1955-2026 – 71 Χρόνια Ε.Ο.Κ.Α.

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα εορτάστηκε την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026 στη Λάρισα η Επέτειος έναρξης του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (Ε.Ο.Κ.Α.). Το πρωί τελέσθηκε Δοξολογία στον ιερό ναό Αγίου Αθανασίου και ακολούθησε τρισάγιο και κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο των Ηρώων της αγχόνης.

Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο Αντιπτέραρχος ε.α. και Επίτιμος Αρχηγός της Τακτικής Αεροπορίας Γεώργιος Φασούλας, ο οποίος με λόγο συγκινητικό, κατανοητό και πληθωρικό αναφέρθηκε στον επικό αγώνα Ε.Ο.Κ.Α., καταθέτοντας τον θαυμασμό του προς όλους εκείνους που έδωσαν τη ζωή τους για να λευτεριά της Κύπρου και της Ένωση της με την Μητέρα Ελλάδα.

Ο κ. Φασούλας ξεκίνησε την ομιλία του κάνοντας αναδρομή στα γεγονότα που προηγήθηκαν μέχρι να φθάσουμε στην ευλογημένη εκείνη μέρα του παλλαϊκού ξεσηκωμού της 1ης Απριλίου 1955. Μίλησε για τις υποσχέσεις των Άγγλων που εξανεμίζονταν στη δίνη σκοτεινών αποικιοκρατικών συμφερόντων και αργότερα των ψυχροπολεμικών προτεραιοτήτων, πνίγοντας το δίκαιο ενός ολόκληρου λαού, προαιώνιου τμήματος του Ελληνισμού. Αναφέρθηκε ακόμα στο «ουδέποτε» των Βρετανών στο παλλαϊκό αίτημα των Κυπρίων για Εθνική ολοκλήρωση και για την προβληματική στάση της Αθήνας που δεν στήριξε όσο θα έπρεπε το αντάρτικο των Παλληκαριών της Ε.Ο.Κ.Α..

Είπε μεταξύ άλλων: «Συμπληρώνονται φέτος 71 χρόνια από έναν απίστευτο σε γενναιότητα και ενθουσιασμό ξεσηκωμό Ελλήνων της Μεγαλονήσου, που παλεύοντας στην Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών Ε.Ο.Κ.Α., απαίτησαν με τον δικό τους και δυστυχώς με τον μοναδικό τρόπο που φαινόταν ότι τους είχε απομείνει, τα αυτονόητα: Ελευθερία της Κύπρου από τον αποικιοκρατικό ζυγό και ΕΝΩΣΗ με τη Μητέρα Ελλάδα….

»Η βρετανική διπλωματία, συνοψίζεται στην ιστορικά απαράδεκτη ρήση του υφυπουργού Αποικιών της Βρετανίας Henry Hopkinson που στις 28 Ιουλίου 1954 δήλωνε στη Βουλή των Κοινοτήτων ότι η Κύπρος λόγω ειδικών περιστάσεων ήταν μεταξύ των βρετανικών κτήσεων που ποτέ δεν θα μπορούσαν να αποκτήσουν την ελευθερία τους, κάτι που έμεινε γνωστό στην Ιστορία ως το διαβόητο «ποτέ και ουδέποτε του Hopkinson…..

»Και έτσι, μέσα σε όλη αυτή την απόγνωση, η μόνη επιλογή που φάνηκε να απομένει, ήταν ο ένοπλος αγώνας. Όχι για να νικήσουν τους Βρετανούς στο πεδίο της μάχης, αλλά για να ευαισθητοποιήσουν τη διεθνή κοινότητα να θυμηθεί τις διακηρύξεις περί αυτοδιάθεσης και απελευθέρωσης των υπόδουλων λαών.

»Ο αγώνας της Ε.Ο.Κ.Α. δεν ήταν, συνεπώς, επιλογή των Κυπρίων, αλλά επιβολή επί των Κυπρίων….

