Σφίγγει ο κλοιός για λαμπρατζιές και κροτίδες

Η περίοδος του Πάσχα στην Κύπρο συνοδεύεται διαχρονικά από έθιμα που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της λαϊκής παράδοσης, με τη λαμπρατζιά να κατέχει κεντρική θέση στους εορτασμούς. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, το συγκεκριμένο έθιμο, σε συνδυασμό με τη χρήση κροτίδων, βρίσκεται ολοένα και πιο συχνά στο επίκεντρο ανησυχιών, λόγω περιστατικών παραβατικότητας, τραυματισμών και κινδύνων για τη δημόσια ασφάλεια. Ενόψει της Μεγάλης Εβδομάδας, οι αρμόδιες Aρχές εντείνουν τους ελέγχους και τις παρεμβάσεις, επιχειρώντας να περιορίσουν τα φαινόμενα αυτά, την ώρα που ειδικοί και εμπλεκόμενοι φορείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και υπογραμμίζουν την ανάγκη για υπευθυνότητα και πρόληψη σε όλα τα επίπεδα.

Εντατικοί έλεγχοι και αυξημένη παρουσία Αστυνομίας

Με εντατικούς ελέγχους, αυξημένη παρουσία της Αστυνομίας και σαφείς προειδοποιήσεις για συλλήψεις, η Πολιτεία επιχειρεί να περιορίσει τη νεανική παραβατικότητα που συνδέεται με τις λαμπρατζιές και τη χρήση κροτίδων, ενόψει της Μεγάλης Εβδομάδας.

Μετά από σύσκεψη στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ο Υπουργός Κώστας Φυτιρής ξεκαθάρισε ότι οι έλεγχοι ξεκινούν άμεσα και θα είναι ιδιαίτερα εντατικοί τις ημέρες πριν από το Μεγάλο Σάββατο, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι το έθιμο της λαμπρατζιάς να παραμείνει «γιορτή και όχι κίνδυνος».

Την ίδια ώρα, δεν αποκλείεται η ανάληψη ευθυνών και από τους γονείς ανηλίκων σε περιπτώσεις παραβατικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα όταν προκύπτουν ζημιές σε δημόσια περιουσία. «Όσοι παραβαίνουν θα συλλαμβάνονται», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί υπευθυνότητα από όλους.

Στο μικροσκόπιο οι «επικίνδυνες εστίες»

Σύμφωνα με τα όσα συζητήθηκαν στη σύσκεψη, έχουν ήδη καταγραφεί περιοχές όπου παρατηρούνται διαχρονικά σοβαρά προβλήματα, με την Αστυνομία να καταρτίζει συγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια.

Ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων, Ανδρέας Βύρας, έκανε λόγο για «τεράστια προβλήματα» που εμφανίζονται σχεδόν αμέσως μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων, σημειώνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις καταγράφονται φαινόμενα οχληρίας και παραβατικότητας «με πρόσχημα το έθιμο».

Όπως παρατήρησε, δεν λείπουν και τα ιδιαίτερα επικίνδυνα περιστατικά, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι πέρσι καταγράφηκαν ακόμη και εκτοξεύσεις φωτοβολίδων εναντίον αστυνομικών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη ζωή.

Στο πλαίσιο αυτό, Δήμοι και Κοινότητες βρίσκονται σε συνεχή συντονισμό με την Αστυνομία και την Πυροσβεστική, με στόχο την άμεση ανταπόκριση σε περιστατικά και την αποτροπή επικίνδυνων καταστάσεων.

