Λιμάνι – Μαρίνα – Γιατί οι προτάσεις του Υπουργείου είναι ελλειμματικές

Εικόνα 1 - Σχεδιασμός απεικόνιση προηγούμενου ενοποιημένου έργου από Kition Ocean Holdings (Κίτιον)

Εικόνα 2 - Σχεδιασμός Υπερταμείου (προτάσεις Υπουργείου)

Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους. Το έργο όπως προτείνεται από το Υπουργείο (Εικόνα 2) είναι εξόφθαλμα διαφορετικό και περιοριστικό σε σύγκριση με το προηγούμενο συμφωνημένο ενοποιημένο έργο μαρίνας – χερσαίου χώρου – λιμανιού (Εικόνα 1).

Τίθενται εύλογα ερωτήματα ως προς το γιατί μια τέτοια αλλαγή.

Σκοπός μας δεν είναι μόνο η κριτική αλλά με την ενδοσκόπηση και συζήτηση να οδηγηθούμε σε ορθότερη κατανόηση για τις επιδιώξεις και προσδοκίες που η πόλη και οι πολίτες της έχουν εναποθέσει εδώ και πολλά χρόνια για το έργο.

Μετά την απόφαση για τερματισμό της κατασκευής του έργου από την κοινοπραξία Κίτιον, το Υπουργείο έχει προβεί σε μελέτη, ή ακριβέστερα, σε σενάρια, για τα θαλάσσια έργα μόνο, αφήνοντας πίσω τον σχεδιασμό του χερσαίου χώρου.

1) Διερωτόμαστε πώς αποφασίστηκε η αλλαγή της μορφής και φιλοσοφίας του ενιαίου έργου αφαιρώντας τον σχεδιασμό της ανάπτυξης του χερσαίου χώρου, ως αυτά προνοούνταν στις προδιαγραφές του προηγούμενου διαγωνισμού που είχε προκύψει με τη συμμετοχή ειδικών και κατόπιν διαβουλεύσεων και συμφωνίας με τις Αρχές της πόλης.
Ερώτημα 1 - Η απόφαση αυτή της αλλαγής του ενιαίου έργου - μαρίνας χερσαίου χώρου, λιμανιού - από ποιους ειδικούς πάρθηκε; Και με ποια διαδικασία; Και πώς συμφωνήθηκε με την πόλη;

2) Το Υπουργείο φαίνεται να προτείνει να προχωρήσει το κράτος με τις θαλάσσιες κατασκευές χωρίς ενιαίο σχεδιασμό του έργου, προκαλώντας εύλογα πολλά ερωτήματα για την ορθότητα τέτοιων χειρισμών.
Ερώτημα 2 - Αν το κράτος κάνει τις θαλάσσιες κατασκευές ξεχωριστά και από μόνο του, ποιος θα κάνει τα προβλεπόμενα, αναγκαία έργα στον χερσαίο χώρο;

3) Ποιος δηλ. θα κτίσει όσα η πόλη επιδιώκει να υλοποιηθούν για αναζωογόνηση και περιλαμβάνονταν στον προηγούμενο σχεδιασμό: το ξενοδοχείο, τις εγκαταστάσεις για συνεδριακό κέντρο, τις οικιστικές αναπτύξεις της μαρίνας, ή τις πολεοδομικές και άλλες αναπτύξεις με τη μεγάλη πλάζα και τη λεωφόρο (boulevard) που θα ενώσουν τις Φοινικούδες με την περιοχή του λιμανιού, ή το γραμμικό πάρκο και τα παραλιακά δρομάκια που σχεδιάστηκαν για να φέρουν τους πολίτες κοντά στη θάλασσα;
Ερώτημα 3 - Θα παραχωρούμε φιλέτα γης σε ξεχωριστούς εργολάβους που θα κτίζουν κατά το δοκούν;
Ένα τέτοιο σενάριο είναι καταστροφικό και πρέπει να εμποδιστεί εν τη γενέσει του.

4) Στον προηγούμενο σχεδιασμό, ο επενδυτής προνοούσε για επιχώσεις στο πρότυπο της μαρίνας Λεμεσού που θα φιλοξενούσαν παραθαλάσσιες αναπτύξεις, όπως χαμηλές πολυτελείς επαύλεις π.χ. παράλληλα και δίπλα από την πορεία των κυματοθραυστών.
Ερώτημα 4 - Θα αναλάβει την κατασκευή αυτής της πρόνοιας το κράτος ή θα αποκόψει από το έργο τη δυνατότητα για επιχώσεις στο πρότυπο της Λεμεσού;

5) Αντί για σουλούπωμα των αρχικών προδιαγραφών χωρίς να αλλάζουν τη μορφή και φιλοσοφία του έργου, το Υπουργείο στην ουσία προβαίνει σε επανασχεδιασμό του.
Ερώτημα 5 – Για ένα τέτοιο έργο ενοποιημένης ανάπτυξης:

• Πώς έχει γίνει απευθείας ανάθεση;
• Γιατί έχει ανατεθεί στο λεγόμενο Υπερταμείο που ο χαρακτήρας του είναι κυρίως συντονιστικός και η ζωή του μόνον μερικά χρόνια; (Το Υπερταμείο ιδρύθηκε το 2016 με σκοπό την αξιοποίηση της ελληνικής εθνικής περιουσίας υποστηρίζοντας τη μετάβαση της Ελλάδας σε δίκαιη, πράσινη και ανθεκτική οικονομία).
  Προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα αν το Υπερταμείο είναι σωστή επιλογή, αν δηλ. διαθέτει τις αναγκαίες σχεδιαστικές εμπειρίες και δεξιότητες για ένα ενοποιημένο έργο.

