Επιμορφωτική επίσκεψη στην Κύπρο μεγάλης ομάδας Εκπαιδευτικών από τη Μητέρα Πατρίδα στο πλαίσιο του Διεθνούς Θεματικού Δικτύου

Έχω την απόλυτη πεποίθηση ότι οι αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει να κάνουν ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν προκειμένου όλοι οι εξ Ελλάδας αδελφοί να επισκεφθούν έστω και μια φορά την Κύπρο. Αυτός είναι με απόλυτη βεβαιότητα ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να γνωρίσουν το νησί μας και να γίνουν κοινωνοί της μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς του, η οποία εκτείνεται σε χιλιάδες χρόνια Ελληνικής Ιστορίας. Να δουν από κοντά τα αμύθητης Αξίας ιστορικά μνημεία της μαρτυρικής Μεγαλονήσου και να βιώσουν τις ζωντανές παραδόσεις, τη φιλοξενία, τα ήθη και τα έθιμα της ιδιαίτερής μας πατρίδας και να διαπιστώσουν πως η νήσος των Ηρώων και των Αγίων είναι μια άλλη Ελλάδα. Η Κύπρος παρά το γεγονός ότι πολιτικά είναι αυτόνομη αποτελώντας μια ξεχωριστή οντότητα, πολιτιστικά είναι πέρα για πέρα ελληνική.

Η επίσκεψη στην Κύπρο δεν πρέπει να γίνεται μόνο για λόγους αναψυχής και ψυχαγωγίας, αλλά ως βίωση ενός ιερού προσκυνήματος μέσα από το οποίο να προκύπτει ένα αληθινό Εθνικό αναβάπτισμα. Στην Κύπρο πάμε κυρίως για να γνωρίσουμε την χιλιόχρονη Ελληνική Ιστορία της και να δούμε από κοντά τα αποτελέσματα της βάρβαρης τουρκικής εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής, ενδυναμώνοντας με τον τρόπο αυτό ακόμα περισσότερο το αδελφικό πνεύμα που πρέπει να διέπει τις σχέσεις Ελλαδιτών και Κυπρίων.

Αυτόν ακριβώς το χαρακτήρα είχε και η πρόσφατη επίσκεψη στη Μεγαλόνησο ενός μεγάλου αριθμού Εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Ελλάδας. Πενήντα σχεδόν κατά το πλείστον Διδασκάλισσες και Διδάσκαλοι, στη μεγάλη τους πλειοψηφία από τον Νομό Λάρισας, αλλά και από άλλα μέρη της Ελλάδας, από την Κρήτη και τη Στερεά Ελλάδα ως τη Μακεδονία, βρέθηκαν για τρεις μέρες στην Κύπρο (μακάρι να υπήρχε δυνατότητα για άλλες τόσες), όπου είχαν τη δυνατότητα, παρά τον περιορισμένο χρόνο, να δουν και να θαυμάσουν τόπους μυρωμένους με το δάκρυ και το αίμα μυριάδων Ελλήνων Ηρώων⸱ Ελλήνων Ηρώων από κάθε ελληνικό τόπο που αγωνίστηκαν και πολλοί από αυτούς έγιναν θυσία για την ελευθερία και την προάσπιση των ιδανικών του Ελληνισμού διαχρονικά.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε το χρονικό διάστημα από 7 έως 10 Φεβρουαρίου και ήταν ενταγμένη στο Διεθνές Θεματικό Δίκτυο, «Τα παιδιά πρεσβευτές του τόπου μας». Πρωτεργάτης για την πραγματοποίηση αυτής της ξεχωριστής δράσης η Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας, Δρ Αικατερίνη Καραγιώργου, με άξιους συμπαραστάτες τον Σπυρίδωνα Δομτζίδη και τους εκλεκτούς συνεργάτες τους.

Στόχος τους να καταρτιστούν οι εκπαιδευτικοί των 483 σχολικών μονάδων του Δικτύου, αλλά και οι εκπρόσωποι των δεκάδων φορέων της Παιδαγωγικής του Ομάδας, επάνω στη σπουδαία πολιτιστική κληρονομιά και ιστορία της Κύπρου, αλλά και σε καινοτόμες πτυχές του εκπαιδευτικού της συστήματος, ώστε να ενσωματώσουν δημιουργικά όσα αποκομίσουν στο εκπαιδευτικό τους έργο, στις σχολικές δράσεις τους και ιδιαιτέρως στην υλοποίηση πολιτιστικών και περιβαλλοντικών προγραμμάτων.