Συντονισμένες επιχειρήσεις για περιορισμό των κροτίδων

Κοινές επιχειρήσεις για την αποτροπή της παράνομης χρήσης και εισαγωγής πασχαλινών κροτίδων πραγματοποίησαν τον τελευταίο μήνα η Αστυνομία των Βρετανικών Βάσεων, η Αστυνομία Κύπρου, τα Ηνωμένα Έθνη και το Τμήμα Τελωνείων και Μετανάστευσης των ΒΒ, στο πλαίσιο συντονισμένων ενεργειών ενόψει Πάσχα. Σύμφωνα με σχετική ενημέρωση, από τα μέσα Φεβρουαρίου έχουν πραγματοποιηθεί επιχειρήσεις στις περιοχές των Βάσεων, με τις Αρχές να επισημαίνουν ότι, πέραν της αποτροπής της διακίνησης κροτίδων, οι δράσεις συνέβαλαν και στην αντιμετώπιση άλλων μορφών παραβατικότητας. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην πρόληψη μέσω ενημερωτικών εκστρατειών σε σχολεία και συνεργασίας με τοπικές κοινότητες, με στόχο τη μείωση των κινδύνων και τη διασφάλιση της ασφάλειας των πολιτών κατά την πασχαλινή περίοδο.

Ένα «παιχνίδι» με σοβαρές συνέπειες

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση κροτίδων, η οποία, όπως επισημαίνουν αρμόδιοι, συνδέεται άμεσα με σοβαρούς τραυματισμούς. Ο πυροτεχνουργός Ανδρέας Σιακαλλής, μιλώντας στη «Σημερινή», τόνισε ότι πρόκειται για ένα πολύ επικίνδυνο έθιμο, το οποίο έχει οδηγήσει σε ακρωτηριασμούς, κυρίως νεαρών ατόμων.

«Από εμπειρίες του παρελθόντος, υπήρξαν ακόμη και απώλειες ανθρώπινων ζωών», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια δεν έχουν καταγραφεί θάνατοι, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει εκλείψει.

Όπως εξήγησε, σε σχέση με το παρελθόν, η χρήση κροτίδων ενδέχεται να έχει αυξηθεί, κυρίως λόγω της ευκολότερης πρόσβασης, αφού πλέον εισάγονται παράνομα σε μεγάλες ποσότητες και διοχετεύονται στην αγορά.

Από τις αυτοσχέδιες στις εισαγόμενες

Ο κ. Σιακαλλής επισήμανε ότι παλαιότερα οι νεαροί κατασκεύαζαν μόνοι τους κροτίδες, χρησιμοποιώντας εύφλεκτα και επικίνδυνα υλικά, γεγονός που οδηγούσε σε περισσότερους τραυματισμούς. Σήμερα, συμπλήρωσε, παρότι τα ατυχήματα ενδέχεται να είναι λιγότερα σε σχέση με εκείνη την περίοδο, οι κίνδυνοι παραμένουν.

«Ακόμη και μια τυποποιημένη κροτίδα μπορεί ν’ αποβεί επικίνδυνη, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται από άτομα που δεν γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας της», είπε, εξηγώντας ότι τα λίγα δευτερόλεπτα που μεσολαβούν μέχρι την έκρηξη είναι αρκετά για να οδηγήσουν σε ατύχημα.

Η ευθύνη ξεκινά από το σπίτι

Πέρα από τα μέτρα και τους ελέγχους, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην πρόληψη, τόνισε ο κ. Σιακαλλής. Συγκεκριμένα, είπε ότι, παρά τις εκστρατείες ενημέρωσης που πραγματοποιούνται στα σχολεία, ο καθοριστικός ρόλος ανήκει στην οικογένεια.

«Στην εφηβεία είναι πιο δύσκολο να πειστεί ένας νέος, καθώς έχει ήδη επηρεαστεί από το περιβάλλον του», επισημαίνει, υπογραμμίζοντας ότι η ενημέρωση πρέπει να ξεκινά από μικρότερες ηλικίες.

Η σωστή καθοδήγηση από τους γονείς, πρόσθεσε, μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά, εφόσον τα παιδιά αντιληφθούν τον πραγματικό κίνδυνο και το γεγονός ότι δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν από τη χρήση κροτίδων.

