Μαρινέλλα: Μοναδική και ανυπέρβλητη

Η Μαρινέλλα (Κυριακή Παπαδοπούλου) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 19 Μαΐου 1938 και ταξίδεψε για την αιωνιότητα πλήρης ημερών στις 8 Μαρτίου 2026. Ανήκε σε μια φτωχή αλλά δεμένη με αρχές οικογένεια με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, τα περισσότερα μέλη τής οποίας είχαν μελωδική φωνή, ιδιαιτέρως στο τραγούδι. Στη γεμάτη πολυετή σταδιοδρομία της στο ελληνικό πεντάγραμμο ερμήνευσε κάθε είδους μουσικές δημιουργίες με τη μοναδική χροιά της φωνής της και τη μεγάλη εκφραστικότητα στις ερμηνείες της.

Η μεγάλη διαδρομή της στο τραγούδι ξεκίνησε στο κέντρο «Πανόραμα» της Νέας Ελβετίας Θεσσαλονίκης, εκεί όπου ο τραγουδοποιός Τόλης Χάρμας τη βάφτισε καλλιτεχνικά «Μαρινέλλα», εμπνευσμένος από το ομώνυμο τραγούδι του. Τον Αύγουστο του 1957, συνδέθηκε με τον τεράστιο Στέλιο Καζαντζίδη τόσο ερμηνευτικά όσο και στη ζωή, όταν τη συνάντησε στο μαγαζί που εργαζόταν ο Στέλιος Ζαφειρίου ως μπουζουξής. Ο Καζαντζίδης μαγεύτηκε όταν την άκουσε να ερμηνεύει το τραγούδι «Το πιο πικρό ψωμί» του Γιώργου Μητσάκη, ένα τραγούδι που εκείνος είχε ερμηνεύσει για πρώτη φορά και της ζητά να γίνει το σεγκόντο του (η δεύτερη φωνή που συνοδεύει την κύρια μελωδία). Όλα άρχισαν και τελείωσαν μέσα στη βάρκα του πατέρα της. Κοινή αγάπη και των δύο ήταν η θάλασσα και το ψάρεμα.

Στη συνέχεια θα κατέβουν μαζί την Αθήνα, εκεί όπου η πορεία τους θα φθάσει στο απόγειό της. Οι διφωνίες που έκαναν μαζί, αποτελούν ακόμη και σήμερα αντικείμενο θαυμασμού, προσοχής και μελέτης. Οι δυο τους εμφανίστηκαν πολλές φορές σε κινηματογραφικές ταινίες. Ερμήνευσαν τραγούδια των μεγαλύτερων Ελλήνων μουσικοσυνθετών. Του Θόδωρου Δερβενιώτη, του Απόστολου Καλδάρα, του Γιάννη Μαρκόπουλου, του Κώστα Βίρβου, του Μίκη Θεοδωράκη κ.ά. Ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα γνώρισαν απίστευτη δόξα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ύστερα όμως από μια μεγάλη κοινή πορεία οι δρόμοι τους θα χωρίσουν και στη ζωή και στο τραγούδι.

Η Μαρινέλλα, μετά τον χωρισμό της με τον Καζαντζίδη, δημιουργεί τη δική της προσωπική διαδρομή. Ο Μάνος Χατζηδάκης, ο Γιώργος Κατσαρός, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Μίμης Πλέσας, ο Μάνος Λοΐζος, ο Σταύρος Ξαρχάκος, είναι μερικοί μόνο από τους πολύ σπουδαίους Έλληνες μουσικοσυνθέτες που απογείωσαν την ερμηνευτική δεινότητά της με τις υπέροχες μουσικές δημιουργίες τους.

Τραγούδησε επαγγελματικά και συνεργάσθηκε με όλους τους σπουδαίους Έλληνες ερμηνευτές επί 68 συναπτά έτη, από το 1956 έως το 2024, ενώ είχε κυκλοφορήσει πολλά σπουδαία προσωπικά άλμπουμ, τα οποία γνώρισαν τεράστια εμπορική επιτυχία. Η μουσική σταδιοδρομία της τελείωσε επί σκηνής το βράδυ της 25ης Σεπτεμβρίου του 2024 στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού.

Εκείνο το βράδυ, το Ηρώδειο είχε γεμίσει ασφυκτικά από χιλιάδες θαυμαστές που προσήλθαν για να απολαύσουν μια μεγαλειώδη μουσική βραδιά. Ωστόσο, η συναυλία πήρε απροσδόκητη τροπή όταν η Μαρινέλλα υπέστη σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο. Η Μαρινέλλα είχε προλάβει να ερμηνεύσει μόλις δύο τραγούδια, πριν από το επεισόδιο κατά την διάρκεια του τραγουδιού «Τα λόγια είναι περιττά» που προκάλεσε έντονη ανησυχία στο κοινό και τους συνεργάτες της. «Θεέ μου μάς έμαθες εσύ τόσο πολύ να αγαπάμε….», είπε, και κατέρρευσε!

