Η Κύπρος τίμησε τα 150 χρόνια της ιστορικής «Εστίας»

Παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, του Αρχιεπισκόπου Κύπρου, του τέως Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη, του πρώην Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου και εκπροσώπων της πολιτικής, διπλωματικής και ακαδημαϊκής ζωής, πραγματοποιήθηκε η επετειακή εκδήλωση για τον ενάμιση αιώνα της ιστορικής εφημερίδας.

Εκατόν πενήντα χρόνια ιστορίας, δημοσιογραφίας και αδιάλειπτης παρουσίας στον δημόσιο βίο του Ελληνισμού γιορτάστηκαν το βράδυ της Δευτέρας στη Λευκωσία, σε μια ιδιαίτερα συμβολική εκδήλωση για την ιστορική εφημερίδα «Εστία». Μια εφημερίδα που γεννήθηκε το 1876, πέρασε μέσα από τρεις διαφορετικούς αιώνες, κατέγραψε πολέμους, εθνικούς αγώνες, πολιτικές ανατροπές και μεγάλες ιστορικές στιγμές, διατηρώντας πάντοτε ξεχωριστή σχέση με την Κύπρο. Δεν ήταν τυχαίο ότι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς των επετειακών εκδηλώσεων για τα 150 χρόνια της πραγματοποιήθηκε στην κυπριακή πρωτεύουσα. Στον τόπο με τον οποίο η «Εστία» συνδέθηκε όχι μόνο μέσα από τις σελίδες της και τη διαχρονική ενασχόλησή της με το Κυπριακό, αλλά και μέσα από τους ανθρώπους που σφράγισαν την εκδοτική της πορεία. Η εκδήλωση αποτέλεσε μια ευκαιρία αναδρομής στην κοινή ιστορία Ελλάδας και Κύπρου, αλλά και προβληματισμού για την αποστολή του Τύπου στη σύγχρονη εποχή.

Μια ιστορική επέτειος στη Λευκωσία

Η επετειακή εκδήλωση με τίτλο «150 Χρόνια Εστία – Ελλάδα – Κύπρος» πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου, συγκεντρώνοντας προσωπικότητες από την Κύπρο και την Ελλάδα.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης και ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος.

Παρέστησαν επίσης ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Κύπρο Κωνσταντίνος Κόλλιας, υπουργοί της Κυπριακής Κυβέρνησης, εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων, του διπλωματικού σώματος, του ακαδημαϊκού κόσμου και άλλοι προσκεκλημένοι.

Στο επίκεντρο της βραδιάς βρέθηκε η μακρά διαδρομή της «Εστίας», της αρχαιότερης σήμερα εφημερίδας στον ελλαδικό χώρο, καθώς και η ιδιαίτερη συμβολή της στην ανάδειξη των κυπριακών ζητημάτων στην ελληνική δημόσια σφαίρα.

Τον συντονισμό ανέλαβε ο διευθυντής της εφημερίδας, Μανώλης Κοττάκης, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε και ο εκδότης της, Ιωάννης Φιλιππάκης. Κεντρικές ομιλίες πραγματοποίησαν ο Προκόπης Παυλόπουλος και ο ιστορικός του Πανεπιστημίου Κύπρου Πέτρος Παπαπολυβίου.

Χριστοδουλίδης: Η «Εστία» κράτησε ζωντανό το ενδιαφέρον για την Κύπρο

Τη διαχρονική προσφορά της «Εστίας» και τον ιδιαίτερο δεσμό της με την Κύπρο εξήρε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, χαρακτηρίζοντας την επετειακή εκδήλωση σημαντική στιγμή για τον τόπο και ευρύτερα για τον Ελληνισμό.

Στον χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος αναφέρθηκε στην ιστορική πορεία της εφημερίδας από το 1876 έως σήμερα και στη συνέπειά της προς τη δική της εκδοτική, γλωσσική και αισθητική παράδοση. Στάθηκε ιδιαίτερα στην ευαισθησία που επέδειξε διαχρονικά απέναντι στα εθνικά ζητήματα, με ξεχωριστή θέση στο Κυπριακό.

Αμφισβήτησε, μάλιστα, την αντίληψη ότι το Κυπριακό δεν ενδιαφέρει την κοινή γνώμη στην Ελλάδα, επικαλούμενος την προσωπική του εμπειρία από τις εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στον ελλαδικό χώρο το 2024, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τουρκική εισβολή.

