Σε αναβολή η πενταμερής sine die - επ’ αόριστον

Το αποτέλεσμα της συνάντησης της προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, στις 28 Ιανουαρίου 2026, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, ήταν η ακύρωση της πενταμερούς συνάντησης που προγραμματίστηκε από τον ίδιο τον Γενικό Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες, για τον προσεχή Φεβρουάριο· μέχρι να σημειωθεί πρόοδος σε συγκεκριμένα ζητήματα. Θλιβερό μεν, αλλά όχι αναπάντεχο. Μεγάλες προσδοκίες δεν υπήρχαν για την έκβαση του διαλόγου. Οι όροι/προϋποθέσεις που ο Τουφάν Ερχιουρμάν είχε προτάξει για επανέναρξη των συνομιλιών, οι συνεχείς αρνητικές δηλώσεις του και οι φραστικές επιθέσεις του κατά του Προέδρου της Δημοκρατίας και των Ελληνοκυπρίων, με τους οποίους θα κληθεί να συμβιώσει σε περίπτωση λειτουργικής λύσης του κυπριακού ζητήματος, δεν προοιωνίζονταν επίδειξη καλής θέλησης και θετικής ατμόσφαιρας για προώθηση του διαλόγου. Επιπλέον, η δήλωση της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, ότι η συζήτηση θα επικεντρωνόταν στα τέσσερα θέματα της μεθοδολογίας που πρότεινε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης και σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, κατέστησε σαφές ότι η ουσία του κυπριακού ζητήματος δεν επρόκειτο να συζητηθεί. Διά μίαν εισέτι φορά η επαναφορά θεμάτων που έχουν ήδη συμφωνηθεί, και από τον ίδιο τον Τουφάν, φανερώνει προσπάθεια επιβράδυνσης τυχόν εξελίξεων και αποφυγής να θιγούν ζητήματα που αφορούν την κατοχική Τουρκία, πολιτική που η Άγκυρα διαχρονικά εφαρμόζει. Πενήντα και δύο τόσα χρόνια συζητείται η εσωτερική πτυχή του ζητήματος, όπου η τουρκική πλευρά επιτυγχάνει κέρδη με τις συνεχείς υποχωρήσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς. Της πλευράς η οποία έχει κάθε λόγο να επιθυμεί και επιδιώκει μια λειτουργική λύση στο, κατά τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν, "παγωμένο πρόβλημα". Ενώ αφήνεται εκτός ατζέντας το θέμα της τουρκικής κατοχής, της παρουσίας τουρκικών στρατευμάτων και των τουρκικών εγγυήσεων εις το διηνεκές. Η κ. Ολγκίν, βαδίζοντας την πεπατημένη των προκατόχων της, οι οποίοι στην προσπάθειά τους να εξυπηρετήσουν τους τουρκικούς στόχους στην Κύπρο αλλά και την προσωπική τους ατζέντα (όπως ο Άλβαρο Ντε Σότο, ο Ντάουνερ και ο διαβόητος Έσπεν Έιντε), εξισώνει σε ευθύνες τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τον κατοχικό ηγέτη - εντολοδόχο της Άγκυρας, τον επιτιθέμενο με τον αμυνόμενο, ενώ απαιτεί επίδειξη ρεαλισμού και γενναιοδωρίας από την πλευρά μας, ώστε να προωθηθεί η διαδικασία. Με επίκεντρο τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τη συνεργασία μεταξύ των δύο κοινοτήτων-οντοτήτων!

Για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η επανέναρξη των συνομιλιών αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητα και, βάσει αυτού του σκεπτικού, θα απευθύνει πρόσκληση προς τον Τουφάν Ερχιουρμάν για συνάντηση έστω και χωρίς την παρουσία της προσωπικής Απεσταλμένης του Γ. Γ. του ΟΗΕ.

Σε μια περίοδο γεωπολιτικής έντασης, σε ένα άναρχο διεθνές σύστημα, με την προσπάθεια που καταβάλλεται από πλευράς ΗΠΑ να περιθωριοποιηθεί ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, η αναβαθμισμένη Τουρκία όχι μόνο είναι ανεπίδεκτη συμβουλών/πιέσεων για συμμόρφωση προς τις επιταγές του Διεθνούς Δικαίου, αλλά επιβραβεύεται με την ανάδειξη του ρόλου της ως περιφερειακής δύναμης με επιρροή σε γειτονικές της χώρες όπως η Συρία. Η παρούσα κατάσταση στην Κύπρο τη δεδομένη χρονική συγκυρία εξυπηρετεί την Άγκυρα και ουδόλως δείχνει διάθεση να εμπλακεί σε συνομιλίες επί της ουσίας του Κυπριακού. Στη διαπίστωση ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί λύση του κυπριακού ζητήματος προέβη και ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, στο πλαίσιο ομιλίας του σε πρόσφατο συνέδριο του Economist .

*Πρέσβης ε.τ.