Tα κατεχόμενα στο μικροσκόπιο για δράση φιλοϊρανικών δικτύων

H Europol προειδοποίησε την Παρασκευή ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να έχει άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο για τρομοκρατικές επιθέσεις, οργανωμένο έγκλημα, βίαιο εξτρεμισμό και κυβερνοεπιθέσεις.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Europol, Jan Op Gen Oorth, αναμένεται αύξηση κυβερνοεπιθέσεων σε ευρωπαϊκές υποδομές, καθώς και περισσότερες διαδικτυακές απάτες που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη.

Παράλληλα, προειδοποιεί ότι ομάδες που συνδέονται με το Ιράν και τον λεγόμενο «Άξονα Αντίστασης» ενδέχεται να επιχειρήσουν ενέργειες αποσταθεροποίησης στην Ευρώπη, όπως τρομοκρατικές επιθέσεις, εκφοβισμό, χρηματοδότηση τρομοκρατίας και κυβερνοεγκληματικές δραστηριότητες.

Ασσύμετρες μορφές πολέμου

Είναι γεγονός πως, όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο αυξάνεται το κίνητρο της Τεχεράνης να χρησιμοποιήσει ασύμμετρες μορφές πολέμου, όπως τρομοκρατικές επιθέσεις, κυβερνοεπιθέσεις και ενεργοποίηση «μοναχικών δραστών».

Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (DHS) έχει προειδοποιήσει για πιθανές επιθέσεις από άτομα ή μικρές ομάδες που εμπνέονται από το Ιράν, ενώ διερευνάται και περιστατικό μαζικών πυροβολισμών στο Τέξας ως πιθανή τρομοκρατική ενέργεια.

Επιφυλακή για fatwa

Η Γερμανία βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή μετά τη fatwa που εκδόθηκε από Ιρανούς θρησκευτικούς ηγέτες για εκδίκηση της δολοφονίας του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σε αμερικανοϊσραηλινή επίθεση. Οι γερμανικές Αρχές και ειδικοί σε θέματα τρομοκρατίας προειδοποιούν για πιθανή ενεργοποίηση ιρανικών «sleeping cells» στην Ευρώπη.

Η fatwa του Αγιατολάχ Nasser Makarem Shirazi καλεί τους μουσουλμάνους να εκδικηθούν το αίμα του Χαμενεΐ και στοχοποιεί τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τρομοκρατικές ενέργειες.

Ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος επιθέσεων από “μοναχικούς δράστες” ή ενεργοποιημένους πυρήνες, που ενδέχεται να κινηθούν αυτόνομα αλλά εμπνευσμένοι από το ιρανικό καθεστώς. Οι γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένες ενδείξεις επικείμενης επίθεσης, ωστόσο παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς το Ιράν έχει στο παρελθόν συνδεθεί με δεκάδες τρομοκρατικές επιχειρήσεις ή απόπειρες στην Ευρώπη.

Συστάσεις ΗΒ για «τρομοκρατία στην Κύπρο»

Σε αυτό το πλαίσιο, έντονη ανησυχία προκάλεσε η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να εκδώσει προειδοποίηση για πιθανή τρομοκρατική απειλή στην Κύπρο, επισημαίνοντας ότι επιθέσεις δεν μπορούν ν’ αποκλειστούν και καλώντας τους πολίτες του να παραμένουν σε αυξημένη επαγρύπνηση.

Σύμφωνα με οδηγία ασφάλειας που δημοσιεύθηκε σε ταξιδιωτική ενημέρωση της βρετανικής κυβέρνησης, υπάρχει υψηλή απειλή τρομοκρατικών επιθέσεων παγκοσμίως, που ενδέχεται να επηρεάσουν βρετανικά συμφέροντα και Βρετανούς πολίτες. Οι Αρχές προειδοποιούν ότι ομάδες ή άτομα που θεωρούν το Ηνωμένο Βασίλειο ως στόχο ενδέχεται να πραγματοποιήσουν επιθέσεις.

Ιρανοί φιλοκαθεστωτικοί στα κατεχόμενα

Η Κυπριακή Δημοκρατία πάντως βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή για πιθανές τρομοκρατικές ενέργειες, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αυξάνουν τον κίνδυνο μεταφοράς της έντασης στο νησί, ενώ το βλέμμα θα πρέπει να είναι στραμμένο κυρίως στα κατεχόμενα.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Euractic, περισσότεροι από 10.000 Ιρανοί που θεωρούνται προσκείμενοι στο καθεστώς της Τεχεράνης διαμένουν στα κατεχόμενα, ενώ περίπου 1.000 έχουν παντρευτεί Τουρκοκυπρίους, γεγονός που προκαλεί ανησυχίες για πιθανά δίκτυα επιρροής ή επιχειρησιακής δράσης.

Ευρωπαϊκές πληροφορίες προειδοποιούν ότι, σε περίπτωση πίεσης προς το ιρανικό καθεστώς, ενδέχεται να ενεργοποιηθούν ανεξάρτητοι πυρήνες χωρίς άμεση επαφή με την Τεχεράνη, οι οποίοι θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε επιθέσεις με χαλαρό συντονισμό.