Μια ιστορία που αποτυπώνει τον κίνδυνο

Χαρακτηριστική της επικινδυνότητας που συνοδεύει τη χρήση κροτίδων είναι η περίπτωση του Κώστα Γεωργίου, ο οποίος σήμερα, στα 34 του χρόνια, εξακολουθεί να ζει με τις συνέπειες ενός ατυχήματος που σημειώθηκε όταν ήταν μόλις 13 ετών. Όπως ανέφερε μιλώντας στη «Σημερινή», το περιστατικό συνέβη το Πάσχα του 2005, ανήμερα Πρωτομαγιάς, όταν, μετά την Ανάσταση και αφού είχε περάσει χρόνο με την οικογένειά του, βρέθηκε με φίλους του σε πάρκο και ακολούθως σε χώρο όπου είχε στηθεί λαμπρατζιά. Εκεί, από περιέργεια, πήρε στα χέρια του μια κροτίδα που του έδωσε άλλο παιδί και άρχισε να την επεξεργάζεται, επιχειρώντας να τοποθετήσει φιτίλι σε μια μικρή οπή.

Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, και αφού την είχε χτυπήσει στο έδαφος, σημειώθηκε ισχυρή έκρηξη. Ο ίδιος περιγράφει ότι αρχικά δεν αντιλήφθηκε το μέγεθος του τραυματισμού του, ωστόσο, όταν άνοιξε τα μάτια του, διαπίστωσε ότι είχε χάσει τρία δάχτυλα και τη μισή παλάμη του. Αμέσως κινητοποιήθηκαν οι φίλοι του για να ζητήσουν βοήθεια και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, ενώ στη συνέχεια διακομίστηκε σε ιδιωτική κλινική στη Λεμεσό, όπου ξεκίνησε μια μακρά και απαιτητική διαδικασία αποκατάστασης.

Η πορεία που ακολούθησε ήταν δύσκολη, καθώς χρειάστηκε να υποβληθεί σε περίπου 30 χειρουργικές επεμβάσεις, ενώ για μεγάλο χρονικό διάστημα προσπαθούσε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα της καθημερινότητάς του. Μέχρι και σήμερα, όπως σημειώνει, αντιμετωπίζει δυσκολίες ακόμη και σε απλές κινήσεις, όπως το να κουμπώσει ένα πουκάμισο ή να δέσει τα παπούτσια του, γνωρίζοντας ότι θα χρειάζεται βοήθεια για πράγματα που για τους περισσότερους θεωρούνται αυτονόητα.

Οι συνέπειες του τραυματισμού δεν περιορίστηκαν μόνο στην καθημερινότητα, αλλά επηρέασαν και την επαγγελματική του πορεία, καθώς, όπως αναφέρει, αντιμετώπισε δυσκολίες στην εξεύρεση εργασίας, με εργοδότες να εκφράζουν επιφυλάξεις λόγω της κατάστασης του χεριού του. Σήμερα εργάζεται ως διανομέας, συνεχίζοντας ν’ αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες που απορρέουν από το ατύχημα.

Παρά τις επιπτώσεις, επέλεξε να μετατρέψει την προσωπική του εμπειρία σε μήνυμα προς τους άλλους. Τα τελευταία χρόνια επισκέπτεται σχολεία και συνομιλεί με νέους, περιγράφοντας την ιστορία του με έναν τρόπο που, όπως λέει, τους βοηθά ν’ αντιληφθούν τον πραγματικό κίνδυνο. Συχνά, μάλιστα, αφηγείται αρχικά το περιστατικό ως να αφορά τρίτο πρόσωπο και στο τέλος αποκαλύπτει ότι πρόκειται για τη δική του εμπειρία, επιδιώκοντας να τους φέρει αντιμέτωπους με τις συνέπειες. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία προσπαθεί να καταστήσει σαφές ότι ένα στιγμιαίο λάθος μπορεί ν’ αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα σε ολόκληρη τη ζωή, καλώντας μικρούς και μεγάλους να κρατήσουν αποστάσεις από τις κροτίδες.