Κατά την παραμονή μας στη Μεγαλόνησο επισκεφθήκαμε χώρους αρχαιολογικούς και τόπους μαρτυρίου. Στη διαδρομή από τη Λάρνακα για την Πάφο αντικρίσαμε πρώτα τον Αρχαιολογικό Χώρο της Χοιροκοιτίας, ένα εξαιρετικά καλά διατηρημένο οικισμό της Νεολιθικής Εποχής. Ύστερα περάσαμε μέσα από την Αμαθούντα μια από τις σημαντικότερες αρχαίες ελληνικές πόλεις- βασίλεια της Κύπρου και τόπο λατρείας της θεάς Αφροδίτης-Αστάρτης, όπου σύμφωνα με τη μυθολογία ο ήρωας Θησέας άφησε την εγκυμονούσα Αριάδνη. Στην πορεία προς την Πάφο είδαμε το μεσαιωνικό φρούριο-Κάστρο Κολοσσίου, πριν φθάσουμε στο αρχαιολογικό χώρο όπου δεσπόζει το Αρχαίο Κούριο με το εντυπωσιακό ελληνορωμαϊκό θέατρο και τα ψηφιδωτά, με θέα στη δαντελένια Παραλία Κουρίου και το Ιερό του Απόλλωνα Υλάτη, αφιερωμένο στον θεό του δάσους. Κάπου μεταξύ Λεμεσού και Πάφου το Πισσούρι, ένα γραφικό χωριό που συνδυάζει βουνό και θάλασσα, λίγο πριν σταματήσουμε στην «Πέτρα του Ρωμιού», τον πιο εμβληματικό σταθμό της διαδρομής, εκεί που σύμφωνα με την παράδοση αναδύθηκε από τον αφρό της θάλασσας η Θεά του έρωτα και της ομορφιάς, η Αφροδίτη. Πιο κάτω τα Κούκλια, η μυθική γενέτειρα της Αφροδίτης. Τέλος, βρεθήκαμε στη νεκρόπολη της Νέας Πάφου (τάφοι των βασιλέων), τον χώρο ταφής των μελών της πολιτικής και διοικητικής ελίτ (οι εκλεκτότεροι) της πόλης υπό το κράτος των Πτολεμαίων που αντλούν τα πρότυπά τους από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

Το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας ολοκληρώθηκε με το τιμητικό δείπνο που παρέθεσε στα μέλη της αποστολής, ο Δήμος Λάρνακας. Τον Δήμαρχο Λάρνακας, Ανδρέα Βύρα, εκπροσώπησε ο Αντιδήμαρχος Λάρνακας, Ιάσωνας Ιασωνίδης, συνοδευόμενος από τον Δημοτικό Γραμματέα, Ανδρέα Λουκά. Ο Αντιδήμαρχος, καλωσόρισε με τα θερμότερα λόγια τη Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας, Αικατερίνη Καραγιώγου και τους/τις εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα, αναφερόμενος στη μακρά ιστορία της πόλης, η οποία αποτελεί συνέχεια της αρχαίας ελληνικής πόλης Κίτιον, αλλά και σε τρεις μεγάλες προσωπικότητες, οι οποίες σχετίζονται με τη Λάρνακα: στον πολιούχο και πρώτο επίσκοπο της πόλης, Άγιο Λάζαρο, στον Κίμωνα τον Αθηναίο, ο οποίος ετελεύτησε εκεί μαχόμενος για την απελευθέρωση της πόλης από τους Πέρσες, καθώς και στον αρχαίο φιλόσοφο Ζήνωνα τον Κιτιέα, τον θεμελιωτή του στωικισμού. Χαιρετισμό και εγκάρδιους λόγους προς τους εκπαιδευτικούς, απηύθυνε επίσης, ο Μορφωτικός Ακόλουθος της Πρεσβείας της Κύπρου στην Αθήνα, Λουκάς Ξενοφώντος.

Αντιφωνώντας, η Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας, Αικατερίνη Καραγιώργου, αναφέρθηκε στην ιερή σχέση, η οποία διέπει την Ελλάδα και την Κύπρο, εκφράζοντας την ελπίδα ότι «η επίσκεψη εκπαιδευτικών από τη Μητέρα Ελλάδα, θα λειτουργήσει ενισχυτικά στην περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων των δύο εκπαιδευτικών κοινοτήτων και πολλαπλασιαστικά μέσω της ενσωμάτωσης στο εκπαιδευτικό έργο των πολύτιμων γνώσεων και των εμπειριών που θα αποκομίσουν οι εκπαιδευτικοί από την εκπαιδευτική επίσκεψη στην Κύπρο». Εξέφρασε, επίσης, τις βαθύτατες ευχαριστίες της προς τη Δημοτική Αρχή της Λάρνακας, ενός Δήμου ο οποίος είναι αδελφοποιημένος – διδυμοποιημένος με τον Δήμο Λαρισαίων, για την εγκάρδια φιλοξενία, μεταφέροντας τους χαιρετισμούς και τα δώρα του Δημάρχου Λαρισαίων.

