Καύσιμα: Ακρίβεια και παρατυπίες κατάπιαν την επιδότηση

Η επιδότηση καυσίμων μπορεί να μπήκε στην αντλία, δεν έφτασε όμως στο σύνολό της στους καταναλωτές. Η μείωση των τιμών φαίνεται να «χάνεται» στην αγορά, πυροδοτώντας αντιδράσεις και φέρνοντας Κυβέρνηση, πρατηριούχους και καταναλωτές σε τροχιά σύγκρουσης. Ο Σύνδεσμος Καταναλωτών πνέει μένεα καταγγέλλοντας ότι 19 πρατήρια δεν προχώρησαν σε μείωση των τιμών τους, αφότου τέθηκε σε εφαρμογή η επιδότηση, ενώ άλλα 97 μείωσαν τις τιμές τους λιγότερο από το προβλεπόμενο, δηλαδή στα 8,33 σεντ το λίτρο. Υπό το φως αυτών των καταγγελιών, ο Υπουργός Ενέργειας διαβεβαιώνει ότι, εάν διαπιστωθεί ότι υπάρχει αισχροκέρδεια, η Κυβέρνηση δεν θα διστάσει να επιβάλει πλαφόν στις τιμές των καυσίμων. Η πλειοψηφία των πρατηριούχων που δεν έχουν προβεί στις μειώσεις τιμών δεν είναι μέλη του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιοκτητών Πρατηρίων Καυσίμων, δηλώνει από πλευράς του, ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου.

Έρχεται πλαφόν στα καύσιμα;

Οι καταγγελίες για κουτσουρεμένη επιδότηση στα καύσιμα, που έγιναν από τον Σύνδεσμο Καταναλωτών, τέθηκαν στο μικροσκόπιο της Κυβέρνησης, η οποία αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν. Όπως τόνισε ο Υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, η Κυπριακή Δημοκρατία, με στόχο να μετριάσει τις επιπτώσεις της διεθνούς αύξησης των τιμών των καυσίμων στους καταναλωτές, προχώρησε στην κατάργηση του τέλους των 8,33 σεντ το λίτρο. Η μείωση, όπως είπε, θα έπρεπε να επιβληθεί από το σύνολο των πρατηρίων, οι τιμές των οποίων ελέγχονται επί καθημερινής βάσεως από την Υπηρεσία Προστασίας του Καταναλωτή. «Εάν, για οποιοδήποτε λόγο, θεωρήσουμε ότι οι τιμές αυτές δεν έχουν μειωθεί όπως θα έπρεπε, το μόνο όπλο το οποίο έχει το κράτος είναι να προχωρήσει με το πλαφόν. Εκεί που χρειάζεται το κράτος να παρέμβει, θεωρώ θα παρέμβει. Εάν διαπιστώσουμε ότι υπάρχει αισχροκέρδεια, δεν θα διστάσουμε να επιβάλουμε το πλαφόν για κάποιους, οι οποίοι προφανώς δεν έχουν μεταφέρει αυτήν τη μείωση του κόστους στους ίδιους τους καταναλωτές» , ανέφερε. Ο Μιχάλης Δαμιανός τόνισε, παράλληλα, ότι το πρόβλημα που υπάρχει στις τιμές των καυσίμων είναι ότι μεταβάλλονται διαρκώς, αναλόγως των διεθνών εξελίξεων, με τον πόλεμο στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου να έχει επιφέρει ραγδαία αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου τις τελευταίες εβδομάδες.

Στο τραπέζι η μείωση του ΦΠΑ στο υγραέριο

Σε ό,τι αφορά το υγραέριο, ο Υπουργός αναγνώρισε την κατακόρυφη άνοδο στο κόστος της δεκάκιλης φιάλης, η οποία, από περίπου 17–18 ευρώ, έχει πλέον ξεπεράσει τα 25 ευρώ. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι, με βάση τα στοιχεία της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, η άνοδος αυτή δικαιολογείται από τις διεθνείς τιμές. Παράλληλα, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω στήριξης. «Αυτήν τη στιγμή ο ΦΠΑ στο υγραέριο βρίσκεται στο 5%. Θα μπορούσε σε μεταγενέστερο πακέτο μέτρων, αν συνεχίσει αυτός ο πόλεμος, να μειωθεί στο 0%. Ο λόγος που δεν έχει μειωθεί μέχρι στιγμής είναι γιατί το υγραέριο δεν θεωρείται ευρείας κατανάλωσης αγαθό. Ωστόσο, επειδή χρησιμοποιείται κυρίως από τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα και τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, η άνοδος της τιμής του είναι σίγουρα κάτι το οποίο μας προβληματίζει και εμάς».

Μειώσεις α λα καρτ

Τον κύκλο των αντιδράσεων που μαίνονται εδώ και μέρες άνοιξαν τα ευρήματα της έρευνας του Συνδέσμου Καταναλωτών, ο οποίος παρακολούθησε τη διαμόρφωση των λιανικών τιμών από τις 21:30 της 3ης Απριλίου μέχρι τις 10:00 της 4ης Απριλίου. Σύμφωνα με αυτά:

-19 πρατήρια μέχρι τις 08:00 δεν μείωσαν τις τιμές τους.

-97 πρατήρια μείωσαν τις τιμές τους λιγότερο από 8,33 σεντ το λίτρο.

-67 πρατήρια μείωσαν τις τιμές τους περισσότερο από 8,33 σεντ το λίτρο

- Τα περισσότερα πρατήρια συγκεκριμένης εταιρείας μέχρι τις 09:00 δεν μείωσαν τις τιμές τους

-19 πρατήρια άλλης συγκεκριμένης εταιρείας μείωσαν την τιμή τους από 2 μέχρι 6,5 σεντ το λίτρο μόνο.

-Η συνολική παγκύπρια μέση μείωση για τη βενζίνη 95 ήταν 7,6 σεντ το λίτρο.

-Η συνολική παγκύπρια μέση μείωση για το πετρέλαιο κίνησης ήταν 7,4 σεντ το λίτρο.

Οι καταναλωτές, όπως τονίζει ο Σύνδεσμος, «είναι φανερό ότι δεν ωφελήθηκαν ολόκληρο το ποσό της επιδότησης, αλλά κάποιοι φρόντισαν ν’ απορροφήσουν μέρος του σε βάρος των καταναλωτών». Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Καταναλωτών Μάριος Δρουσιώτης δήλωσε, μάλιστα, ότι είναι ξεκάθαρο πως δεν εφαρμόστηκε η νομοθεσία, ενώ άσκησε παράλληλα κριτική στην Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή. Υποστήριξε ότι εσφαλμένα απέδωσε τη μειωμένη μεταφορά της επιδότησης σε αυξήσεις τιμών, καθώς, όπως είπε, βάσει των στοιχείων που κατέγραψε ο Σύνδεσμος, τέτοιες αυξήσεις δεν δικαιολογούν το τελικό αποτέλεσμα για τους καταναλωτές.

Οι επικρίσεις Δρουσιώτη ήρθαν στον απόηχο των δηλώσεων του Διευθυντή της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτών, Κωνσταντίνου Καραγιώργη, ο οποίος την επομένη της εφαρμογής της επιδότησης είχε αναφέρει ότι, με βάση τους ελέγχους της Υπηρεσίας, η μείωση στη μέση τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων ήταν 7,7 σεντ και του πετρελαίου κίνησης 6,5 σεντ, τονίζοντας ότι οι τιμές μειώθηκαν, αλλά λόγω των συνεχόμενων αυξήσεων οι μέσες τιμές μειώθηκαν σε μικρότερο βαθμό.

Πρατηριούχοι: «Εκτός Συνδέσμου οι αποκλίσεις»

Από πλευράς τους, οι πρατηριούχοι υποστηρίζουν ότι η πλειονότητα των πρατηρίων προχώρησαν στις απαιτούμενες μειώσεις. Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου, Χριστόδουλος Χριστοδούλου, οι περιπτώσεις μη πλήρους εφαρμογής της επιδότησης εντοπίζονται κυρίως σε πρατήρια που δεν ανήκουν στον Σύνδεσμο. «Ένας λόγος που ενδεχομένως κάποια πρατήρια που ανήκουν στον Σύνδεσμο δεν έχουν μειώσει τις τιμές κατά το προβλεπόμενο ποσό, είναι γιατί την Πέμπτη το απόγευμα είχαν σταλεί νέες τιμές στα πρατήρια, αυξημένες κατά έξι σεντ. Μερικοί πρατηριούχοι δεν προχώρησαν στην αύξηση την Παρασκευή, αλλά το Σάββατο, μετά τη μείωση του φόρου κατανάλωσης», είπε. Ενόσω ο πόλεμος συνεχίζεται οι αυξήσεις θα συνεχιστούν, τόνισε ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου, καταδεικνύοντας ότι ακόμα και μετά τη λήξη του πολέμου δεν θα δούμε πτώση των τιμών αν δεν περάσουν 2-3 βδομάδες.

Εκρηκτικό οικονομικό μείγμα πιέζει τα νοικοκυριά

Οι οικονομικές αντοχές των νοικοκυριών δοκιμάζονται ωστόσο και από την ακρίβεια, τις αυξήσεις σε βασικά αγαθά και το βάρος των δανείων.

Σύμφωνα με την έρευνα καταναλωτικής συμπεριφοράς που διεξήγαγε η Παγκύπρια Ένωση Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής για το 2026, σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά δυσκολεύονται ν’ αντεπεξέλθουν οικονομικά, από λίγο έως πολύ, με βάση τα εισοδήματά τους. Μόλις το 34% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι το νοικοκυριό του περνά άνετα με το εισόδημα που διαθέτουν, την ώρα που το 26% δηλώνουν ότι δυσκολεύονται λίγο, το 25% ότι μόλις καταφέρνουν ν’ ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις, το 13% ότι δυσκολεύονται αρκετά και το 2% αντιμετωπίζουν πρόβλημα επιβίωσης.

Ταυτόχρονα, σχεδόν εννέα στους δέκα καταναλωτές εκτιμούν ότι οι τιμές προϊόντων και υπηρεσιών έχουν αυξηθεί, ενώ ένας στους τέσσερεις δηλώνει ότι έχει περιορίσει τις μετακινήσεις του λόγω του αυξημένου κόστους καυσίμων. Στο κάδρο βρίσκεται και η επιβάρυνση λόγω δανείων, με τέσσερεις στους δέκα δανειολήπτες να εκτιμούν ότι μάλλον ή σίγουρα δεν θα μπορέσουν ν’ ανταποκριθούν στις δανειακές υποχρεώσεις τους στο μέλλον. Ο Πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών, Λουκάς Αριστοδήμου, τόνισε ότι «ο καταναλωτής δείχνει μέσα από τις απαντήσεις του μια γενική απογοήτευση. Εμείς θέλουμε να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τον καταναλωτή ν’ ανταποκριθεί πιο θετικά και με μεγαλύτερη ευχαρίστηση και ικανοποίηση», ενώ από πλευράς της η προϊσταμένη του Κλάδου Ανταγωνισμού της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, Αλίκη Ιορδάνου, διαβεβαίωσε ότι τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν και, όπου μπορούν να γίνουν βελτιώσεις, θα γίνουν.