Ενίσχυση ελέγχων στη Γραμμή Αντιπαράθεσης

Η Λευκωσία σχεδιάζει να ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής, υπό την επιτήρηση των Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου ν’ αποτραπεί πιθανή διείσδυση ή μεταφορά δραστηριοτήτων από τα κατεχόμενα προς τις ελεύθερες περιοχές.

Αναφορές για δίκτυα της Χαμάς

Πληροφορίες που επικαλείται το Euractiv αναφέρουν ότι η Χαμάς διατηρεί δομές εκπροσώπησης και φοιτητικά δίκτυα στα κατεχόμενα, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την εικόνα ασφαλείας.

Η ΕΕ, πάντως, παρακολουθεί στενά την κατάσταση και ενισχύει τη συνεργασία με την Europol, ενώ κράτη-μέλη απέστειλαν αυτήν την εβδομάδα στρατιωτική συνδρομή για την προστασία της Κύπρου κυρίως μέσω ναυτικών δυνάμεων.

Δράση φιλο-ιρανικών δικτύων στα κατεχόμενα

Ανοιχτές πηγές και επίσημες δηλώσεις δείχνουν τρεις σχετικά ισχυρές «συστάδες» ενδείξεων ότι δίκτυα που συνδέονται με το ιρανικό κράτος (σε ορισμένες αναφορές ρητά με τους Φρουρούς της Επανάστασης και τα proxies του) έχουν αξιοποιήσει τα κατεχόμενα κυρίως ως χώρο διέλευσης/στάθμευσης, και δευτερευόντως ως περιβάλλον που διευκολύνει παράνομη χρηματοδότηση (ξέπλυμα/αποφυγή κυρώσεων).

Σε υποθέσεις φερόμενων σχεδίων επίθεσης στην Κύπρο, τα κατεχόμενα εμφανίζονται σε πολλές αναφορές ως χώρος “operational and transit” (επιχειρησιακός και διέλευσης). Τον Δεκέμβριο του 2023, το Γραφείο του Νετανιάχου δήλωσε πως το Ισραήλ προβληματίζεται για ιρανική επιχειρησιακή χρήση του ψευδοκράτους ως διαμετακομιστικού χώρου.

Την ίδια περίοδο, οι κυπριακές Αρχές ανακοίνωσαν ότι απέτρεψαν σχέδιο δολοφονίας Ισραηλινών επιχειρηματιών στο νησί, έπειτα από κοινή επιχείρηση με τη Mossad. Δύο Ιρανοί αιτητές ασύλου συνελήφθησαν στις 3 Νοεμβρίου, καθώς φέρονται να είχαν επαφές με τρίτο Ιρανό, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC). Οι υπηρεσίες ασφαλείας της Κύπρου παρακολουθούσαν τους υπόπτους για εβδομάδες που μπαινόβγαιναν από την Πράσινη Γραμμή και προχώρησαν στη σύλληψή τους λίγο πριν από την άφιξη ομάδας που, σύμφωνα με τις Αρχές, θα πραγματοποιούσε τις δολοφονίες.

Δεύτερον, πρωτογενή κείμενα όπως το FinCEN (2008) και το INCSR (2014) περιγράφουν δομικές αδυναμίες (ιδίως τομέας καζίνο/ψυχαγωγίας, offshore/τραπεζικά χαρακτηριστικά, περιορισμένη διαφάνεια) που μπορούν να λειτουργήσουν ως υποδομή για ξέπλυμα και χρηματοδότηση υψηλού ρίσκου (ανεξάρτητα από το αν «αποδεικνύεται» IRGC χρήση σε συγκεκριμένες συναλλαγές).

Ο σκοτεινός ρόλος Τουρκίας

Υπενθυμίζεται ότι, σε μια σκοτεινή περίπτωση τον Ιανουάριο 2026, έξι άτομα συνελήφθησαν στην Τουρκία, κατηγορούμενα για πολιτική και στρατιωτική κατασκοπία υπέρ του Ιράν, μετά από κοινή επιχείρηση της ΜΙΤ και της τουρκικής αστυνομίας σε πέντε πόλεις. Σύμφωνα με την έρευνα, το δίκτυο συνεργαζόταν με στελέχη των Ιρανικών Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και φέρεται να συγκέντρωνε πληροφορίες για στρατιωτικές Βάσεις, μεταξύ των οποίων και η αεροπορική Βάση Ιντζιρλίκ στα Άδανα, πραγματοποιώντας φωτογραφήσεις και παρακολούθηση. Παράλληλα, οι Αρχές υποστηρίζουν ότι τα μέλη του δικτύου εμπλέκονταν σε σχέδιο μεταφοράς drones (SİHA) μέσω Τουρκίας προς τρίτες χώρες, μεταξύ αυτών το ψευδοκράτος, ενώ ορισμένοι είχαν ταξιδέψει στο Ιράν για εκπαίδευση σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη.