Κινητοποίηση ιδιωτικού κεφαλαίου για ανάπτυξη με γνώμονα το κλίμα

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής μπορεί να συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη και στη μακροπρόθεσμη αύξηση των αναδυόμενων αγορών και των αναπτυσσόμενων οικονομιών (EMDEs). Οι EMDEs χρειάζονται τρισεκατομμύρια δολάρια για ν’ αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή, ωστόσο μόνο ένα μικρό μέρος αυτών των κεφαλαίων έχoυν κινητοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση για το κλίμα, όπως ανεπαρκή τεχνολογία, περιορισμένα δεδομένα και δομικές προκλήσεις, όπως κατακερματισμένα έργα, αβεβαιότητα στη ρύθμιση και αδύναμες χρηματοπιστωτικές αγορές. Αυτά τα εμπόδια αποθαρρύνουν τις ιδιωτικές επενδύσεις και επιβραδύνουν την πρόοδο.

Το 2023, η χρηματοδότηση για το κλίμα στις EMDEs ανήλθε μόλις σε 332 δισ. δολάρια, δηλαδή μόνο το 14% των 2,4 τρισ. δολαρίων που απαιτούνται κάθε χρόνο για την επίτευξη των παγκόσμιων κλιματικών στόχων έως το 2030. Οι EMDEs προβλέπεται να συγκεντρώσουν 1,4 τρισ. δολάρια εσωτερικά, αφήνοντας ένα κενό 1 τρισ. δολαρίων που πρέπει να καλυφθεί κυρίως από εξωτερικό, ιδιωτικό κεφάλαιο.

Οι συνέπειες της ανεπαρκούς χρηματοδότησης για το κλίμα είναι εκτεταμένες: οι EMDEs συνεχίζουν ν’ αντιμετωπίζουν καταστροφές που σχετίζονται με τον καιρό, κακή ποιότητα αέρα, επισιτιστική ανασφάλεια και περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό και ενέργεια. Αυτές οι προκλήσεις συμβάλλουν στην αδύναμη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, στη φτώχια, στην κακή υγεία, στην ανισότητα και στη μείωση της παραγωγικότητας - γεγονός που εμποδίζει περαιτέρω την οικονομική ανάπτυξη.

Για ν’ αντιμετωπιστεί αυτό το κενό, η KPMG και το World Economic Forum (WEF) διεξήγαγαν μια παγκόσμια μελέτη, ‘‘From Risk to Reward: Unlocking Private Capital for Climate Growth’’, με στόχο τον εντοπισμό πρακτικών στρατηγικών για την κλιμάκωση των ιδιωτικών επενδύσεων. Η μελέτη παρουσιάζει έξι βασικές δράσεις και δεκαέξι στρατηγικές που αποσκοπούν στη μείωση του κινδύνου, στη βελτίωση της τραπεζικής βιωσιμότητας των έργων και στη διαφάνεια των δεδομένων, ευθυγραμμίζοντας τα κίνητρα τόσο για τους δημόσιους όσο και για τους ιδιωτικούς φορείς.

Η ενσωμάτωση δράσεων για το κλίμα σε εμπορικά έργα μπορεί να επιτρέψει στις κλιματικές πρωτοβουλίες να ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη στις EMDEs. Η έγκαιρη εμπλοκή ιδιωτικής χρηματοδότησης μπορεί να προσφέρει όχι μόνο κεφάλαια αλλά και πολύτιμη τεχνογνωσία για την επιτάχυνση της ανάπτυξης με σεβασμό στο κλίμα. Οι EMDEs θα πρέπει ν’ αναπτύξουν διαφανή, επενδύσιμα έργα με αποτελεσματικούς μηχανισμούς μείωσης κινδύνου και ισχυρές τοπικές συνεργασίες για να προσελκύσουν ιδιώτες επενδυτές. Η επιτυχία εξαρτάται από συντονισμένες μεταρρυθμίσεις σε πολιτική, χρηματοδότηση και δεδομένα, σε συνδυασμό με σαφείς, τομεακά προσδιορισμένους στόχους συνδεδεμένους με έργα που μπορούν να υλοποιηθούν. Ευθυγραμμίζοντας στρατηγικές, ενδιαφερόμενους και υλοποίηση, οι EMDEs και οι επενδυτές μπορούν να επιταχύνουν από κοινού την πρόοδο προς τους κλιματικούς και αναπτυξιακούς στόχους.

Σύμφωνα με την KPMG, τρεις προτεραιότητες μπορούν να δώσουν την εκκίνηση για την απελευθέρωση ιδιωτικού κεφαλαίου για το κλίμα στις EMDEs:

1. Πρόσβαση σε τραπεζικά βιώσιμα έργα — Στο COP30 επισημάνθηκε ότι η προετοιμασία έργων σε πρώιμο στάδιο αποτελεί κρίσιμο σημείο συμφόρησης. Η Action Agenda ξεκίνησε πρωτοβουλίες για την επιτάχυνση της ετοιμότητας των έργων, περιλαμβάνοντας πλατφόρμες τεχνικής βοήθειας και χρηματοδοτικά εργαλεία μεικτής χρηματοδότησης για την απορρόφηση κινδύνου επενδύσεων στις EMDEs.
2. Μεταρρυθμίσεις πολιτικής και κανονιστικού πλαισίου — Θεμελιώδεις για την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
3. Διαφάνεια και ποιότητα δεδομένων — Κρίσιμοι παράγοντες για την αξιολόγηση και την τιμολόγηση του κινδύνου.

Αυτές οι προκλήσεις δημιουργούν το πλαίσιο για την κατανόηση της συστηματικής έλλειψης χρηματοδότησης για το κλίμα και της επείγουσας ανάγκης για καινοτόμες προσεγγίσεις. Η κλιμάκωση του ιδιωτικού κεφαλαίου για το κλίμα στις EMDEs πρέπει ν’ αντιμετωπιστεί άμεσα. H μελέτη της KPMG και του WEF επισημαίνει τις απαραίτητες παρεμβάσεις, οι οποίες μπορούν να γεφυρώσουν το χρηματοδοτικό κενό και να ενισχύσουν τις ευκαιρίες ανάπτυξης.

KPMG Κύπρου