Ο Πρόεδρος ευχαρίστησε δημόσια τη διεύθυνση, τους εκδότες και τους δημοσιογράφους της «Εστίας» για τη συμβολή τους στη διατήρηση του ενδιαφέροντος της ελληνικής κοινωνίας για την Κύπρο.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κυπριακής καταγωγής οικογένεια Κύρου, η οποία συνδέθηκε με την εφημερίδα από τις αρχές του 20ού αιώνα και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ιστορική της πορεία.

Παράλληλα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η δημοσιογραφία, από την ψηφιακή επανάσταση και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέχρι την παραπληροφόρηση, τις ψευδείς ειδήσεις και την ανεξέλεγκτη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Υπογράμμισε ότι η ποιότητα της ενημέρωσης συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της Δημοκρατίας, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα των δημοσιογράφων να ασκούν αυστηρό έλεγχο στην εξουσία, στη βάση τεκμηριωμένων επιχειρημάτων.

Στο ίδιο πλαίσιο υπενθύμισε την οικονομική στήριξη που παρέχεται από την Πολιτεία στην έκδοση και διανομή ημερήσιων και εβδομαδιαίων εφημερίδων και περιοδικών, με διαφανή κριτήρια και σεβασμό στην ελευθεροτυπία.

Μανώλης Κοττάκης: Χρέος τιμής ο εορτασμός στην Κύπρο

Με ιδιαίτερη συγκίνηση για τη σχέση της εφημερίδας με την Κύπρο καλωσόρισε τους παρευρισκομένους ο διευθυντής της «Εστίας», Μανώλης Κοττάκης.

Όπως ανέφερε, η επιλογή της Λευκωσίας για τον εορτασμό των 150 χρόνων αποτελούσε χρέος τιμής προς την Κύπρο και τους αγώνες του Κυπριακού Ελληνισμού.

Περιέγραψε την «Εστία» ως μια διαχρονική φωνή της Κύπρου στην Αθήνα, που επιδιώκει να υπενθυμίζει στην ελληνική πολιτική ηγεσία τη σημασία των κυπριακών ζητημάτων και την ανάγκη προάσπισης των εθνικών συμφερόντων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην ενότητα του Ελληνισμού, υπογραμμίζοντας τους κοινούς ιστορικούς, γλωσσικούς και πολιτιστικούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου, καθώς και τους κοινούς αγώνες που σφράγισαν την πορεία των δύο χωρών.

Ιωάννης Φιλιππάκης: Μια εφημερίδα με βαθιές ρίζες και διαρκή αποστολή

Στη μακρά ιστορική πορεία της εφημερίδας αναφέρθηκε ο εκδότης της «Εστίας», Ιωάννης Φιλιππάκης, επισημαίνοντας ότι οι δεσμοί της με την Κύπρο ανάγονται σχεδόν στα πρώτα χρόνια της έκδοσής της.

Μίλησε για τη στάση της εφημερίδας κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας, για την προσήλωσή της στους αγώνες των Κυπρίων και για την επιδίωξη διατήρησης των εθνικών και ιστορικών αξιών του Ελληνισμού.

Ο κ. Φιλιππάκης παρουσίασε την «Εστία» ως έναν θεματοφύλακα της δημοσιογραφικής παράδοσης, δίνοντας έμφαση στην αλήθεια, την αξιοπρέπεια, τη σύνεση, το θάρρος και την προσήλωση σε αρχές που, όπως τόνισε, διατήρησαν την εφημερίδα ζωντανή μέσα από αλλεπάλληλες ιστορικές δοκιμασίες.

Διαβεβαίωσε ότι η «Εστία» θα συνεχίσει την εκδοτική της πορεία, διατηρώντας το ενδιαφέρον της για την Κύπρο και τα ζητήματα του Ελληνισμού.

Παυλόπουλος: Η Κύπρος στο επίκεντρο του Ελληνισμού και του Ευρωπαϊκού Δικαίου

Ιδιαίτερο πολιτικό και ιστορικό ενδιαφέρον παρουσίασε η ομιλία του πρώην Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου, ο οποίος ανέδειξε την ιστορική σύνδεση της «Εστίας» με την Κύπρο και το Κυπριακό.

