Αιμορραγεί η μεσαία τάξη

Σχεδόν τέσσερεις στους δέκα (36,5%) εργαζομένους στην Κύπρο αμείβονται με μισθό έως €1.500 μεικτά, ποσοστό που για τους Κύπριους εργαζόμενους διαμορφώνεται στο 30,2%. Επιπλέον, 43,9% των Κυπρίων αμείβονται με €1.500-€2.999 και συνεπώς επτά στους 10 εργαζομένους λαμβάνουν μέχρι €2.999.

Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία (προκαταρκτικά στοιχεία), το τρίτο τρίμηνο του 2025 οι μέσες ακαθάριστες μηνιαίες απολαβές των υπαλλήλων ανήλθαν στα €2.452, από €2.352 την αντίστοιχη περίοδο του 2024, καταγράφοντας αύξηση 4,3%.

Μιλώντας στην εφημερίδα «Σημερινή», ο οικονομολόγος Μάριος Χρίστου εξήγησε πως η αύξηση στον μέσο μισθό στα €2.452 δεν αντανακλά την πραγματικότητα του συνόλου των εργαζομένων, καθώς παρατηρείται χάσμα ανάμεσα στους μισθούς. Όπως είπε, υπάρχει σημαντικός αριθμός χαμηλόμισθων στην Κύπρο και οι λίγοι υψηλόμισθοι επηρεάζουν τον μέσο όρο προς τα πάνω. Οι υψηλότερες απολαβές, όπως εξήγησε, αφορούν κυρίως μη Κυπρίους σε ξένες εταιρείες, καθώς και Κυπρίους σε επιχειρήσεις με υψηλές αμοιβές. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα παραμένουν στάσιμοι τα τελευταία χρόνια, δεν έχουν προσαρμοστεί στο αυξημένο κόστος ζωής, ενώ η μεσαία τάξη, η οποία στην Κύπρο ήταν παραδοσιακά ισχυρή, έχει συρρικνωθεί.

Τι δείχνουν οι αριθμοί της Στατιστικής Υπηρεσίας

Παρά την αύξηση στον μέσο μισθό που παρατηρείται, αναλύοντας περαιτέρω τους αριθμούς της Στατιστικής Υπηρεσίας, διαπιστώνονται τα εξής:

- Το 36,5% των εργαζομένων αμείβονται με €1.500 μεικτά.

- Το 30,2% των Κυπρίων λαμβάνουν μηνιαίες ακάθαρτες απολαβές μέχρι €1.500.

- Η μεγαλύτερη μερίδα πληθυσμού (39,7%) εντάσσεται στην κατηγορία με μισθό €1.500-€2.999. Όσον αφορά τους Κυπρίους, €1.500-€2.999 λαμβάνει το 43,9%.

- Το 71,1% των Κυπρίων, δηλαδή επτά στους 10, λαμβάνουν μισθό μέχρι €2.999. Όσον αφορά το σύνολο του πληθυσμού, μέχρι €2.999 λαμβάνουν το 76,2%.

- Το 33,3% των ανδρών αμείβονται με μισθό μέχρι €1.500 μεικτά. Το αντίστοιχο ποσοστό στις γυναίκες ανέρχεται στο 40,5%.

- Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανδρών (41,3%) λαμβάνουν απολαβές από €1.500 έως €2.999, ενώ το αντίστοιχο μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών (40,5%) καταγράφεται στην κατηγορία απολαβών κάτω των €1.500.

- Μηνιαίες ακαθάριστες απολαβές άνω των €6.000 λαμβάνουν το 5% των εργαζομένων στην Κύπρο, με το ποσοστό να περιορίζεται στο 3,8% για τους Κυπρίους και να ανέρχεται στο 7,6% για τους μη Κυπρίους.

Μάριος Χρίστου: Μισθολογικές ανισότητες και πολλοί χαμηλόμισθοι

Ο οικονομολόγος Μάριος Χρίστου, κληθείς από τη «Σημερινή» να σχολιάσει τον μέσο μισθό στην Κύπρο, ο οποίος ανήλθε στα €2.452, καθώς και τα υπόλοιπα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, επισήμανε ότι τα δεδομένα αντικατοπτρίζουν τις έντονες μισθολογικές ανισότητες που επικρατούν στην αγορά εργασίας.

Ανέφερε ότι συνυπάρχουν επαγγέλματα με ιδιαίτερα υψηλές απολαβές και άλλα με χαμηλές αμοιβές, γεγονός που οδηγεί σε έναν μέσο όρο που δεν είναι σταθμισμένος και, ως εκ τούτου, δεν αποτυπώνει την πραγματική εικόνα των μισθών.

«Αν, για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος λαμβάνει ετήσιες απολαβές €100.000 και δέκα εργαζόμενοι αμείβονται με €20.000 τον χρόνο (περίπου €1.500 τον μήνα), τότε το συνολικό εισόδημα ανέρχεται στις €300.000. Από αυτές, οι €100.000 καταλήγουν σε έναν μόνο εργαζόμενο και οι υπόλοιπες €200.000 μοιράζονται στους δέκα. Διαιρώντας το συνολικό ποσό (€300.000) με τον αριθμό των εργαζομένων (11), προκύπτει ένας μέσος όρος περίπου €27.000 ετησίως. Ωστόσο, η συντριπτική πλειονότητα (10 στους 11) αμείβεται με €20.000 και ένας μόνο εργαζόμενος ανεβάζει τον μέσο όρο», εξήγησε ο κ. Χρίστου.

