Η έκθεση Past, Passing or To Come στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του 2026

The Bank

Ο εκθεσιακός χώρος The Bank at The Digital Hub βρίσκεται στην καρδιά της ιστορικής περιοχής των Liberties, επί της Thomas Street στο Δουβλίνο, και αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μετατροπής ενός κτηρίου με έντονο παρελθόν. Κατασκευασμένο στα τέλη του 19ου αιώνα, το κτήριο λειτούργησε αρχικά ως τραπεζικό υποκατάστημα, εξυπηρετώντας τις οικονομικές ανάγκες μιας ζωντανής, εμπορικής και εργατικής γειτονιάς. Η αρχιτεκτονική του, λιτή αλλά επιβλητική, σχεδιασμένη για να εμπνέει σταθερότητα και εμπιστοσύνη, φέρει ακόμη τα ίχνη αυτής της πρώτης του χρήσης.

Με την πάροδο του χρόνου και τη μετατόπιση των τραπεζικών δραστηριοτήτων, το κτήριο εγκαταλείφθηκε, ακολουθώντας τη γενικότερη παρακμή της περιοχής. Η καμπή ήρθε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν η ιρλανδική πολιτεία εγκαινίασε μια ευρύτερη στρατηγική αστικής και πολιτιστικής αναζωογόνησης, με έμφαση στη δημιουργική οικονομία, την καινοτομία και τη σύγχρονη πολιτιστική παραγωγή. Στο πλαίσιο αυτό, το κτήριο εντάχθηκε στο οικοσύστημα του The Digital Hub, ενός δυναμικού συμπλέγματος που φιλοξενεί πολιτιστικούς οργανισμούς, δημιουργικές επιχειρήσεις, καλλιτέχνες και ερευνητικές δράσεις.

Η μετατροπή της πρώην τράπεζας σε εκθεσιακό χώρο δεν επιδίωξε να αποσιωπήσει το παρελθόν της. Αντίθετα, διατήρησε τον αρχιτεκτονικό και ιστορικό της χαρακτήρα, ενσωματώνοντας σύγχρονες υποδομές και ευέλικτες δυνατότητες χρήσης. Ο χώρος σήμερα λειτουργεί ως τόπος σύγχρονης τέχνης και πολιτιστικού διαλόγου, φιλοξενώντας εκθέσεις, εγκαταστάσεις, ομιλίες και εκπαιδευτικές δράσεις. Τα ψηλά ταβάνια, τα αυθεντικά δομικά στοιχεία και η καθαρή, προσαρμόσιμη εκθεσιακή διάταξη δημιουργούν ένα περιβάλλον που δεν επιβάλλεται στα έργα, αλλά συνομιλεί μαζί τους.

Ο The Bank δεν αποτελεί ένα ουδέτερο «λευκό κουτί», αλλά μια επιφάνεια με μνήμη. Ένας χώρος όπου το παρελθόν της οικονομικής συναλλαγής και της θεσμικής εξουσίας μετασχηματίζεται σε πεδίο καλλιτεχνικής έκφρασης και στοχασμού. Αυτή ακριβώς η συνύπαρξη παρελθόντος και παρόντος, φθοράς και επανενεργοποίησης, καθιστά τον χώρο ιδανικό πλαίσιο για την έκθεση Past, Passing or To Come, λειτουργώντας ως φυσική και εννοιολογική εισαγωγή σε ένα ευρύτερο αφιέρωμα γύρω από τη μνήμη, τον χρόνο και τη μετάβαση.