6) Αν δεν δίνονται οι μελέτες που έχουν εκπονηθεί από το Υπερταμείο και οι όροι εντολής που του δόθηκαν, με την επίκληση εμπιστευτικότητας, γεννιούνται ερωτήματα.
Ερώτημα 6

• Πώς θα γίνει διάλογος; Πώς θα εκφραστούν απόψεις για χρήσιμη συζήτηση, αν τα δεδομένα επιμελώς αποκρύβονται;
• Πώς θα ελεγχθεί η μέχρι τώρα πορεία του έργου που παρουσιάζει εκτροπή και καθυστέρηση;
• Πώς αποδεχόμαστε την αδιαφάνεια - να μην υπάρχει διαφάνεια ακόμα και για μελέτες σεναρίων;

7) Το έργο δεν είναι μόνο του Υπουργείου. Αφορά πρώτιστα και την πόλη, η οποία πρέπει να έχει άποψη και ρόλο.
Ερώτημα 7 - Πώς σε ένα σύγχρονο και ευρωπαϊκό κράτος, το Υπουργείο προαναγγέλλει ότι θα προχωρήσει στην υλοποίηση σχεδιασμών με εκτροπές από τα συμφωνημένα χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις θέσεις της πόλης;

8) Πρέπει να θυμίσουμε ότι το λιμάνι της Λάρνακας δεν βρίσκεται σε μια απομονωμένη περιοχή, αλλά είναι στην καρδιά της πόλης, και οι αρμόδιοι γνωρίζουν τις διαμαρτυρίες των περιοίκων από τις μη φιλικές χρήσεις του.

Ερώτημα 8 – Γιατί λοιπόν οι αναφορές σε βιομηχανικές χρήσεις; - Ζητούμενο είναι η αρμονική του συνύπαρξη.

9) Δυο χρόνια χάθηκαν από τον χρόνο που τερματίστηκε ο προηγούμενος επενδυτής για να γίνει ανάθεση στο Υπερταμείο το οποίο παρήγε μεμονωμένα σενάρια που εκτροχιάζουν την ενιαία ανάπτυξη του έργου όπως ήταν σχεδιασμένη και συμφωνημένη, και χωρίς να γίνεται η πρέπουσα ενημέρωση ή συμμετοχή της πόλης.
Ερώτημα 9 – Γιατί;

Πέραν των ερωτημάτων, κάποιοι βασικοί παράγοντες για το έργο παρατίθενται πιο κάτω:

• Η σχεδίαση του έργου είναι ενιαία, έστω κι αν η υλοποίησή του θα γίνει ξεχωριστά για λιμάνι και μαρίνα - χερσαίο χώρο.
• Η μαρίνα και ο χερσαίος χώρος είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της πόλης, και γι’ αυτό ανάλογη βαρύτητα πρέπει να δοθεί σ’ αυτά.
• Τα δυο είναι συνδεδεμένα - Ο χερσαίος χώρος θα ζωογονείται από τον σχεδιασμό και τη φύση των θαλάσσιων έργων της μαρίνας, ενώ η προσέλκυση ιδιοκτητών σκαφών της μαρίνας θα προέρχεται και από τη μορφή και τον τρόπο ανάπτυξης των έργων στον χερσαίο χώρο.
  Γι’ αυτό οι κατασκευές των θαλάσσιων έργων της μαρίνας και των έργων του χερσαίου χώρου πρέπει ν’ αποτελούν ενιαίο έργο με ενιαία σχεδίαση και εκτέλεση.
• Ο στρατηγικός επενδυτής που επιτυχώς υλοποίησε τα ανάλογα έργα μαρίνας - χερσαίου χώρου στις άλλες περιοχές του νησιού, αλλά και στη συνέχεια τα λειτούργησε, θα πρέπει να παραμείνει επιλογή.

Χωρίς τον σωστό σχεδιασμό, το έργο θα κινδυνεύει να γίνει μπούμερανγκ τόσο για την πόλη όσο και για το κράτος. Γι’ αυτό αποτελεί υποχρέωση όλων -Υπουργείου, Αρχών και πολιτών- να συμβάλουν με απόψεις, διαφάνεια και εποικοδομητική συζήτηση για την ορθότερή του μορφή και πορεία.

*M.Sc., DIC, B.Sc., ACGI, MBA, METEK
Πρώην Πρόεδρος Προοδευτικής Κίνησης Λάρνακας,
Πρώην Πρόεδρος Κίνησης Φίλων Παραλιακής Πύλας