»Έτσι φθάνουμε στα ξημερώματα της 1ης Απριλίου του 1955, που σε όλη την Κύπρο, ο αγώνας ξεκίνησε εντυπωσιακά μισή ώρα μετά τα μεσάνυκτα, με εκρήξεις βομβών σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρισμού, αστυνομικούς σταθμούς και στο αγγλικό ραδιόφωνο (μετέπειτα Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου).

»Στην πλειοψηφία τους οι αγωνιστές ήταν νεαροί, και χωρίς καμία πολεμική εμπειρία. Εμπειρία είχε μόνο ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ, Γρηγόρης Αυξεντίου ο οποίος είχε υπηρετήσει εθελοντικά ως έφεδρος αξιωματικός στον ελληνικό στρατό…

»Τα τέσσερα χρόνια του αγώνα από το 1955 έως το 1959, γράφτηκαν στην Κύπρο σελίδες απίστευτου ηρωισμού με τους έμπειρους και αδίστακτους Βρετανούς, να οδηγούν στην αγχόνη και να εκτελούν νεαρά παιδιά που συμμετείχαν στην Οργάνωση. Καραολής, Δημητρίου, Πατάτσος, Παναγίδης… Όλοι στάθηκαν μπροστά στην αγχόνη ψέλνοντας τον εθνικό ύμνο και φωνάζοντας ζήτω η Ελλάδα. Οι απαγχονισθέντες για να αποφευχθούν οι λαϊκές αντιδράσεις θάφτηκαν από τους Βρετανούς, μέσα στον χώρο των φυλακών που σήμερα έχουν γίνει τόπος προσκυνήματος με την ονομασία «Φυλακισμένα Μνήματα».

»Στις 14 Μαρτίου του 1957 με την άρνηση της Βασίλισσας Ελισάβετ να δώσει χάρη, απαγχονίστηκε ο 18χρονος Ευαγόρας Παλληκαρίδης, μια θρυλική μορφή της Ε.Ο.Κ.Α. τον Δεκέμβριο του 1956 πιάστηκε να μεταφέρει ένα όπλο Bren. Βασανίστηκε σκληρά, δικάστηκε και απαγχονίστηκε παρά τις εκκλήσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης αλλά και ξένων κυβερνήσεων και προσωπικοτήτων.

»Σκυταλοδρομία θανάτου ήταν η εποποιία του 1955 - 1959: Μιχάλης Γεωργάλλας συμπολεμιστής του Αυξεντίου, Σωτήρης Τσαγγάρης, Στυλιανός Λένας ο οποίος μετά τον τραυματισμό του σε μάχη, βασανίζεται από τους βρετανούς και αφήνεται να πεθάνει χωρίς βοήθεια στο βρετανικό νοσοκομείο Ακρωτηρίου… Οι τέσσερεις του αχυρώνα του Λιοπετρίου, στο Κυπριακό χάνι της Γραβιάς, Ανδρέας Κάρυος, Φώτης Πίτας, Ηλίας Παπακυριακού και Χρήστος Σαμάρας…..

»Αλήθεια, τι ντροπή για τους ψευτοπολιτισμένους, τους δήθεν αδελφούς χριστιανούς και τους συμμάχους, που δίπλα τους πολεμήσαμε σε όλους τους πολέμους, θεωρώντας ότι τασσόμαστε με την σωστή πλευρά της Ιστορίας….».

Κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Φασούλας έκανε αναφορά στην ατυχή κατάληξη του αγώνα, λέγοντας: «Αυτοί που δημιουργούν Ιστορία, συνήθως δεν βρίσκουν τον χρόνο να τη γράψουν, ή γιατί αγωνίζονται ασταμάτητα, ή γιατί σε κάποιο ταμπούρι ξεψυχάνε περήφανοι, κοιτώντας το όνειρό τους...».

