια ιδιαίτερη λογοτεχνική κατάθεση, στην οποία η εξομολόγηση μετατρέπεται σε πράξη υπαρξιακής αναμέτρησης και εσωτερικής κάθαρσης. Μέσα από την τετραμερή διάρθρωση του έργου – «Ευχαριστία», «Συγχώρεσις», «Ικεσία», «Επίλογος» – συγκροτείται μια συνεκτική πορεία αυτογνωσίας, όπου η ανθρώπινη ευαλωτότητα συναντά την ανάγκη της πίστης, της συγχώρεσης και της λύτρωσης. Η επαναλαμβανόμενη προσφώνηση προς τον Κύριο προσδίδει στο κείμενο χαρακτήρα προσωπικής προσευχής, ενώ η συνομιλία με τη βιβλική παράδοση αναδεικνύει τη διαχρονικότητα των υπαρξιακών ερωτημάτων. Η λιτή, άμεση και συναισθηματικά φορτισμένη γλώσσα, ο εξομολογητικός τόνος και η ρυθμική επανάληψη δημιουργούν μια ιδιότυπη ποιητικότητα, στα όρια πεζού λόγου και προσευχής. Ιδιαίτερη αρετή του έργου αποτελεί η μετατροπή της ατομικής αγωνίας σε οικουμενικό στοχασμό για την ανθρώπινη ατέλεια και τη δυνατότητα πνευματικής αναγέννησης. Για την εκφραστική του ειλικρίνεια, τη συνθετική του συνοχή και την πνευματική του ευαισθησία, το έργο κρίνεται άξιο βράβευσης.

Διάκριση:

Αδελαΐδα Δήμου-Παπαγεωργίου, Αποστάγματα της ψυχής μου στάγματα (αυτοέκδ.)

Εβίτα Κωνσταντίνου, Κλώθοντας το μύρο (εκδ. Χρόνος)

Χρήστος Τζανάκος, Η σφαγή του Αστερίωνα (εκδ. Ιωλκός)

Βασίλης Τσερέλης, Κλέφτης αστεριών (εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία)

(Κριτική Επιτροπή: Δρ. Κυριάκος Ιωάννου, Ζήνα Λυσάνδρου-Παναγίδη, δρ. Γαβριέλλα Παναγή)

🔹Διαγωνισμός Μυθιστορήματος

Το Βραβείο απονέμεται στο έργο Μοιραία σύμπτωση του Χαράλαμπου Στυλιανού.

Σκεπτικό βράβευσης:

Η Μοιραία σύμπτωση αποτελεί ένα καθηλωτικό αστυνομικό αφήγημα υψηλής τεχνικής αρτιότητας, το οποίο υπερβαίνει τα στενά στερεότυπα του είδους. Με αφετηρία ένα σκοτεινό εύρημα στις θαλασσινές σπηλιές της Πάφου, η πλοκή ξετυλίγεται με εξαιρετική αφηγηματική ευελιξία, μεταφέροντας με άνεση τη δράση από την Κύπρο στο εξωτερικό. Ο Χαράλαμπος Στυλιανού επενδύει σε μια λιτή, μεστή και απόλυτα διαυγή γλώσσα, η οποία υπηρετεί υποδειγματικά την κλιμάκωση της αγωνίας. Το μεγάλο πλεονέκτημα του έργου εντοπίζεται στην ικανότητά του να ισορροπεί την έντονη εξωτερική δράση με ένα βαθύ, διεισδυτικό ψυχογράφημα των ηρώων. Οι χαρακτήρες, προικισμένοι με συνέπεια και ανθρώπινη ευθραυστότητα, αναδεικνύουν τις κρυφές πτυχές της ανθρώπινης φύσης απέναντι στο έγκλημα. Το συμπαγές αυτό αστυνομικό μυθιστόρημα κερδίζει τον αναγνώστη χάρη στην αμεσότητά του και σε ένα ευφυές, παντελώς αναπάντεχο κλείσιμο που δικαιώνει τις υψηλές αισθητικές αξιώσεις της σύγχρονης λογοτεχνίας.

