Ήταν ορθός ή όχι ο στρατηγικός στόχος της ΕΟΚΑ; (ΒΙΝΤΕΟ)
Πώς τα σχέδια Ράντκλιφ και Μακμίλαν ενέπνευσαν το Σχέδιο Ανάν
Το ιστορικό αποτύπωμα του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, αλλά και η διαχρονική του σημασία για τον Ελληνισμό τέθηκαν στο επίκεντρο της εκδήλωσης με τίτλο «Το νόημα του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α.», η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη, 2 Απριλίου 2026, στις 18:00, στο Σπίτι της Κύπρου, στην Αθήνα. Κύριος ομιλητής ήταν ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, ενώ τον συντονισμό είχε ο Δρ Σπύρος Δημητρίου.
Η στρατηγική σύζευξη Κύπρου - Ελλάδας
Ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης ανέπτυξε τη σημασία, το ιστορικό αποτύπωμα και τη διαχρονική διάσταση του Αγώνα της ΕΟΚΑ μέσα από μία νομική, κοινωνική και στρατηγική τεκμηρίωση των διεθνών σχέσεων, θέμα που αποτέλεσε και τον βασικό άξονα της εκδήλωσης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ορθότητα του στρατηγικού στόχου που είχε τεθεί, υποστηρίζοντας ότι αυτός επιβεβαιώνεται ακόμη και σήμερα μέσα από τις διεθνείς εξελίξεις και τη γεωπολιτική πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ένωση, παρατήρησε, είναι γεωπολιτικά συναφής με το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου και με την επιβίωση της Κύπρου και της Ελλάδας. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για τη λεγόμενη γεωπολιτική και γεωστρατηγική σύζευξη δύο κρατών.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου ως έννοια άμεσα συνδεδεμένη με την επιβίωση της Κύπρου και της Ελλάδας, τονίζοντας ότι η πολιτισμική, οικονομική και στρατιωτική σύζευξη των δύο κρατών παραμένει κρίσιμο ζητούμενο. Χαρακτηριστικά ανέφερε: «71 χρόνια μετά, παρότι δεν έγινε η Ένωση, τι λέμε; Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Αυτός ήταν ο Αγώνας της ΕΟΚΑ. Η πολιτισμική, στρατιωτική και εθνική σύζευξη μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Άρα, ήταν ή όχι ορθός αυτός ο στρατηγικός στόχος, όταν 71 χρόνια μετά γίνεται συνεχής επίκλησή του ως η μόνη συνταγή, επιστημονικά ορθή, για την επιβίωση και της Κύπρου και της Ελλάδος;».
Κατά την ίδια ανάλυση, υποστηρίχθηκε ακόμη ότι η Κύπρος και η Ελλάδα συνδέονται στρατηγικά με τρόπο που δεν επιτρέπει την αποσύνδεση του ενός μετώπου από το άλλο. Όπως επισημάνθηκε, τυχόν κατάρρευση της Κύπρου θα σήμαινε ότι κλείνουν οι ανατολικές πύλες του Αιγαίου, με άμεσες συνέπειες για την ελληνική ασφάλεια και με κίνδυνο διχοτόμησης του Αιγαίου στον 25ο μεσημβρινό. Μέσα από αυτήν τη συλλογιστική, ο ομιλητής συνέδεσε τον ιστορικό Αγώνα της ΕΟΚΑ με τις σύγχρονες στρατηγικές προκλήσεις και τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή.
Πώς τα σχέδια Ράντκλιφ και Μακμίλαν ενέπνευσαν το Σχέδιο Ανάν
Ακόμη, στην τοποθέτησή του, ο Δρ Χαραλαμπίδης έκανε αναφορά σε ιστορικά γεγονότα που, όπως υποστήριξε, καταδεικνύουν το μεγαλείο της ΕΟΚΑ και τον άδολο πατριωτισμό των αγωνιστών της. Πρόσθετα, επισήμανε ότι δεν υπήρξαν χαμένες ευκαιρίες, όπως κάποιοι ισχυρίζονται, για να διακοπεί ο ένοπλος Αγώνας της ΕΟΚΑ, ο οποίος διεξαγόταν για την αυτοδιάθεση και την Ένωση.
Τα σχέδια Ράντκλιφ και Μακμίλαν, τα οποία ανέλυσε μέσα από τα ίδια τα κείμενά τους, συνιστούσαν μορφές δικτατορικής διακυβέρνησης από τον Βρετανό κυβερνήτη και οδηγούσαν σε τριχοτόμηση της Κύπρου μεταξύ Βρετανίας, Ελλάδας και Τουρκίας. Όπως ανέφερε, αποτέλεσαν μάλιστα πηγή έμπνευσης για το Σχέδιο Ανάν, αφού τμήματά τους, τα οποία και ανέγνωσε, περιελήφθησαν στη δικαστική και εκτελεστική εξουσία του Σχεδίου. Μάλιστα, έκανε αναφορά σε συγκεκριμένα άρθρα και σελίδες.
Καταλήγοντας, παρατήρησε ότι, όπως τραγικά εξελίχθηκε η ιστορία του Κυπριακού, η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί σήμερα τη θεσμική κιβωτό της επιβίωσης του Ελληνισμού.