Το κράτος που ιδρύθηκε το 1960 λειτούργησε ως δικοινοτικό για τρία μόνο χρόνια. Ακολούθησε η τουρκική ανταρσία τα Χριστούγεννα του 1963 και οι δικοινοτικές ταραχές. Το 1974 το πραξικόπημα της Στρατιωτικής Δικτατορίας των Αθηνών και της ΕΟΚΑ Β’ κατά του Μακαρίου οδήγησε στην Τουρκική Εισβολή και στην κατοχή που η Μεγαλόνησος βιώνει μέχρι σήμερα…

Όλοι εμείς λοιπόν σήμερα βρεθήκαμε εδώ, όχι για να υποκύψουμε σε κάποια ημερολογιακά υπενθυμιζόμενη κοινωνική υποχρέωσή μας, ούτε για να διατρανώσουμε τον πατριωτισμό μας. Εξάλλου όπως η αγάπη για την πατρίδα δεν πρέπει να κραυγάζει αλλά να αποδεικνύεται ως στάση ζωής, έτσι και η διατήρηση της ιστορικής μνήμης, δεν αποτελεί μόνο τιμή για όσους πέρασαν, αλλά κυρίως ιερή υποχρέωση για τους όσους θα έλθουν…

Ας αναρωτηθούμε, πόσο απρεπές για την ίδια μας την ύπαρξη είναι να θεωρούμε ότι έχουμε το δικαίωμα να σβήνουμε το παρελθόν, επειδή τάχα δεν ταιριάζει με το πλανεμένο μας παρόν της επίπλαστης πληρότητας, της παραπλανητικής ευημερίας και ασταθέστατης ηρεμίας επικίνδυνων ισορροπιών;

Πόσο μας επιτρέπεται να λησμονούμε ότι σήμερα η Κύπρος αποτελεί τη μοναδική διηρημένη ευρωπαϊκή χώρα, ενώ η υποψήφια χώρα, υπεύθυνη για το έγκλημα της εισβολής και κατοχής, καταδικασμένη με ψηφίσματα του ΟΗΕ, επιθυμεί την ένταξη στην ΕΥΡΩΠΑΙΚΉ ΈΝΩΣΗ, δηλώνοντας ξεδιάντροπα, όπως ταιριάζει άλλωστε στους ρυπαρούς ιστορικά ανατολίτες γείτονές μας, ότι δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, θεωρώντας ότι το «πρόβλημα» λύθηκε οριστικά με την εισβολή του 1974, και εμείς ως Έλληνες, αλλά και όλοι οι Ευρωπαίοι να το ανεχόμαστε;

Πόσο μας επιτρέπεται να λησμονούμε το «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ», την Κυρήνεια, την Αμμόχωστο, τους εκτοπισμένους, τους βασανισθέντες και δολοφονημένους, τους αγνοούμενους;

Ο αγώνας για μια ειρηνική και βιώσιμη λύση στην Κύπρο μας, δεν έχει τελειώσει.

Θα συνεχίζεται όμως, μόνον όταν ο σκοτάδι της κενής από εθνική υπερηφάνεια καθημερινότητας και της αγωνιστικής μας νωθρότητας, εξαφανίζεται από την λάμψη αγώνων όπως αυτού της Ε.Ο.Κ.Α.

Κλίνοντας σήμερα ευλαβικά το γόνυ στους γενναίους αγωνιστές της, ας μάθουμε επιτέλους από τα λάθη μας, ας επιτρέψουμε στα μηνύματα των ηρώων αυτών να πλημμυρίσουν την ελληνική ψυχή μας, και ας διατηρήσουμε την εθνική μας μνήμη ως μοναδικό και υπέρτατο κληροδότημα στα παιδιά μας, ενθυμούμενοι τελικά , ότι ο ελληνισμός, δεν είναι του τόπου αλλά του χρόνου.

Τιμή και δόξα σε κάθε αγωνιστή της ΕΟΚΑ.

Ζήτω η Κύπρος. Ζήτω ο απανταχού Ελληνισμός.

Λίγα λόγια προς τους παρευρισκόμενους απεύθυνε στην αρχή και ο πρόεδρος του Συλλόγου Κυπρίων Νομού Λάρισας, Αυγουστίνος Αυγουστή ο οποίος αφού τους ευχαρίστησε έκανε ιδιαίτερη μνεία στην παρουσία των εκπροσώπων όλων των βαθμίδων της Εκπαίδευσης, και ιδιαιτέρως στη συνδιοργάνωση των εκδηλώσεων Μνήμης και τιμής με το 23ου Δημοτικό Σχολείο «Ευαγόρας Παλληκαρίδης».

