Ήταν ορθός ή όχι ο στρατηγικός στόχος της ΕΟΚΑ; (ΒΙΝΤΕΟ)

Το ιστορικό αποτύπωμα του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ, αλλά και η διαχρονική του σημασία για τον Ελληνισμό, τέθηκαν στο επίκεντρο της εκδήλωσης με τίτλο «Το νόημα του απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α.», η οποία πραγματοποιήθηκε χθες, Πέμπτη 2 Απριλίου 2026, στις 18:00, στο Σπίτι της Κύπρου, στην Αθήνα. Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν η Ομοσπονδία Κυπριακών Οργανώσεων Ελλάδας, η Πολιτιστική Ένωση Κυπρίων Αττικής και το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, με τη στήριξη του Σπιτιού της Κύπρου.

Στο επίσημο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν χαιρετισμοί από τον Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας Σταύρο Αυγουστίδη, τον πρόεδρο της ΟΚΟΕ Γιώργο Συλλούρη, την πρόεδρο της ΠΕΚΑ Μαριάνθη Χατζηκωνσταντίνου και τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, αντιστράτηγο ε.α. Ιωάννη Μπαλτζώη. Κύριος ομιλητής ήταν ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, ενώ τον συντονισμό είχε ο Δρ Σπύρος Δημητρίου. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης απαγγελία του ποιήματος «Σήμερον που σ’ αντίκρισα (Ξύπνα Γληόρη)» της Αντωνούς Πιερή Αυξεντίου από τον Λευτέρη Κωνσταντινίδη, καθώς και δύο τραγούδια από τη Νεφέλη Πόντου με τον Γιώργο Παλαιοκαστρίτη στο πιάνο. Η εκδήλωση μεταδόθηκε ζωντανά και είναι διαθέσιμη και σε Video OnDemand.

Ξεχωριστή αίσθηση προκάλεσε η παρουσία του πρώην Πρωθυπουργού της Ελλάδας Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος έδωσε το δικό του πολιτικό και συναισθηματικό στίγμα για την Κύπρο και τη σημασία της ιστορικής μνήμης. Όπως ανέφερε, «σε τέτοιες στιγμές σκεφτόμαστε τους ήρωες, δηλαδή εκείνους που έβαλαν πρώτα το “εμείς” και μετά το “εγώ”, που είναι το μεγάλο σπάνιο ζητούμενο σήμερα». Στην ίδια τοποθέτηση πρόσθεσε ότι «ένας πολιτικός που μιλάει για την Ελλάδα δεν αρκεί ούτε να την σέβεται ούτε καν να την αγαπάει, πρέπει να πονάει για την Ελλάδα» και υπογράμμισε πως «ίσως ο πιο φωναχτός πόνος που υπάρχει είναι η λέξη Κύπρος».

Στο επίκεντρο της βραδιάς βρέθηκε η ομιλία του Δρ Γιάννου Χαραλαμπίδη, ο οποίος ανέπτυξε τη σημασία, το ιστορικό αποτύπωμα και τη διαχρονική διάσταση του αγώνα της ΕΟΚΑ, θέμα που αποτελούσε και τον βασικό άξονα της εκδήλωσης.

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην παρέμβασή του, ο Δρ Χαραλαμπίδης προσέγγισε τον αγώνα της ΕΟΚΑ μέσα από τέσσερις βασικούς πυλώνες: το ηθικό, το νομικό, το στρατηγικό και το στρατιωτικό σκέλος. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ορθότητα του στρατηγικού στόχου που είχε τεθεί, υποστηρίζοντας ότι αυτός επιβεβαιώνεται ακόμη και σήμερα μέσα από τις διεθνείς εξελίξεις και τη γεωπολιτική πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε το δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου ως έννοια συναφή με την επιβίωση της Κύπρου και της Ελλάδας, τονίζοντας ότι η πολιτισμική, οικονομική και στρατιωτική σύζευξη των δύο κρατών παραμένει κρίσιμο ζητούμενο. Χαρακτηριστικά ανέφερε: «71 χρόνια μετά, παρότι δεν έγινε η ένωση, τι λέμε; Δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου. Εκεί ήταν ο αγώνας της ΕΟΚΑ. Η σύζευξη πολιτισμική, οικονομική, στρατιωτική μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Άρα ήταν ή όχι ορθός στρατηγικός στόχος όταν 71 χρόνια μετά γίνεται συνεχής επίκλησή του ως η μόνη συνταγή, επιστημονικά ορθή, για την επιβίωση και της Κύπρου και της Ελλάδος;»

Κατά την ίδια ανάλυση, υποστηρίχθηκε ακόμη ότι η Κύπρος και η Ελλάδα συνδέονται στρατηγικά με τρόπο που δεν επιτρέπει την αποσύνδεση του ενός μετώπου από το άλλο. Όπως επισημάνθηκε, τυχόν κατάρρευση της Κύπρου θα σήμαινε ότι κλείνουν οι ανατολικές πύλες του Αιγαίου, με άμεσες συνέπειες και για την ελληνική ασφάλεια. Μέσα από αυτή τη συλλογιστική, ο ομιλητής συνέδεσε τον ιστορικό αγώνα της ΕΟΚΑ με τις σύγχρονες στρατηγικές προκλήσεις και τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή.

Παράλληλα, στην τοποθέτησή του έγινε αναφορά και σε ιστορικά τεκμήρια, με τον ισχυρισμό ότι κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ διαφαίνονταν ήδη πτυχές των σχεδίων Ράντκλιφ και Μακμίλαν, κάτι που, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε, φωτίζει εκ των υστέρων το εύρος και τη βαρύτητα των στρατηγικών σχεδιασμών που αφορούσαν την Κύπρο.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν επίσης τα παιδιά των Σάββα και Σωκράτη Λοϊζίδη, εκ των ιδρυτικών μορφών της ΕΟΚΑ, ο Άδωνις Κύρου, πρώην ιδιοκτήτης της εφημερίδας «Εστία», η οποία είχε στηρίξει την Κύπρο και τον ενωτικό αγώνα, ο Αντιπεριφερειάρχης Αττικής Γεώργιος Βλάχος, καθώς και ο πρώην υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ Παναγιώτης Λαφαζάνης.

Η εκδήλωση στο Σπίτι της Κύπρου δεν λειτούργησε μόνο ως επετειακή αναφορά στην έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ. Ανέδειξε, ταυτόχρονα, τη σύνδεση ιστορίας, μνήμης και σύγχρονης γεωπολιτικής, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ερώτημα για το πώς διαβάζεται σήμερα ο απελευθερωτικός αγώνας της Κύπρου μέσα από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.