Αποτύπωμα στον πηλό

Η ζωή, το έργο και η πολύτιμη καλλιτεχνική παρακαταθήκη του Βαλεντίνου Χαραλάμπους, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης κυπριακής κεραμικής, παρουσιάζονται μέσα από την εκδήλωση «Αποτύπωμα στον πηλό: Βαλεντίνος Χαραλάμπους και η ψηφιοποίηση ενός ζωντανού αρχείου».

Η εκδήλωση, την οποία συνδιοργανώνουν το Ινστιτούτο Κύπρου και το Pylon Art & Culture, θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, στο Θέατρο Ριάλτο στη Λεμεσό.

Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει το πρωτοποριακό διεπιστημονικό έργο του Ινστιτούτου Κύπρου και συγκεκριμένα των Εργαστηρίων Χαρακτηρισμού Τέχνης Ανδρέας Πίττας (APAC Labs) του Ερευνητικού Κέντρου Επιστήμης και Τεχνολογίας στην Αρχαιολογία και τον Πολιτισμό, το οποίο αφορά την τεκμηρίωση, τη μελέτη, την οπτικοποίηση και την προστασία του πολύτιμου αρχείου του καλλιτέχνη. Πρόκειται για ένα ζωντανό αρχείο που δεν περιορίζεται στα έργα του Βαλεντίνου Χαραλάμπους, αλλά περιλαμβάνει το περιβάλλον του εργαστηρίου του, προσωπικά έγγραφα, φωτογραφίες, καθώς και τις μνήμες, τις εμπειρίες και τη γνώση που έχει αποκτήσει μέσα από τη μακρά καλλιτεχνική του πορεία.

Μέσα από σύντομες παρουσιάσεις, η Μαρίνα Σχίζα, η Ανδριάνα Νικολαΐδου και ο Νικόλας Μπακιρτζής θα αναδείξουν διαφορετικές πτυχές αυτής της σημαντικής πρωτοβουλίας. Θα αναφερθούν στην καλλιτεχνική παρακαταθήκη του Βαλεντίνου Χαραλάμπους, στη συμφωνία παραχώρησης του αρχείου του στο Ινστιτούτο Κύπρου, καθώς και στη δημιουργία ενός καινοτόμου ψηφιακού αρχείου που θα διαφυλάσσει και θα προβάλλει το σύνολο αυτού του πολύτιμου υλικού.

Το ψηφιακό αρχείο θα αποτυπώνει τη διαδρομή του καλλιτέχνη από τα παιδικά του χρόνια στην Αμμόχωστο και τις σπουδές του στο Λονδίνο, μέχρι την πολυετή παρουσία του στο Ιράκ και την επιστροφή του στην Κύπρο. Συνδυάζοντας πρωτογενές αρχειακό υλικό με σύγχρονες τεχνολογίες, το έργο επιδιώκει να καταστήσει την πολιτιστική κληρονομιά πιο προσιτή στο κοινό, να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη διατήρησή της και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες έρευνας και γνώσης στον τομέα της ιστορίας της τέχνης.

Μια ξεχωριστή διαδρομή στην τέχνη της κεραμικής

Γεννημένος το 1929 στην Αμμόχωστο, σε οικογένεια παραδοσιακών αγγειοπλαστών, ο Βαλεντίνος Χαραλάμπους υπήρξε ο πρώτος Κύπριος κεραμίστας με ακαδημαϊκή εκπαίδευση στον τομέα του. Σπούδασε στο Central School of Arts and Crafts στο Λονδίνο, κοντά σε σημαντικούς δασκάλους της κεραμικής, ενώ στη συνέχεια εργάστηκε στο ιστορικό Leach Pottery στο St Ives.

Το 1952 επέστρεψε στην Κύπρο, όπου εργάστηκε με τον πατέρα του. Πέντε χρόνια αργότερα, προσκλήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας του Ιράκ να ιδρύσει το Τμήμα Κεραμικής στο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών της Βαγδάτης. Ακολούθησε μια μακρά και ιδιαίτερα δημιουργική πορεία στη χώρα, όπου δίδαξε και συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάπτυξη της ιρακινής τέχνης και του πολιτισμού. Το 1983 επέστρεψε στην Κύπρο, συνεχίζοντας να δραστηριοποιείται στον πολιτιστικό τομέα.

Η καλλιτεχνική του ταυτότητα διαμορφώθηκε μέσα από τη συνάντηση της δυτικής και της ανατολικής παράδοσης. Στα έργα του συνδυάζει γεωμετρικά μοτίβα, γλυπτικές μορφές και στοιχεία από διαφορετικούς πολιτισμούς. Ιδιαίτερη θέση στη δημιουργία του κατέχει η ποίηση, την οποία μεταφέρει στον πηλό μέσα από εγχαράξεις και γραφικά σύμβολα, συνδέοντας την αραβική καλλιγραφία με την αρχαία ελληνική γραφή και στίχους του Κωνσταντίνου Καβάφη.

Τεχνολογία και πολιτιστική κληρονομιά

Η εκδήλωση αναδεικνύει τη σημασία της αξιοποίησης της τεχνολογίας για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, φωτίζει μια σπουδαία καλλιτεχνική διαδρομή που ξεπερνά γεωγραφικά σύνορα και ενώνει διαφορετικές πολιτιστικές παραδόσεις.

Είσοδος Ελεύθερη: Απαραίτητη κράτηση θέσης μέσω της ιστοσελίδας του Θεάτρου Ριάλτο: https://rialto.interticket.com/program/apotupoma-ston-pilo-3521?lang=el