Από τα Ιωάννινα στην Κύπρο: Μια πρόταση για την εκπαιδευτική στήριξη της ομογένειας

Μια ενδιαφέρουσα και ουσιαστική πρωτοβουλία ανακοίνωσε πρόσφατα το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, θεσπίζοντας το επιμορφωτικό πρόγραμμα «Γενικές παιδαγωγικές και γλωσσικές αρχές διδακτικής της ελληνικής γλώσσας για εθελοντές της ομογένειας». Το πρόγραμμα αποτελεί ένα ξεκάθαρο παράδειγμα εξωστρέφειας και κοινωνικής προσφοράς, καθώς απευθύνεται όχι σε επαγγελματίες εκπαιδευτικούς αλλά στους εθελοντές των κοινοτικών σχολείων, σε ανθρώπους που, χωρίς τυπική παιδαγωγική κατάρτιση, κρατούν ζωντανή την ελληνική γλώσσα στην ομογένεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Με αφορμή αυτή την καλή πρακτική, γεννάται αυθόρμητα ένα εύλογο ερώτημα: Γιατί τα κυπριακά πανεπιστήμια να μην αναλάβουν μια αντίστοιχη δράση, αξιοποιώντας τις δυνατότητές τους και απευθυνόμενα οργανωμένα στην κυπριακή ομογένεια, τόσο του Ηνωμένου Βασιλείου, που είναι η μεγαλύτερη, όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αυστραλίας;

Η κυπριακή ομογένεια διαθέτει μια ισχυρή και σύνθετη ταυτότητα, διαμορφωμένη μέσα από τη γλώσσα, την ιστορία και τις εμπειρίες της ξενιτιάς. Τα κοινοτικά σχολεία που λειτουργούν υπό την αιγίδα των κυπριακών ομοσπονδιών στο εξωτερικό αποτελούν τα βασικά κύτταρα διατήρησης αυτής της ταυτότητας. Παρ’ όλα αυτά, η ανάγκη για σύγχρονα διδακτικά εργαλεία και για στήριξη των εθελοντών είναι πλέον επιτακτική. Ένα πρόγραμμα σχεδιασμένο από κυπριακά πανεπιστημιακά ιδρύματα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα, βοηθώντας τους μαθητές να κατανοήσουν τη σχέση ανάμεσα στην Κοινή Νεοελληνική και την Κυπριακή Διάλεκτο, ώστε οι νέες γενιές της διασποράς να αποδεχθούν και να νιώσουν άνετα με τον ιδιαίτερο γλωσσικό τους χαρακτήρα. Παράλληλα, θα μπορούσε να ενσωματώνει στοιχεία της κυπριακής ιστορίας και των παραδόσεων του νησιού στην εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά και να εξοικειώνει τους εθελοντές με σύγχρονες ψηφιακές πλατφόρμες εξ αποστάσεως μάθησης, μειώνοντας στην πράξη τις αποστάσεις.

Προτρέπω το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το ΤΕΠΑΚ, το Ανοικτό Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Λεμεσού και τα άλλα ιδιωτικά πανεπιστήμια του νησιού μας, να εξετάσουν σοβαρά τη δημιουργία ενός σύντομου, πιστοποιημένου επιμορφωτικού προγράμματος για την ομογένεια. Ένα τέτοιο εγχείρημα θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσα από συνεργασίες με την Υπηρεσία Κυπρίων Αποδήμων και Επαναπατρισθέντων, το Υφυπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Παιδείας. Η τεχνολογία δίνει πλέον τη δυνατότητα στα πανεπιστήμιά να «ταξιδέψουν» σε κάθε γωνιά της γης.

Η επιμόρφωση των εθελοντών της ομογένειας δεν είναι απλώς ένα εκπαιδευτικό ζήτημα, αλλά μια επένδυση στη διατήρηση της κυπριακής ταυτότητας στο εξωτερικό. Αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση της προσφοράς ανθρώπων που αφιερώνουν χρόνο και κόπο για να μη χαθεί η γλώσσα και η μνήμη στις επόμενες γενιές. Το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων δείχνει το δρόμο. Η Κύπρος, ως σύγχρονο εκπαιδευτικό κέντρο στην Ανατολική Μεσόγειο, οφείλει να τον ακολουθήσει και να τον διευρύνει.

*Συγγραφέας