Την επόμενη μέρα το πρωί βρεθήκαμε στο παιδαγωγικό Ινστιτούτο της Κύπρου για τα μαθήματα Ιστορίας, με τίτλο «Ξετυλίγοντας το νήμα της Ιστορίας και του πολιτισμού της Κύπρου» που παρουσίασε ο Δρ Παναγιώτης Σάββα, Λειτουργός του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και ενημέρωση για τα εκπαιδευτικά προγράμματα της Κύπρου από τον Δρα Κωνσταντίνο Μιχαήλ, Προϊστάμενο του Τομέα Επιμόρφωσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, «Εκπαιδευτικό Σύστημα της Κύπρου, με επικέντρωση στο έργο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και στην Πολιτική του Υπουργείου μας για την Επαγγελματική Μάθηση». Ήταν δύο διαλέξεις που καθήλωσαν όλους μας με το εμπεριστατωμένο περιεχόμενό τους.

Μετά το πέρας του σεμιναρίου πήραμε τον δρόμο για τα «Φυλακισμένα Μνήματα» της Λευκωσίας και τον «Τύμβο της Μακεδονίτισσας», τους κυριότερους και ιστορικότερους χώρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τα «Φυλακισμένα Μνήματα» στη Λευκωσία αποτελούν τον χώρο φυλάκισης, σκληρών βασανιστηρίων, απαγχονισμού και ταφής δεκατριών (13) Ηρώων του Αγώνα της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959). Η βαθύτατα συγκινητική, αλλά και ζωντανή και βιωματική ξενάγηση στον χώρο, πραγματοποιήθηκε από τον καταξιωμένο δημοσιογράφο και συγγραφέα, Κορνήλιο Χατζηκώστα, ο οποίος αναφέρθηκε στον απελευθερωτικό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α., μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που τον έζησαν. Είδα μάτια δακρυσμένα και πρόσωπα σκεπτικά την ώρα που ο φίλος Κορνήλιος μιλούσε για τους εννέα (9) απαγχονισθέντες και τα άλλα τέσσερα (4) σημαντικά στελέχη της Ε.Ο.Κ.Α. που έπεσαν κατά τη διάρκεια του αντάρτικου αγώνα του 1955-59, για την απελευθέρωση της Κύπρου από τους Άγγλους και την Ένωση της Κύπρου με τη Μητέρα Ελλάδα και θάφτηκαν από τους φλεγματικούς Βρετανούς κρυφά και συνωμοτικά, χωρίς την παρουσία κανενός, στις κεντρικές φυλακές της Λευκωσίας.

Οι εννέα απαγχονισθέντες, όλοι τους νέοι ηλικίας 19-24 ετών, με τη σειρά που εκτελέστηκαν, είναι οι εξής: Μιχαήλ Καραολής, Ανδρέας Δημητρίου, Ανδρέας Ζάκος, Ιάκωβος Πατάτσος, Χαρίλαος Μιχαήλ, Μιχαήλ Κουτσόφτας, Στέλιος Μαυρομάτης, Ανδρέας Παναγίδης, Ευαγόρας Παλληκαρίδης.

Οι ηρωομάρτυρες της αγχόνης, παρά τα φρικτά και απάνθρωπα σωματικά και ψυχικά μαρτύρια από την ώρα της σύλληψης μέχρι την ώρα της εκτέλεσης, δεν λύγισαν. Κι όταν έφθασε η πιο κρίσιμη ώρα, βάδισαν προς την αγχόνη αγέρωχοι, ψάλλοντας τον Εθνικό Ύμνο και θρησκευτικά άσματα χωρίς να δεχθούν να φορέσουν την κουκούλα, ενώ άλλοι κρατούμενοι αγωνιστές τούς ενθάρρυναν με πατριωτικά συνθήματα και τραγούδια.

Στα Φυλακισμένα Μνήματα αναπαύονται ακόμα τέσσερεις αγωνιστές της Ε.Ο.Κ.Α. οι οποίοι έπεσαν μαχόμενοι κατά των Άγγλων και είναι οι ακόλουθοι: Μάρκος Δράκος, Γρηγόρης Αυξεντίου, Στυλιανός Λένας, Κυριάκος Μάτσης.