Διάκριση:

Έλενα Μακρυγιάννη-Βρυωνίδου, Γκαλερύ ρωγμές - Επουλώνοντας τις πληγές (εκδ. Ηλίας Επιφανίου)

Νεοφύτα Ευαγγέλου, Απόδραση από τις σιωπές (εκδ. Πηγή)

(Κριτική Επιτροπή: Δρ. Κυριάκος Ιωάννου, Κωνσταντίνος Μακρής, δρ. Μαρία Μιχαηλίδου)

🔹Διαγωνισμός Νουβέλας

Το Βραβείο απονέμεται από κοινού και ισοτίμως στη Μαρία Λουκά, για το έργο της Δεκαέξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα (εκδ. Βακχικόν), και στον Νικόλα Πασχαλίδη, για το έργο του Των αθανάτων το κρασί: Στην Κύπρο του ’50 (εκδ. Ερατώ).

Σκεπτικά βράβευσης:

Ι. Το βιβλίο Δεκαέξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα της Μαρίας Λουκά (εκδ. Βακχικόν) συνιστά ένα υβριδικό, πολυφωνικό κομψοτέχνημα υψηλής αισθητικής αξίας, το οποίο προσεγγίζει τη σύγχρονη σχολική και κοινωνική πραγματικότητα με βαθιά παιδαγωγική ενσυναίσθηση. Η συγγραφέας συνοστεώνει μια σύνθετη, τριμερή κυκλική δομή, ενορχηστρώνοντας αριστοτεχνικά αρκετούς διαφορετικούς ομοδιηγητικούς αφηγητές. Μέσα από την ημερολογιακή καταγραφή δεκαεννέα ημερών, αναδεικνύονται κρίσιμα ζητήματα όπως η εφηβική παραβατικότητα, η σεξουαλική κακοποίηση και το οικογενειακό τραύμα. Η επιτροπή ξεχώρισε την εξαιρετική γλωσσική πλαστικότητα της Μαρίας Λουκά, η οποία χρησιμοποιεί πειστικά τόσο τη μαθητική αργκό όσο ασφαλώς και την κυπριακή ντοπιολαλιά αλλά καιτον εξατομικευμένο λόγο των επιστημόνων. Η χρήση πρωτότυπων υφολογικών σχημάτων, όπως οι δομικοί αναβαθμοί σκέψης, προσδίδει στο κείμενο ρυθμό και αληθοφάνεια. Πρόκειται για ένα καλοδουλεμένο και συγκλονιστικό έργο που λειτουργεί ως κοινωνική πυξίδα, μετατρέποντας τον αναγνώστη σε ένορκο μιας καθηλωτικής ανθρώπινης κατάθεσης.

ΙΙ. Στο έργο του Των αθανάτων το κρασί: Στην Κύπρο του ’50 (εκδ. Ερατώ) ο Νικόλας Πασχαλίδης συνθέτει μια γοητευτική, δίπολη αφήγηση που γεφυρώνει με απαράμιλλη μαεστρία τη σύγχρονη κυπριακή πραγματικότητα με την ιστορική μνήμη του ένδοξου απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. κατά τη δεκαετία του 1950. Με όχημα την έρευνα μιας υποψήφιας διδάκτορος, η πλοκή ξετυλίγεται μέσα από ένα πολυεπίπεδο πλέγμα όπου το αγνό ρομαντικό ειδύλλιο συναντά την πολιτική ένταση, το μυστήριο μιας παράνομης σύλληψης και τις δοκιμασίες της αληθινής φιλίας. Η γραφή του Πασχαλίδη διακρίνεται για τη λυρική της καθαρότητα και τη δραματική της πυκνότητα, αποτίοντας φόρο τιμής στη νεολαία που θυσιάστηκε για την ελευθερία. Η επιτροπή ξεχώρισε τον τρόπο με τον οποίο το κείμενο αναδεικνύει την ποίηση των ίδιων των αγωνιστών, μπολιάζοντας την ιστορική τεκμηρίωση με λογοτεχνικό συναίσθημα. Ένα ώριμο και υποβλητικό έργο που λειτουργεί ως ζωντανή πηγή συλλογικής αυτογνωσίας, καθηλώνοντας τον αναγνώστη από τις πρώτες σελίδες.