Αναφέρθηκε στην καθοριστική παρουσία της οικογένειας Κύρου, στην υποστήριξη του αιτήματος της Ένωσης κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας και στη συμβολή της εφημερίδας στην προβολή των αγώνων του κυπριακού λαού.

Παράλληλα, προχώρησε σε μια ευρύτερη αποτίμηση των ιστορικών επιλογών της εφημερίδας, αναγνωρίζοντας ότι ορισμένες θέσεις της υπαγορεύονταν από την έντονη προσήλωση στο αίτημα της Ένωσης, ακόμη και όταν οι πολιτικές συνθήκες είχαν μεταβληθεί.

Το κύριο μέρος της παρέμβασής του επικεντρώθηκε στις σημερινές προκλήσεις του Κυπριακού.

Ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι η επίλυση του Κυπριακού πρέπει να εδράζεται στην πλήρη εφαρμογή του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου, απορρίπτοντας τις διχοτομικές προσεγγίσεις και τη συνομοσπονδιακή προοπτική.

Υποστήριξε την ανάγκη μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης, στη βάση δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, με μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια.

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε απέναντι στη στάση της Τουρκίας, αλλά και στην ευρωπαϊκή αντιμετώπιση των τουρκικών διεκδικήσεων. Κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει ουσιαστικότερο ρόλο, υπογραμμίζοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί κράτος-μέλος της και ότι η προστασία της κυριαρχίας και των δικαιωμάτων της αφορά ολόκληρη την Ένωση.

Αναφέρθηκε επίσης στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στα ζητήματα θαλάσσιων δικαιοδοσιών, ενώ στις δηλώσεις του πριν από την εκδήλωση τάχθηκε υπέρ της ολοκλήρωσης του έργου της διασύνδεσης και της ενεργότερης ευρωπαϊκής κινητοποίησης.

Κλείνοντας, υπογράμμισε τη σημασία της ενότητας και της ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές, συνδέοντας τους ιστορικούς αγώνες του Ελληνισμού με την ανάγκη διαφύλαξης της κυριαρχίας και των δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου.

Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος: Η ιστορία, η αλήθεια και η ανάγκη ενότητας

Τη σημασία της συμπλήρωσης 150 χρόνων συνεχούς παρουσίας στον χώρο του Τύπου υπογράμμισε στον χαιρετισμό του ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος.

Όπως επισήμανε, η διατήρηση μιας εφημερίδας για ενάμιση αιώνα προϋποθέτει όραμα, συνέπεια, εργατικότητα και διαδοχικές γενιές ανθρώπων που πίστεψαν στην αποστολή της.

Αναφέρθηκε στον ρόλο της «Εστίας» στην καταγραφή των σημαντικότερων πολιτικών, κοινωνικών και ιστορικών γεγονότων τριών αιώνων, καθώς και στη συμβολή της στον δημόσιο διάλογο.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με μήνυμα ενότητας, με την επισήμανση ότι ο Ελληνισμός δεν έχει την πολυτέλεια της διχόνοιας, και με την ευχή η «Εστία» να συνεχίσει να υπηρετεί την ενημέρωση, την αλήθεια και την προβολή των δικαίων της Κύπρου.

Πέτρος Παπαπολυβίου: Ενάμισης αιώνας ιστορίας μέσα από τις σελίδες της «Εστίας»

Μια ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή στη διαδρομή της εφημερίδας και στη στενή σχέση της με την Κύπρο πραγματοποίησε ο επίκουρος καθηγητής Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, Πέτρος Παπαπολυβίου.

Στην ομιλία του παρουσίασε την ιστορία της «Εστίας» από τα τέλη του 19ου αιώνα και ιδιαίτερα την περίοδο κατά την οποία τη διεύθυνσή της είχε η οικογένεια Κύρου, από το 1900 μέχρι το 2015.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στον Άδωνι Κύρου, που γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1872 και συνέβαλε καθοριστικά στην καθιέρωση της εφημερίδας ως σημαντικής παρουσίας στον ελληνικό Τύπο.