Στη συνέχεια προλόγισε τον ομιλητή κάνοντας αναφορά στην σπουδαία διαδρομή του στην Πολεμική Αεροπορία με πάνω από 4.000 ώρες πτήσης, με αεροσκάφη T-41D, T-37B/C, T-2E, F-4E και F-16C/D.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε και η Διευθύντρια του 23ου Δημοτικού Σχολείου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης», Μαρία Χάμου.

Τρισάγιο και κατάθεση στεφάνων

Ακολούθησε τρισάγιο στον χώρο του μνημείου των Ηρώων της αγχόνης. Στεφάνια κατέθεσαν: Από το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα «Νίκη», ο βουλευτής Γ. Ρούντας, εκ μέρους του περιφερειάρχη Θεσσαλίας η αντ/ρχης Ανδριάνα Κόμισα, εκ μέρους του Δημάρχου Λαρισαίων ο αντ/ρχος Παιδείας Χρ. Αγορίτσας, ο Γενικός Επιθεωρητής Στρατούς Αν/γος Στ. Παπασταθόπουλος, ο πρώην Διοικητής της Εθνικής Φρουράς και επίτιμος Διοικητής 1ης Στρατιάς Αντιστράτηγος Δημόκριτος Ζερβάκης, για τη Ν.Δ. ο απόστρατος αξιωματικός Βασ. Βόσιος, η Περιφερειακή Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσσαλίας Βασ. Ζιάκα, η διευθύντρια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας Αικατερίνη Καραγιώργου, ο πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. Λάρισας «ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΜΑΣ» Δημ. Παπαποστόλου, η Διευθύντρια 23ου Δημοτικού Σχολείου Λάρισας - «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» Μαρία Χάμου, ο πρόεδρός του Επιμελητήριο Λάρισας Χρ. Γιακουβής, εκπρόσωπος των ΑΧΕΠΑ Λάρισας, εκπρόσωπος της Ένωσης Εφέδρων Αξιωματικών Λάρισας, ο πρόεδρος του Συλλόγου Κρητικών Λάρισας «Ο Ψηλορείτης» Δ. Δραγανιδάκης και για τον Συλλόγου Κυπρίων Νομού Λάρισας το μέλος του Δ.Σ. Βάιος Μπεμπές.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ακόμη: Εκ μέρους του Γενικού Αστυνομικού Διευθυντή Θεσσαλίας ο Αστυνομικός Διευθυντής Ευθύμιος Κούτσικος, η πρόεδρος του Δημ. Συμβουλίου Γαρ. Καρυστιανού, οι Αντ/ρχοι Κώστας Καλαμπαλίκης, Χρ. Αγορίτσας και Ευρυδίκη Γούλα, ο πολεμιστής Κύπρου υαγ. Διβράμης, από τον ιατρικό Σύλλογο η Τσιαστούδη Ειρήνη, εκπρόσωποι του Δικηγορικού Συλλόγου και της Ισραηλινής Κοινότητας Λάρισας, για τον Σύλλογο Πελοπονησίων η Ελίνα Παπαδημητρίου και άλλοι πολλοί. Αθρόα όπως πάντα η συμμετοχή των κατοίκων της ενορίας Αγίου Αθανασίου, μελών και φίλων του Συλλόγου. Συγκινητική ήταν επίσης η παρουσία των παιδιών, γονέων και δάσκαλων του 23ου Δημοτικού Σχολείου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης».

Η εκδήλωση έκλεισε με ενός λεπτού σιγή και τον Εθνικό Ύμνο. Τιμές απέδωσε η φιλαρμονική του Δήμου Λαρισαίων.

Χαιρετισμούς απέστειλαν ο Υφυπουργός Χρ. Κέλλας και ο βουλευτής της Ν.Δ, Χρ. Καπετάνος.