Με το τέλος του αγώνα τα Φυλακισμένα Μνήματα έγιναν τόπος ιερού προσκυνήματος, ιερός ναός της ελευθερίας θεμελιωμένος στα ιερά κόκαλα των αθάνατων παλικαριών της Ε.Ο.Κ.Α. Την αθανασία τους δηλώνει επιγραφή στον τοίχο του βάθους του κοιμητηρίου: «Τ' αντρειωμένου ο θάνατος, θάνατος δε λογιέται».

Τελευταία επίσκεψη στον «Τύμβο της Μακεδονίτισσας», τον τόπο όπου δημιουργήθηκε το στρατιωτικό κοιμητήριο των εξ Ελλάδος αδελφών και των Ελλήνων Κυπρίων πεσόντων στις μάχες κατά των τούρκων εισβολέων το μαύρο καλοκαίρι του 1974. Εκεί όπου καταρρίφθηκε, κατόπιν μιας πρωτοφανούς ασυνεννοησίας, από φίλια πυρά ένα από τα δεκαπέντε αεροπλάνα τύπου «Noratlas» που απογειώθηκαν την νύκτα της 21ης Ιουλίου 1974 από το Μάλεμε της Κρήτης, για να μεταφέρουν την 1η Μοίρα Καταδρομών στην Κύπρο.

Έχω τη βεβαιότητα, το είδα στα μάτια τους, το διάβασα στη σκέψη όλων των μελών της αποστολής, ότι επέστρεψαν στη Μητέρα Πατρίδα έχοντας φορτωμένο το δισάκι τους με τις καλύτερες των αναμνήσεων και με αμέτρητα «γιατί» για την προδοσία της Κύπρου.

Θερμές ευχαριστίες σε όλους/ες, όσοι/ες συνέβαλαν αποτελεσματικά, με οποιοδήποτε τρόπο στη διοργάνωση αυτής της εθνικής δράσης. Πιο πολύ στη Δρα Αικατερίνη Καραγιώργου και τους/ες συνεργάτες της και σε όλες και όλους τους/τις εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν, αναγνωρίζοντας, το ουσιαστικό ενδιαφέρον και την ενεργό, δημιουργική συμβολή τους στη διαμόρφωση ενός υψηλού επιπέδου επιμορφωτικού και εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.

Θερμές ευχαριστίες ακόμα στον φίλο Κορνήλιο Χατσηκώστα, τον Δρα Παναγιώτη Σάββα, τον Δρα Κωνσταντίνο Μιχαήλ, στον ξεναγό στην εκδρομή στην Πάφο Δημήτριο Δημητρίου, με τον οποίο είχαμε μια άψογη συνεργασία και στον Ανδρέα Βύρα, τον Δήμαρχο της καρδιάς μας!

Υστερόγραφο: Οφείλω να σημειώσω, ότι τα αντανακλαστικά των αρμοδίων φορέων στην Κύπρο μού έδωσαν την εντύπωση ότι αδυνατούν να αξιολογήσουν σωστά και να κατανοήσουν τη σημαντικότητα αυτών των επισκέψεων από τη Μητέρα Πατρίδα, (50 Εκπαιδευτικοί από την Ελλάδα θα μιλήσουν με τα καλύτερα λόγια για την Κύπρο στους μαθητές τους). Οι αρμόδιες υπηρεσίες στην Κύπρο αποδείχθηκαν δυσκίνητες και απρόθυμες να αξιολογήσουν με τα σωστά μέτρα και σταθμά τη σημαντικότητα αυτής της επίσκεψης.

Οι ευχαριστίες για όσους βοήθησαν να πραγματοποιηθεί αυτό το ιερό προσκύνημα στην Κύπρο αυτονόητες. Οφείλω, ωστόσο να σημειώσω ότι χρειάστηκαν μεγάλες προσπάθειες και ασκήθηκαν έντονες πιέσεις για να ανταποκριθούν θετικά οι αρμόδιοι φορείς στην Κύπρο. Για τον σκοπό αυτό, καταλυτική ήταν η συμβολή του Μορφωτικού Ακόλουθου της Πρεσβείας της Κύπρου στην Αθήνα, Λουκά Ξενοφώντος, της Λειτουργού Μάρκετινγκ και Πωλήσεων του Γραφείου του Υφυπουργείου Τουρισμού της Κύπρου στην Αθήνα, Ιωάννας Χατζηκωστή, και πιο πολύ του πρέσβη μας, Σταύρου Αυγουστίδη.

*Ακαδημαϊκός - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Από το Μονάγρι Λεμεσού

av.avgoustinοs@gmail.com