Διάκριση:

Αντιγόνη Ηλία, Σανταρόζα 22 - Στιγμές από τη ζωή μου στην κλινική (εκδ. ΣΠΕΚ)

(Κριτική Επιτροπή: Δρ. Κυριάκος Ιωάννου, Κωνσταντίνος Μακρής, δρ. Μαρία Μιχαηλίδου)

🔹Διαγωνισμός διηγήματος

Το Βραβείο απονέμεται στο «Παιδί από την Ίμβρο» της Μάρως Παπαμηνά-Κολλασίδου.

Σκεπτικό βράβευσης:

Το διήγημα πραγματεύεται με ευαισθησία και αληθοφάνεια τη ζωή ενός δεκατετράχρονου προσφυγόπουλου από την Ίμβρο, το οποίο αναγκάζεται να εγκαταλείψει τον τόπο του, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Η πορεία του στη ξενιτιά, οι δυσκολίες της βιοπάλης και η σταδιακή πνευματική του ανέλιξη αποδίδονται με πειστικότητα και λογοτεχνική ωριμότητα. Ξεχωριστή θέση στο έργο κατέχει ένας ηλικιωμένος πρόσφυγας από την Τένεδο, ο οποίος λειτουργεί ως πνευματικός καθοδηγητής για τον νεαρό. Η σχέση τους αναδεικνύει τη δύναμη της γνώσης, της παιδείας και της ανθρώπινης αλληλεγγύης. Το έργο προβάλλει διαχρονικές αξίες όπως η επιμονή, η εργατικότητα, η φιλομάθεια και η πίστη στη δύναμη των ονείρων. Ιδιαίτερα σημαντική κρίθηκε η ανθρωπιστική και ιστορική διάσταση του διηγήματος, καθώς συνδέει τις εμπειρίες της Ίμβρου, της Τενέδου και της Κύπρου μέσα από το κοινό βίωμα της προσφυγιάς, του ξεριζωμού και της ξενιτιάς. Το διήγημα υπενθυμίζει ότι η επιτυχία κατακτιέται με μόχθο, επιμονή και προσήλωση στους στόχους, και αυτό αποτελεί ένα εξαιρετικό μάθημα ζωής που συγκινεί, εμπνέει και αιτιολογεί πλήρως την επιλογή του για βράβευση στην κατηγορία του Διηγήματος.

Διάκριση:

Κώστας Παπαϊωάννου, «Ο μικρός Σμυρνιός»

Ιωάννα Βασιλείου, «Ο δολοφόνος των οκτώ»

Άθως Χατζηματθαίου, «Το βραβείο»

Σάββας Ηλία, «Ένα κλωνάρι βασιλικού»

Άριστος Αριστείδου, «Κι όμως έγινα δάσκαλος»

(Κριτική Επιτροπή: Κωνσταντίνος Μακρής, Αντιγόνη Περικλέους-Παπαδοπούλου, δρ. Γαβριέλλα Παναγή, Ανδρέας Χατζηθωμάς)

🔹Διαγωνισμός Πρωτοεμφανιζόμενου Λογοτέχνη

Το Βραβείο απονέμεται στον Μάριο Αργυρίδη για το βιβλίο του Σπασμένες φωνές γεμάτες φως (εκδ. Επίμετρο).

