Αναλύσεις

Σε ισχύ από σήμερα η μείωση στα καύσιμα θέρμανσης

Ελάφρυνση 6,39 σεντ το λίτρο μέχρι τις 30 Απριλίου 2027 – Αιτήματα για πρόσθετη στήριξη και πολιτική αντιπαράθεση για την αξιοποίηση των κρατικών εσόδων

Με μειωμένη φορολογία στα καύσιμα θέρμανσης εισέρχονται από σήμερα τα νοικοκυριά στη χειμερινή περίοδο, μετά την υπερψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου από την Ολομέλεια της Βουλής. Η ελάφρυνση ανέρχεται σε 6,39 σεντ ανά λίτρο, περιλαμβανομένου του ΦΠΑ, και θα ισχύει μέχρι τις 30 Απριλίου 2027.

Η εφαρμογή του μέτρου επισπεύστηκε σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, ο οποίος προέβλεπε έναρξη την 1η Νοεμβρίου. Έπειτα από ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής Οικονομικών, η ημερομηνία μεταφέρθηκε στις 23 Οκτωβρίου, με αποτέλεσμα η μείωση να τίθεται σε ισχύ από σήμερα.

Η ψήφιση της ελάφρυνσης συνοδεύτηκε από ευρύτερη συζήτηση για την επάρκεια των κυβερνητικών παρεμβάσεων απέναντι στην ακρίβεια. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα περιθώρια περαιτέρω μειώσεων, η επιστροφή μέρους των αυξημένων κρατικών εσόδων στους πολίτες και η ανάγκη διαφύλαξης των δημοσιονομικών αντοχών σε συνθήκες παρατεταμένης αβεβαιότητας.

Το ύψος της ελάφρυνσης

Η νομοθεσία προβλέπει προσωρινή εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ειδικού φόρου κατανάλωσης σε συγκεκριμένες κατηγορίες καυσίμων θέρμανσης. Η μείωση, χωρίς ΦΠΑ, ανέρχεται σε 5,373 σεντ ανά λίτρο, ενώ το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται περίπου στα €5,2 εκατομμύρια.

Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικών, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης ενεργειακών προϊόντων κατά τους χειμερινούς μήνες δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στο κόστος θέρμανσης. Η παρέμβαση αποσκοπεί στον περιορισμό αυτών των επιπτώσεων για τους καταναλωτές.

Στην ίδια έκθεση υπενθυμίζεται η θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και δημοσιονομικά κοστολογημένα, χωρίς να ενθαρρύνουν την αχρείαστη αύξηση της κατανάλωσης καυσίμων.

Πιέσεις για πρόσθετα μέτρα

Την ανάγκη περαιτέρω παρεμβάσεων ανέδειξε το ΑΚΕΛ. Ο Ανδρέας Πασιουρτίδης χαρακτήρισε αναγκαία τη μείωση του φόρου για την ελάφρυνση των νοικοκυριών, επαναφέροντας τη θέση του κόμματος για διεκδίκηση παρέκκλισης και κατάργηση της διπλής φορολογίας.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, υποστήριξε ότι οι συγκρίσεις των τιμών με άλλες ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες διαβίωσης στην Κύπρο και την εξάρτηση των οικογενειών από το αυτοκίνητο. Ζήτησε επιστροφή μέρους των αυξημένων κρατικών εσόδων μέσω κοινωνικών πολιτικών, καθώς και ανακατανομή από όσους, όπως ανέφερε, αποκομίζουν μεγάλα κέρδη εξαιτίας της ακρίβειας και της θέσης τους στην αγορά.

Ο επικεφαλής του Άλματος, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, έθεσε ζήτημα διαφορετικής αντιμετώπισης των καυσίμων θέρμανσης και κίνησης ως προς τη διεκδίκηση ευρωπαϊκής παρέκκλισης. Υποστήριξε, παράλληλα, ότι η προβλεπόμενη ελάφρυνση παραμένει περιορισμένη σε σχέση με την αύξηση του κόστους.

Από τον ΔΗΣΥ, η Σάβια Ορφανίδου αξιολόγησε θετικά το μέτρο, επισημαίνοντας όμως ότι δεν αντιμετωπίζει συνολικά το πρόβλημα. Έθεσε την ανάγκη ολιστικής προσέγγισης, με διαρθρωτικές παρεμβάσεις και ανακατανομή πόρων προς τις ομάδες που πλήττονται περισσότερο.

Οι δημοσιονομικές αντοχές

Στη διαρκή κρίση και στην ανάγκη προσεκτικής διαχείρισης επικέντρωσαν τις τοποθετήσεις τους βουλευτές του ΔΗΚΟ. Ο Χρύσης Παντελίδης παρέπεμψε στις φορολογικές ελαφρύνσεις που έχουν εφαρμοστεί, ενώ ο Αδάμος Ασπρής υπογράμμισε ότι η στήριξη πρέπει να παρέχεται εντός των δυνατοτήτων του κράτους, θέτοντας ερωτήματα για τις συνέπειες εξάντλησης των πλεονασμάτων.

Η Χριστιάνα Ερωτοκρίτου τόνισε την άμεση εφαρμογή της μείωσης και ανέφερε ότι αναμένεται απάντηση από την Κομισιόν για παρέκκλιση που θα επιτρέψει πρόσθετη ελάφρυνση.

Ο Μάριος Πελεκάνος, εκ μέρους του ΕΛΑΜ, τάχθηκε υπέρ περαιτέρω μέτρων, ιδιαίτερα για ευάλωτες ομάδες, εφόσον το επιτρέπουν τα δημόσια οικονομικά. Από την Άμεση Δημοκρατία, ο Γιάννης Λαούρης ζήτησε μόνιμες λύσεις στη φορολόγηση της ενέργειας, ανακοινώνοντας πρόθεση κατάθεσης πέντε σχετικών προτάσεων νόμου.