Με άλλα λόγια, οι μισθοί των λίγων υψηλόμισθων «τραβούν» τον μέσο όρο προς τα πάνω.

«Φαίνεται ξεκάθαρα ότι ο υψηλός μέσος όρος είναι πλασματικός και αυτό επειδή δεν λαμβάνει υπόψη το πρόβλημα που υπάρχει με τους πολλούς χαμηλόμισθους και τους λίγους υψηλόμισθους», πρόσθεσε.

Ο οικονομολόγος Μάριος Χρίστου επισήμανε ότι σχεδόν ένας στους τρεις Κυπρίους αμείβεται με μισθό μέχρι €1.500, χαρακτηρίζοντάς το ως πολύ χαμηλό ποσό για τα δεδομένα που διανύουμε.

Την ίδια ώρα, ο κ. Χρίστου υπογράμμισε ότι το 74,1% των εργαζομένων έχουν μηνιαίο εισόδημα κάτω των €3.000 μεικτά. Αναφερόμενος στην κατηγορία απολαβών άνω των €6.000, σημείωσε ότι σε αυτήν εντάσσονται κυρίως μη Κύπριοι που εργάζονται σε ξένες εταιρείες, αλλά και Κύπριοι, τόσο σε ξένες όσο και σε κυπριακές επιχειρήσεις που προσφέρουν υψηλές απολαβές.

«Οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα έμειναν στάσιμοι»

Αναλύοντας περαιτέρω, ο κ. Χρίστου υπογράμμισε ότι οι μισθοί στην Κύπρο δεν επαρκούν για να καλύψουν τις συσσωρευμένες αυξήσεις του κόστους ζωής των τελευταίων ετών. Ιδιαίτερα επιβαρυντικά είναι το υψηλό κόστος ενέργειας, τα καύσιμα, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, που, μαζί με το καλάθι του νοικοκυριού και το κόστος στέγασης, περιορίζουν σημαντικά την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε σύγκριση με άλλες χώρες, το κόστος ζωής στην Κύπρο παραμένει αρκετά υψηλό.

«Οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα έμειναν στάσιμοι, ακόμη και σε αυτούς που λαμβάνουν την ΑΤΑ. Αντίθετα, στον δημόσιο τομέα, προβλέπονται κάποιες προσαυξήσεις και προαγωγές, άρα οι μισθοί αυξάνονται αυτόματα», σημείωσε.

Συρρίκνωση της μεσαίας τάξης

Ο κ. Χρίστου τόνισε ότι η μεσαία τάξη στην Κύπρο έχει συρρικνωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

«Παραδοσιακά, η μεσαία τάξη ήταν κυρίως οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι εργαζόμενοι σε ημικρατικούς οργανισμούς και στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Σήμερα, οι αριθμοί αυτοί έχουν μειωθεί, με αποτέλεσμα να περιορίζεται και το τμήμα των εργαζομένων που απολαμβάνουν μεσαία εισοδήματα», εξήγησε.

Ανέφερε, επίσης, ότι υπήρχαν επαγγέλματα στον ιδιωτικό τομέα, που στο παρελθόν ήταν υψηλόμισθα, αλλά, ένεκα του κορεσμού τους στην αγορά εργασίας, οι απολαβές μειώθηκαν.

«Ένα παράδειγμα είναι οι λογιστές. Κάποιος που αποφοιτούσε πριν από μερικά χρόνια ξεκινούσε με έναν πρώτο μισθό σημαντικά υψηλότερο απ’ ό,τι σήμερα, λόγω της υπερπροσφοράς στην αγορά εργασίας», είπε.

Στο ίδιο πλαίσιο, η οικονομική κρίση του 2013 και η αδυναμία αναπροσαρμογής μισθών του ιδιωτικού τομέα μέχρι σήμερα, σε συνδυασμό με τη μείωση των μισθολογικών κλιμάκων στον δημόσιο τομέα συνέβαλαν επίσης στη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης.

«Λογιστική η προσέγγιση της φορολογικής μεταρρύθμισης»

Ερωτηθείς αν η εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης μπορεί να βελτιώσει την κατανομή του πλούτου, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εργαζόμενοι που βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο από τον Ιανουάριο του 2026 είδαν κάποιαν αύξηση στο διαθέσιμο εισόδημά τους, ο Μάριος Χρίστους απάντησε πως η επίδραση είναι περιορισμένη.

«Η μεταρρύθμιση δίνει μια μικρή οικονομική ανάσα, αλλά δεν αντιμετωπίζει τα βαθύτερα κοινωνικο-οικονομικά ζητήματα. Κάποια προβλήματα προσπάθησε να τα προσεγγίσει, για παράδειγμα προσέγγισε το οικογενειακό εισόδημα. Πάραυτα, θα μπορούσε να γίνει μια πιο αυστηρή συζήτηση τόσο για το στεγαστικό όσο και για το δημογραφικό», κατέληξε, χαρακτηρίζοντας την προσέγγιση της μεταρρύθμισης περισσότερο ως «λογιστική».