Σκεπτικό βράβευσης:

Σε μια εποχή αβεβαιότητας, μοναξιάς, πολλαπλών προκλήσεων και εσωτερικών δοκιμασιών το βιβλίο με τίτλο οι Σπασμένες φωνές γεμάτες φως ξεχωρίζει, γιατί μας υπενθυμίζει πως οι βαθύτερες ρωγμές της ανθρώπινης ψυχής μπορούν να γίνουν πηγές φωτός. Ο λόγος είναι αληθινός, απλός, ειλικρινής και ταυτόχρονα γλαφυρός και ευαίσθητος. Μέσα από αυτή την πρώτη του λογοτεχνική κατάθεση, ο Μάριος Αργυρίδης μοιράζεται μαζί μας μια ιστορία που ξεχειλίζει από ανθρωπιά. Ο συγγραφέας κοιτάζει κατάματα τις δυσκολίες και τις σύνθετες προκλήσεις της ζωής χωρίς να προσπαθεί να τις ωραιοποιήσει. Μέσα από τις ρωγμές των ηρώων αναδύεται η αντοχή της ανθρώπινης ψυχής και η λυτρωτική αξία της σχέσης με τον άλλον. Κι αυτό είναι ένα ουσιαστικό ανθρώπινο και κοινωνικό μήνυμα στον αναγνώστη. Ο δημιουργός παίρνει τους ήρωές του από το χέρι και τους οδηγεί μέσα από τις δικές τους προσωπικές θύελλες δείχνοντάς μας πόσο βαθιά είναι η αντοχή της ανθρώπινης ψυχής. Στο τέλος οι πληγές των χαρακτήρων μετατρέπονται σε δύναμη, γιατί γιατρεύονται με τα πιο απλά, πολύτιμα υλικά: την αγάπη, τη φροντίδα και τη συγχώρεση.

(Κριτική Επιτροπή: Δρ. Μαρία Μιχαηλίδου, Όλγα Οικονομίδου, Αντιγόνη Περικλέους-Παπαδοπούλου)

🔹Διαγωνισμός Φιλολογικής Μελέτης - Δοκιμίου - Κριτικής Έκδοσης «Αντώνης Κ. Ιντιάνος»

Το Βραβείο απονέμεται στο έργο Η Κερύνεια του Γιώργου Σεφέρη του Γιώργου Γεωργή (εκδ. Ηλίας Επιφανίου).

Σκεπτικό βράβευσης:

Το βιβλίο Η Κερύνεια του Γιώργου Σεφέρη αποτελεί μια υποδειγματική φιλολογική και ιστορική μελέτη που εμπλουτίζει γόνιμα και εποικοδομητικά τις σεφερικές σπουδές. Ο Γιώργος Γεωργής φωτίζει την καταλυτική επίδραση που άσκησε η Κερύνεια στον νομπελίστα δημιουργό κατά την ιστορική πρώτη του επίσκεψη στο νησί το 1953. Συνδυάζοντας αριστοτεχνικά το βιογραφικό χρονικό με το γεωπολιτικό πλαίσιο της εποχής, ο συγγραφέας αναδεικνύει τις εσωτερικές διεργασίες που μετέτρεψαν το κυπριακό βίωμα σε κορυφαία ποίηση. Με λόγο ρέοντα, το έργο δεν περιορίζεται σε μια στείρα πανεπιστημιακή καταγραφή, αλλά λειτουργεί (και) ως μια ζωντανή πνευματική γέφυρα με την κατεχόμενη πόλη, διασώζοντας την ιστορική μνήμη, το τοπίο και τους ανθρώπους της.

(Κριτική Επιτροπή: Δρ. Γιώργος Β. Γεωργίου, δρ. Κυριάκος Ιωάννου, δρ. Γαβριέλλα Παναγή)

🔹Βραβείο Συνολικής Προσφοράς «Βασίλης Μιχαηλίδης»

Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, το Δ.Σ. του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής αποφάσισε ομόφωνα να απονείμει το Βραβείο Συνολικής Προσφοράς «Βασίλης Μιχαηλίδης» (2024) του Ο.Λ.Κ. στον διακεκριμένο κύπριο πανεπιστημιακό Κωνσταντίνο Κασίνη.