Ο ιστορικός αναφέρθηκε στη στήριξη της οικογένειας Κύρου προς τους κυπριακούς συλλόγους των Αθηνών, στη συμπαράσταση προς τους εξόριστους των Οκτωβριανών του 1931, στη συμμετοχή Κυπρίων εθελοντών στον ελληνικό στρατό κατά τον πόλεμο του 1940, καθώς και στην οργάνωση συσσιτίου για Κυπρίους στην Αθήνα της Κατοχής.

Ιδιαίτερη θέση στην ιστορική του αναδρομή κατείχαν το Ενωτικό Δημοψήφισμα του 1950, ο αγώνας της ΕΟΚΑ, οι Συμφωνίες Ζυρίχης–Λονδίνου και οι πολιτικές αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν, οι οποίες αποτυπώθηκαν στις σελίδες της εφημερίδας.

Ο κ. Παπαπολυβίου υπενθύμισε ακόμη ότι σημαντικοί Κύπριοι λόγιοι και πολιτικοί συνεργάστηκαν κατά καιρούς με την «Εστία», συμβάλλοντας στη διατήρηση μιας σταθερής γέφυρας επικοινωνίας ανάμεσα στην Κύπρο και την Ελλάδα.

Κλείνοντας, ευχήθηκε στην εφημερίδα και στους ανθρώπους της να συνεχίσουν τη μακρά πορεία τους, υπογραμμίζοντας τη σημασία των δημοσιογραφικών μέσων για τη Δημοκρατία, τη διαφάνεια και την ενημέρωση των πολιτών.

Παρουσία προσωπικοτήτων από την Κύπρο και την Ελλάδα

Το επετειακό γεγονός συγκέντρωσε εκπροσώπους από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, καθώς και προσωπικότητες με μακρά παρουσία στη δημόσια ζωή.

Ανάμεσα στους παρευρισκομένους ήταν ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, ο οποίος σε δηλώσεις του κατά την προσέλευση στάθηκε στη σημασία της υπεύθυνης δημοσιογραφίας και της τήρησης της δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

Στην εκδήλωση παρέστησαν επίσης, μεταξύ άλλων, οι υπουργοί Εύη Τσολάκη, Χρήστος Σενέκης και Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, ο βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου Ευριπίδης Στυλιανίδης, ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής Δημήτριος Συλλούρης, ο πρώην υπουργός Χαράλαμπος Πετρίδης, ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, ο Νίκος Κατσουρίδης, καθώς και οι Μάριος Πελεκάνος και Ανδρέας Παπαχαραλάμπους.

Το «παρών» έδωσαν ακόμη διπλωμάτες, εκπρόσωποι ξένων χωρών και άλλοι προσκεκλημένοι από την πολιτική και κοινωνική ζωή.

Μια ιστορία που συνεχίζεται

Η συμπλήρωση 150 χρόνων από την πρώτη κυκλοφορία της «Εστίας» αποτέλεσε αφορμή όχι μόνο για μια αναδρομή στο παρελθόν, αλλά και για έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από τον ρόλο του έντυπου Τύπου σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών.

Η πορεία της ιστορικής εφημερίδας, από το 1876 μέχρι σήμερα, αποτυπώνει ένα σημαντικό κομμάτι της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Μέσα σε αυτή τη διαδρομή, η Κύπρος κατείχε και εξακολουθεί να κατέχει ξεχωριστή θέση, με δεσμούς που σφυρηλατήθηκαν μέσα από κοινές ιστορικές εμπειρίες, εθνικούς αγώνες, πολιτικές δοκιμασίες και τη συνεχή επικοινωνία των δύο κοινωνιών.

Η επετειακή βραδιά στη Λευκωσία υπενθύμισε ότι οι εφημερίδες με μακρά ιστορική διαδρομή αποτελούν, πέρα από φορείς ενημέρωσης, πολύτιμες πηγές ιστορικής μνήμης. Και ότι η σχέση Ελλάδας και Κύπρου συνεχίζει να βρίσκει έκφραση όχι μόνο στη διπλωματία και την πολιτική, αλλά και στη δημοσιογραφία, στον πολιτισμό και στον δημόσιο διάλογο.

Η «Εστία» εισέρχεται έτσι στον επόμενο αιώνα της ιστορίας της, έχοντας αφιερώσει μια σημαντική επετειακή εκδήλωση στην Κύπρο, έναν τόπο που συνδέθηκε βαθιά με τους ανθρώπους, τις σελίδες και την πορεία της.