Η Μαρινέλλα τραγουδά για το Αλβανικό Έπος και την Κύπρο

Η Μαρινέλλα αγαπήθηκε υπέρμετρα από όλους τους Έλληνες. Στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στην ομογένεια. Τραγούδησε για τη `ζωή, την αγάπη και τον έρωτα, ερμήνευσε όμως και σπουδαίους στοίχους που γράφτηκαν για το «Έπος της Αλβανίας», «το Έπος της Ε.Ο.Κ.Α.» και την προδοσία της Κύπρου το 1974.

Στις 9 Οκτωβρίου 1973 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Αλβανία» σε μουσική Γιώργου Κατσαρού και στίχους Πυθαγόρα, αφιερωμένο στην Εποποιία του 1940. Η «Αλβανία» ήταν ουσιαστικά η πρώτη ολοκληρωμένη δουλειά της Μαρινέλλας με συγκεκριμένους δημιουργούς αλλά και με συγκεκριμένο θέμα. Τα τραγούδια «Ο έφεδρος Ανθυπολοχαγός», «Μάνα θα τους περιμένει», «Γράμμα απ' το μέτωπο», «Γυναίκες Ηπειρώτισσες» κ.ά., παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά και μεταδόθηκαν απευθείας από την ΕΙΡΤ, παραμονή της 28ης Οκτωβρίου. Το τραγούδι «Μάνα μου κρύψε το σπαθί» θεωρήθηκε αντιστασιακό και απαγορεύτηκε από τη Χούντα! Την ίδια τύχη είχαν λίγο καιρό νωρίτερα και τα τραγούδια «Ντρίγκι, ντρίγκι μάνα μου (Velvet mornings)» και «Πού πάνε εκείνα τα παιδιά (My reason)», οι δυο διεθνείς επιτυχίες του Ντέμη Ρούσου που η Μαρινέλλα τραγούδησε σε ελληνικούς στίχους του Πυθαγόρα και κυκλοφόρησαν σε δίσκο 45' στροφών, στις 17 Ιανουαρίου 1973.

Το 1977, με τη συμπλήρωση τριών χρόνων από την αποφράδα ημέρα της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, τον Ιούλιο του 1974, κυκλοφόρησε ο δίσκος «Ήλιε Μεγάλε» με Τραγούδια για τη Κύπρο του Έλληνα Κύπριου συνθέτη Νάσου Παναγιώτου. Ξεχωρίζει το υπέροχο «Την Κύπρο ζώσαν οι καημοί» ερμηνευμένο από τη Μαρινέλλα με εμφανή συγκινησιακή φόρτιση.

Η Μαρινέλλα έδωσε φωνή και στον σπαρακτικό λόγο της μάνας στο πλαίσιο της μουσικής παράστασης του Γιώργου Θεοφάνους «Τραγουδώ Το Νησί Μου», τον Οκτώβριο του 2008, στο Ηρώδειο.

Το 2015, συγκλόνισε με την ερμηνεία της συμμετέχοντας στο μουσικό έργο του Γιώργου Θεοφάνους, σε ποίηση Κλαίρης Αγγελίδου «ΧΟΕΣ», τραγουδώντας για τους Ήρωες της Ε.Ο.Κ.Α.. Η πρώτη παρουσίαση της μουσικής συλλογής «ΧΟΕΣ» έγινε στα «Φυλακισμένα Μνήματα» της Λευκωσίας τον Μάρτιο του 2015 σε ένα περιβάλλον γεμάτο ιστορικό βάρος και σε κλίμα σεβασμού και συγκίνησης. Ξεχωριστή σίγουρα η παρουσία της Μαρινέλλας, η οποία με τη χαρακτηριστική της φωνή και την εμπειρία της έδωσε ιδιαίτερο βάθος και ένταση στις ερμηνείες, συμβάλλοντας καθοριστικά στο συνολικό αποτέλεσμα. Ερμήνευσε τα τραγούδια «Φωνές ηρώων», «Οι ήρωες» και «Λουκία Παπαγεωργίου (Μάνα)». Η Λουκία Παπαγεωργίου ήταν μητέρα έξι παιδιών και εγκυμονούσε όταν δολοφονήθηκε στη γενέτειρά της, το χωριό Αυγόρου, στις 5 Ιουλίου 1958, από τους σφαγείς του Ελληνισμού, τους Άγγλους αποικιοκράτες.

Καλό ταξίδι στο φως στη Μαρινέλλα, την αγαπημένη των απανταχού της γης Ελλήνων.

*Ακαδημαϊκός - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Από το Μονάγρι Λεμεσού

av.avgoustinοs@gmail.com