“Past, passing or to come”

Η έκθεση Past, Passing or To Come, φέρνει σε ένα δημιουργικό διάλογο Κύπριους καλλιτέχνες και καλλιτέχνες που ζουν και εργάζονται στην Ιρλανδία, αντλώντας έμπνευση από το ποίημα του W. B. Yeats Sailing to Byzantium. Στο ποίημα, το Βυζάντιο λειτουργεί ως τόπος υπέρβασης, όπου η ύλη υποχωρεί μπροστά στο πνεύμα και στον διαχρονικό κόσμο της τέχνης και της μνήμης. Ο Yeats αντιπαραθέτει τη φθορά της νεότητας με την αναζήτηση της πνευματικής αθανασίας, περιγράφοντας ένα ταξίδι από τον κόσμο της ύλης σε έναν χώρο που προσφέρει σταθερότητα, νόημα και πνευματική καθαρότητα.

Η Κύπρος ανέκαθεν λειτουργούσε ως ένα πολιτισμικό ενδιάμεσο, στο οποίο συνυπήρχαν διαφορετικές θρησκείες, γλώσσες και πολιτισμοί σε πολλαπλά ιστορικά διαστρώματα. Είναι μέχρι σήμερα ένας τόπος όπου παρελθόν και μέλλον, Ανατολή και Δύση αλληλοεπιδρούν και συνδέονται. Η αναζήτηση της πνευματικής υπέρβασης μετατρέπεται, στην Κύπρο, σε εμπειρία που φωτίζει τη μνήμη, τη μετάβαση και τη διαχρονικότητα των πολιτισμικών εμπειριών. Παράλληλα, το ποίημα κάνει αναφορά σε δύο γενιές. Τη νεότητα που αφήνεται στις χαρές της ζωής αγνοώντας τη φυσική φθορά και την ώριμη ηλικία που αναζητά την πνευματικότητα. Αυτή η αντίθεση αντανακλάται και στην έκθεση, όπου διαφορετικές γενιές καλλιτεχνών δημιουργούν ένα ενδιαφέροντα διάλογο μέσα από τα έργα τους.

Η παρουσία της έκθεσης στην Ιρλανδία αποκτά επιπλέον νόημα, καθώς δύο νησιά με ιδιαίτερη γεωγραφική θέση, η Κύπρος στο ανατολικότερο άκρο της Ευρώπης και η Ιρλανδία στο βορειοδυτικό, έρχονται σε διάλογο. Η φυσική τους θέση εκτός της ηπειρωτικής ενδοχώρας και οι ιστορικές, πολιτισμικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες τους, τις έχουν μετατρέψει σε χώρους όπου συνυπάρχουν αντιθέσεις, διαχωρισμοί αλλά και δυνατότητες σύνδεσης μέσω της τέχνης και της πολιτισμικής ανταλλαγής.

Η έκθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς παρουσιάζεται με αφορμή την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κυπριακή Δημοκρατία. Σε αυτό το πλαίσιο, η Κύπρος μετατρέπεται σε γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους και πολιτισμούς, προωθώντας τον διάλογο, την αλληλεγγύη και τη συνεργασία. Όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί τη σύνδεση και την ανταλλαγή ανάμεσα σε λαούς και ιστορίες, έτσι και η έκθεση φωτίζει τη διαρκή συνάντηση, την αξία της μνήμης και την υπέρβαση των ορίων που επιτρέπει τη δημιουργία ενός κοινού πολιτισμικού και πνευματικού χώρου.

Η έκθεση Past, Passing or to Come, που θα παρουσιαστεί στο Δουβλίνο από τις 26/2 μέχρι τις 5/3, είναι μια πρωτοβουλία του καλλιτεχνικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού SIMIO5 και αποτελεί μέρος των δράσεων που προωθούνται από το Υφυπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με Πρεσβείες της Κυπριακής Δημοκρατίας στο εξωτερικό στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι χορηγημένη από το Υφυπουργείο Πολιτισμού και στηρίζεται από την Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ιρλανδία.

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες:

Από την Κύπρο:

Βασίλης Βασιλειάδης

Ελιζα Πιερή

Χριστίνα Σιακόλα

Από την Ιρλανδία:

Mandalena Miltiadi

Manuel McCarthy Valderrama